Այսօր հայ երգահան, երաժշտագետ Ռոմանոս Մելիքյանի մահվան օրն է

Կոմպոզիտոր, խմբավար, մանկավարժ Ռոմանոս Մելիքյանը հայ դասական ռոմանսի հիմնադիրն է: Ազգային կամերային-վոկալ երաժշտության մեջ նա առաջինն է օգտագործել հայ դասական պոեզիայի լավագույն նմուշներից: 

Ծնվել է 1883թ. հոկտեմբերի 1-ին Կիզլյարում (Դաղստան), մահացել՝ 1935թ. Թիֆլիսում այս օրը: Նրա աճյունն ամփոփված է Երևանի Կոմիտասի անվան զբոսայգու պանթեոնում: Մելիքյանի ստեղծագործության մեջ գերակշռում են երգն ու ռոմանսը: Նրա մեղեդային ոճին բնորոշ են բանաստեղծական խոսքի և երաժշտական հնչերանգների ինքնատիպ համադրումը: Հայկական ռոմանսի ձևավորումը պայմանավորված է կոմպոզիտորի՝ նաև դաշնամուրային նվագակցության դերի նորովի մեկնաբանմամբ, հոգեբանական և նկարագրական առավել հագեցվածությամբ:
Հանրահայտ են նրա վաղ շրջանի «Վարդը» և «Աշուն» երգերը, «Ուռենի» զուգերգը, «Անջատում» ռոմանսը:

Մելիքյանի «Աշնան տողեր» երգաշարի քնարական ռոմանսների հիմքը քաղաքային երաժշտական ֆոլկլորն է, իսկ «Զմրուխտի» և «Զառ-վառ» վոկալ շարքերի հնչերանգային հիմքը հայ ժողովրդական-գեղջկական երգն ու գուսանների ստեղծագործություններն են: «Զմրուխտի» երգաշարին բնորոշ է քնարականության և փիլիսոփայական խոր ընդհանրացումների զուգորդումը, իսկ «Զառ-վառ»-ում գերակշռում են նկարագրական մոտիվները: Կոմպոզիտորի նորարարությունները նպաստել են ազգային երաժշտության մեջ հնչյունային վառ ու գունեղ երանգապնակի ստեղծմանը: Մեծ է Մելիքյանի դերը նաև հայ տարածուն (մասսայական) երգի ձևավորման մեջ. հայտնի է նրա «Նոր օրերի երգեր» շարքը:
Ռոմանոս Մելիքյանի անունով կոչվել են երաժշտական ուսումնարան Երևանում, փողոցներ՝ Երևանում և ՀՀ այլ քաղաքներում: