Շահան Գանտահարյանը Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնում հայ խորհրդականի նշանակումը քաղաքական խաղ է համարում
Հասարակություն
Թուրքիայի վարչապետի գլխավոր խորհրդականի նշանակման լուրը, բնականաբար, պիտի գրավեր բազմակողմանի ուշադրություն: Առաջին հայացքից թվում է, որ «Ակոս»-ի նախկին խմբագրի նշանակումը կապված է հայկական կողմին ուղղված ծրագրերի հետ. ավելի ստույգ` Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցի առիթով Անկարայի որդեգրած գործողությունների շարքի կարևոր օղակի հանգամանք է այս քայլը:
Այս տեսակետը քաղաքական տրամաբանություն է ներփակում, որի ընդգծմանն է ծառայում հենց Մահչուփյանի պնդումը, թե իր նշանակումը կապ չունի հայ-թուրքական հարաբերությունների ուղղվածության հետ և տեղավորվում է համընդհանուր գործունեության մեջ:
Ինչպես հաղորդում է «Արմենպրես»-ը, այս մասին «Ավելի վատ ծագումով գլխավոր խորհրդականը» վերնագրված հոդվածում գրել է «Ազդակ» թերթի խմբագիր Շահան Գանտահարյանը:
Նա նշել է, որ Մահչուփյանի հրապարակախոսական-քաղաքական անցյալին անդրադառնալը, իհարկե, օգտակար է ձեռնարկված քայլի նկատմամբ մեկնաբանություններ կատարելու համար, բայց նախքան այդ, պետք է փորձել ընկալել Դավութօղլուի հրամցրած այս մարտավարության շարժառիթային հանգամանքները:
«Նման բարձրաստիճան պաշտոնի ազգությամբ հայի հրավիրելը, կարելի է ա սել, որ քաղաքական որոշ համարձակություն է ենթադրում: Այս նշանակման դիմաց անպայման ակնկալելի է ներքին դժգոհության ալիքի բարձրացում: Դժգհության ալիքի մակընթացությունը կգա ոչ միայն հակաիշխանական շրջանակներից, այլև հենց իշխանության գլխի անմիջական շրջապատից: Էրդողանը գուցե բացատրություն տալու անհրաժեշտության առջև է կանգնած իր վարչապետի կողմից կատարված այս որոշման դիմաց: Ազգային խտրականության առումով մեծ խախտման փաստ թույլ տված Թուրքիայի այսօրվա նախագահն իր նախընտրական արշավին ծառայեցրել էր «ավելի վատը՝ նույնիսկ հայկական ծագում իրեն վերագրելու ամբաստանությունները շահարկելով:
Հիմա էթնիկական վատ պատկանելություն ունեցողը հրավիրվում է իր նշանակած վարչապետին հիմնական խորհուրդներ տալու բարձր պաշտոնին: Էրդողանի դեմ այս առիթով ծավալած փոթորիկում թեև Մահչուփյանը փորձել էր արդարացումներ գտնել նախագահական այդ օրերի թեկնածուի կողմից կատարված հայտարարությանը, սակայն խնդիրն այդ չէ այստեղ, որ իբրև ներքաղաքական հակասություն է ընդգծվում: Ավելի ճիշտ, ոչ թե հակասություն, այլ մարտավարական ընդհանուր հայեցակարգի մեջ տեղավորվող ներդաշնակման գործընթացներ: Իշխանական կ ուսակցության խոսափողը նկատվող «Սաբահը» այս մասին մտածելու առիթ է տալիս, երբ Մահչուփյանի նշանակումը բացատրում է որպես Էրդողանի «ցավակցագրին» հետևող բնական հանգրվան»,- հոդվածում նշում է «Ազդակ»-ի խմբագիրը: Գանտահարյանի համոզմամբ` Մահչուփյանի նշանակման գործում ամենայն հավանականությամբ դեր են խաղացել նաև այլ հանգամանքներ: Մահչուփյանն ընդգրկվել էր կառավարության կողմից քրդական հարցին լուծում տալու նպատակով ստեղծված «իմաստունների խորհրդի» կազմում: Մի որոշ շրջան թուրքական մամուլում հանդես գալով ի պաշտպանություն գյուլենական իսլամական շարժման գաղափարախոսության` Մահչուփյանը հետագայում Էրդողան-Գյուլեն պայքարում ուղղակի զորակցեց առաջինին: Վերջին շրջանում նրա անունը երևաց Էրդողան-հակա-Էրդողան ներհայկական բանավեճերի ընթացքում` դարձյալ ի պաշտպանություն գործող նախագահի:
Այս հանգամանքները կարող են լրացուցիչ դեր կատարած լինել Դավութօղլուի իրականացրած քայլում, որ հաչս միջազգային ընտանիքի փորձում է ցույց տալ հայկական կողմին ձեռք երկարելու գործողությունների շաղկապված շղթան:
Խմբագիրը նշում է, որ Էթյեն Մահչուփյանը նկատվում էր Դինքի դավ անած գաղափարախոսության անմիջական հետևորդը: Դինքի սպանությունից հետո «Ակոս»-ի խմբագրի պաշտոնն իր ստանձնելը կարճ ժամանակ խոսել տվեց Հրանտ Դինքի գաղափարների շարունակականության երաշխավորի մասին: «Ակոս»-ի խմբագրապետությունից հրաժարումը, եթե որոշ շրջանակի համար մեկնաբանվեց «Ակոս»-ի կողմից նկատված շեղումների անհանդուրժողություն, այլոց կողմից նաև անհատապես իր՝ Մահչուփյանի «Ակոս»-ական գծից դուրս գալու փաստ: Պարզ և միանշանակ չէ այս երկվության մեջ կողմնորոշվելը: Մանավանդ, որ Մահչուփյանը շատ բարդ հրապարակագիր էր, որի հոդվածների բովանդակային առանցքը կառուցվել էր քաղաքագիտական փիլիսոփայության և այլաբանական մտածողության վրա:
Գանտահարյանը եզրափակել է, որ գործող իշխանությունների և ընդհանրապես Թուրքիայի Հանրապետության օրոք առաջին անգամն է, որ Թուրքիայի` ազգությամբ հայ քաղաքացին նշանակվում է նման բարձր պաշտոնի: Մահչուփյանն այլևս իրավականորեն տարբեր առիթների ժամանակ կարող է ներկայացնել գործող իշխանությունները: Ինչպես, օրինակ, 100-ամյակի հետ կապված տարբեր արարողություններին:


















































Ամենադիտված
Բացահայտվել է 1958-ին անհետացած հինգ հոգանոց ընտանիքի առեղծվածը