«Եփրատը կարմիր կհոսեր». Արտաշես Քալանթարյան

Մի հատված Արտաշես Քալանթարյանի «Եփրատը կարմիր կհոսեր» պատմվածքից:

Երբ նրանք տուն մտան, արաբուհին լաց էր լինում սրտամորմոք՝ աղջկան գրկած, իսկ ամուսինը մռայլ քայլում էր փոքրիկ խրճիթի երկայնքով:

Մուրադ Վահիբի անունով արաբ տանտերը հյուրերին հրավիրեց նստել ու ասաց.

- Այսպես է բանը: Ալինան իրոք որ մեր աղջիկը չէ, բայց երկինքը վկա, որ եթե մերն ունենայինք, ավելի շատ սիրել չէինք կարողանա:

Իսկ Շաֆիա անունով կինը, կյանքում ով գիտե գուցե առաջին անգամ, ընդվզեց ամուսնու դեմ և ցավից խենթացած, ձեռքերը երկինք կարկառած, վշտահար աղաղակեց.

- Իմն է, իմ աղջիկն է սա: Որտեղի՞ց հայտնվեցիք: Երեք անգամ ես եմ նրան Եփրատից հանել: Այս ձեռքերով, այսպես... Որտե՞ղ էիք այն ժամանակ: Որտե՞ղ էիք, երբ սպանեցին նրա մորը, որտեղ էիք, երբ մորթեցին նրա եղբայրներին ու քույրերին: Ես եմ թուրքերից խլել նրան, ու նա իմն է: Նա հիմա ո՞վ ունի, որ տանում եք: Ասում եք, որ հայր էլ չունի, բա էլ ո՞ւր եք տանում: Իսկ ես նրա մայրն եմ, մենք սիրում ենք իրար: Թող ինքն ասի: Կուզե՞ս ինձնից հեռանալ: Առանց ինձ կարո՞ղ ես ապրել, աղջի՛կս...

Երեխան ամուր գրկեց արաբ մոր սև պարանոցը...

- Ես քեզ սիրում եմ,- ասաց նա արաբերեն:- Դու իմ անուշ մայրիկն ես:

- Տեսա՞ք,- արցունքներն աչքին հաղթական գոչեց արաբուհին ու անմիջապես էլ հույսի մի նոր տաշեղ գտավ:- Հետո՝ ինչո՞վ եք համոզված, որ նա ձեր փնտրած աղջիկն է: Դեր Զորում ու Ջզիրիեում հարյուր, հազար հայ երեխաներ կան, որ արաբների ու քրդերի տանն ապրում են:

Ինչո՞ւ եք կպել մեզանից, ինչո՞ւ եք կարծում, թե հենց սա է ձեր քրոջ աղջիկը: Գուցե շփոթում եք: Անխիղճ բան մի արեք, վերևն աստված կա...

Եվ հանկարծ եղբայրներից փոքրը, որ Հրանտն էր, ու անընդհատ ինչ-որ բան էր ուզում հիշել, կամացուկ ձայն տվեց.

- Արշի՛կ...

Աղջիկը ցնցվեց ու նրան նայեց:

- Արշի՛կ,- ասաց Հրանտը:- Հիշո՞ւմ ես, որ խաղում էինք... Ես քո քեռի Հրանտն եմ: Հիշո՞ւմ ես, որ կանչում էի՝ «Մկնիկ, մկնիկ, տոտ, տոտ, տոտ, շուտ վազի քեռիի մոտ»: Հիշեցի՞ր դու ինչ է-իր անում, Արշի՛կ...

Եվ հանկարծ բոլորի զարմացական հայացքների տակ աղջիկը պոկվեց մոր ձեռքից ու վազե-լով քեռու գիրկն ընկավ: Ընկավ գիրկը, բարձրացրեց գլուխը և ինչ-որ բան շշնջաց...

- Ի՞նչ,- տեղից վեր թռավ Հրանտը:-Ի՞նչ ասացիր, աղջի՛կ ջան, ի՞նչ...

Եվ աղջիկը՝ կիտելով հոնքերն ու տառապելով, մոռացած հայերենով շշնջաց.

- Եփրատը կարմիր կհոսեր...

- Բավական է,- տեղից ելավ և օձիքը քանդեց արաբ Մուրադ Վահիբը,- լինելու բանը պիտի լի-նի, ա՛յ կին... Աղջկադ շորերը պատրաստիր թող գնա: Թող գնա ծխի իր կորցրած ընտանիքի ծուխը: Աստծո կամքն է...

- Տղամարդու խոսք է,- աչքերը թևքով սրբեց, գլուխը խոնարհեց Մանասե քեռին:

Եվ բոլոր քեռիներն էլ ոտքի կանգնեցին, ձեռքները կրծքներին դրեցին ու խոնարհեցին իրենց գլուխները:

Ողջ գիշեր չքնեցին: