Լրտեսության գործով դատապարտված՝ «Ինտեր ՌԱՕ»-ի նախկին թոփ մենեջեր Կարինե Ցուրկանի պատիժը մեղմացվել է Մոուրինյուն հեռացել է մամուլի ասուլիսից՝ Ռոնալդուի մասին հարցից հետո Մեծապես կարևորում ենք Լիբանանի հետ քաղաքական բարձր մակարդակի երկխոսության ամրապնդումը. Փաշինյանը՝ Սալամին ԱՄՆ ներգաղթի ծառայության գործակալները Սիեթլի օդանավակայանում՝ ինքնաթիռի մոտ, երկու մարդու են ձերբակալել Հրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr»-ը, «Mercedes»-ը և «Volkswagen»-հ. կան վիրավորներ Ամփոփելու ենք անցած տարիների մասշտաբային աշխատանքները, շարժվելու ենք առաջ նոր ու խոստումնալից ծրագրերով. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ) Նոյեմբերի 20-ին Փարիզում` Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպանությունում, տեղի է ունեցել Հրաչյա Աճառյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված Հայ լեզվաբանության 13-րդ միջազգային գիտաժողովի եզրափակիչ նիստը Իրանի ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Բահրեյնում ամերիկյան Patriot համակարգերի ռադարներին հարվածելու մասին Նոյեմբերի 23-ին և 24-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու Գիտնականները պարզել են, թե Երկրի վրա որտեղ են հանդիպում մեղուների ամենաշատ եզակի տեսակները Մինչև 7,7 մետր երկարությամբ հնագույն խոյադելֆինները խոշոր որս են արել դեռ 2 մլն տարի առաջ. PeerJ (լուսանկար) ՌԴ ինչ-որ պետական հիմնարկի պահակի աշխատող, Պիպո մականունով այս անձը նենգաբար ստում է՝ խոսելով ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի, Գագիկ Ծառուկյանի և Սամվել Կարապետյանի հանդիպման մասին. Հենրիխ Դանիելյան 

Զարմանալի հնագույն քաղաքակրթություններ, որոնցից ոչինչ չի հասել մեր օրեր

Այլ

Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում հնագույն խոշոր քաղաքակրթություններ, որոնց մշակույթը գրեթե ամբողջապես ոչնչացվել է, սակայան միայն այն փաստը, որ մենք դրանց մասին որոշ տեղեկություններ ունենք, արդեն իսկ լավ է:

 

Մայաներ

Քաղաքակրթության դասական օրինակ, որի ժառանգության մեծ մասը անվերադարձելիորեն վերացել է: Մի ժամանակ ամենահզորը համարված ժողովրդի անհավանական գեղեցիկ ամրոցներն ու քաղաքները, որոնք ներկայումս գտնվում են ժամանակակից Մեքսիկայի ու Գվատեմալայի տարածքներում, այսօր ամբողջապես ավիրվել են կամ ջունգլիների վերածվել:

Մայաների քաղաքակրթության ծաղկման գագաթնակետը մեր թվարկության առաջին հազարամյակում էր. նրանք նոր, բարդ օրացույց կազմեցին, գրեր ու մաթեմատիկական բանաձևեր հորինեցին, ինժեներական կոնստրուկցիաներ մշակեցին, որոնք օգնում էին հսկայական բուրգեր կառուցել:

Քաղաքակրթության աստիճանաբար անկումը սկսվեց 900-ականներին, երբ Քրիստափոր Կոլումբոսը դեռ չէր այցելել ամերիկյան մայրցամաք: Պատմաբանները մինչ օրս հստակորեն չգիտեն, թե ինչն է եղել հզոր մայաների վերացման պատճառը, սակայն, ըստ որոշ վարկածների, մեղավորը ներքին պատերազմներն ու կլիմայի վատթարացումն էին, որոնց արդյունքում սով սկսվեց, և մայաները ստիպված եղան լքել իրենց քաղաքները:

 

Հարապպայի քաղաքակրթություն

Հին ժամանակների ամենահզոր քաղաքակրթություններից մեկը Հարապպայի քաղաքակրթությունն էր: Ինդոս գետի հովտի բնակիչների թիվը այս քաղաքակրթության զարգացման ժամանակաշրջանում հասնում էր 5 միլիոն մարդու, որը կազմում էր այն ժամանակվա աշխարհի ընդհանուր բնակչության 10%-ը:

Հարապպացիներն ունեին զարգացած մետաղագործություն, հուշարձանային ճարտարապետություն, քանդակագործություն, գեղարվեստ ու յուրօրինակ գիր, որը, ի դեպ, մինչ օրս չի վերծանվել: Նրանք ակտիվ առևտրի մեջ էին Միջագետքի, Շումերի, Արաբիայի ու Միջին Ասիայի պետությունների հետ:  

Մշակույթի ու արդյունաբերության զարգացման բարձր մակարդակը չփրկեց Հարապպայի քաղաքակրթությանը կործանումից. մոտ 3,5 հազար տարի առաջ հովտի բնակչության մեծ մասը տեղափոխվեց հարավ-արևելք՝ անցյալում թողնելով լայն պողոտաներ, բազմահարկ տներ ու ջրամատակարարման համակարգ ունեցող քաղաքները:

Հարապպացիների վերացման առավել հավանական պատճառը համարում են բնական պայմանների վատթարացումը: Դարեր շարունակ վերաբնակեցվածները վատնել են նախնիների գրեթե բոլոր ձեռքբերումները:

 

Չաթալ Հույուք

Չաթալ Հույուքը պատմության հնագույն քաղաքներից է, որի պատմությունը սկսվել է ավելի քան 9,5 հազար տարի առաջ: Քաղաքը զարգացած նեոլիթյան քաղաքակրթության մի մասն էր, որը գոյություն է ունեցել ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում:

Չաթալ Հույուքն իր ժամանակների այլ բնակավայրերից տարբերվում էր յուրօրինակ ճարտարապետությամբ. քաղաքում չկային բառի ներկայիս բացատրությամբ փողոցներ, տները կառուցվում էին իրար կպած, իսկ դրանց մեջ մտնում էին տանիքներով: Բնակիչները զբաղվում էին հողագործությամբ ու անասնապահությամբ, ցորեն ու լոբազգիներ էին աճեցնում, ընդեղեն ու մրգեր էին հավաքում: Աշխատանքային գործիքների մեծ մասը նրանք պատրաստում էին օբսիդիանից:

Իր ժամանակի համար Չաթալ Հույուքն իրական մեգապոլիս էր. դրա բնակչությունը հասնում էր մոտ 10 հազարի, իսկ հնագիտական գտածոները վկայում են քաղաքի բարդ հասարակա-քաղաքական կառուցվածքի ու զարգացած մշակույթի մասին: Սակայն թե ինչն է ստիպել բնակիչներին 2000 տարվա պատմություն ունեցող քաղաքը լքել, անհայտ է:

 

Անգկոր

Անգկոր-Վատը Կամբոջայի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկն է, սակայն ոչ բոլորը գիտեն, որ վանական համալիրը մի ժամանակ հանդիսացել է հսկայական Անգկոր քաղաքի՝ Կխմերների թագավորության մայրաքաղաքի մի մասը: Անգկորի ծաղկման ժամանակաշրջանը մեր թվարկության 1000-1200-ական թվականներն էին: Դրա բնակչությունը, ըստ որոշ գնահատականների, հասնում էր միլիոն մարդու. հավանական է, որ վերոնշյալ ժամանակաշրջանում սա աշխարհի ամենախոշոր քաղաքն էր:

Գոյություն ունեն տարբեր վարկածներ առ այն, թե ինչու է անկում ապրել քաղաքը՝ սկսած պատերազմից, վերջացրած բնական աղետով: Քաղաքի մնացորդների մեծ մասը ջունգլիների է վերածվել:

 

Փիրուզկուհ

Հանրահայտ Ջամի մզկիթը միակ կառույցն է, որը մեզ է հասել Փիրուզկուհ քաղաքից՝ղուրիդների կայսրության մայրաքաղաքից, որի կազմի մեջ էին մտնում ներկայիս Աֆղանստանի, Պակիստանի ու Իրանի տարածքները:

Մզկիթը կառուցվել է XII դարի վերջին սուլթան Հիյազ-ադ-Դինի հաղթանակի պատվին և համարվել է քաղաքի գլխավոր սրբավայրերից մեկը: Մի քանի տասնամյակ անց Չինգիսխանի զորքերը Երկրի երեսից ջնջեց Փիրուզկուհը, իսկ մզկիթի մասին ժամանակավորապես մոռացան:

Դժբախտաբար, հուշարձանի դժվար հասանելիության ու անկայունության պատճառով Աֆղանստանում հնէաբանները դեռևս չեն կարողանում այս վայրը մանրամասն պեղումների ենթարկել: Վերջերս մասնագետները ահազանգեցին, որ ջրհեղեղներն ու երկրաշարժերը կարող են ամբողջությամբ ավիրել մզկիթը, այդ իսկ պատճառով հարկավոր է անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել այն վերականգնելու ու ամրացնելու համար:

 

 

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Լրտեսության գործով դատապարտված՝ «Ինտեր ՌԱՕ»-ի նախկին թոփ մենեջեր Կարինե Ցուրկանի պատիժը մեղմացվել է Մոուրինյուն հեռացել է մամուլի ասուլիսից՝ Ռոնալդուի մասին հարցից հետո Մեծապես կարևորում ենք Լիբանանի հետ քաղաքական բարձր մակարդակի երկխոսության ամրապնդումը. Փաշինյանը՝ Սալամին ԱՄՆ ներգաղթի ծառայության գործակալները Սիեթլի օդանավակայանում՝ ինքնաթիռի մոտ, երկու մարդու են ձերբակալել Հրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr»-ը, «Mercedes»-ը և «Volkswagen»-հ. կան վիրավորներ Ամփոփելու ենք անցած տարիների մասշտաբային աշխատանքները, շարժվելու ենք առաջ նոր ու խոստումնալից ծրագրերով. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Նոյեմբերի 20-ին Փարիզում` Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպանությունում, տեղի է ունեցել Հրաչյա Աճառյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված Հայ լեզվաբանության 13-րդ միջազգային գիտաժողովի եզրափակիչ նիստըԻրանի ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Բահրեյնում ամերիկյան Patriot համակարգերի ռադարներին հարվածելու մասին Նոյեմբերի 23-ին և 24-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու Գիտնականները պարզել են, թե Երկրի վրա որտեղ են հանդիպում մեղուների ամենաշատ եզակի տեսակները Մինչև 7,7 մետր երկարությամբ հնագույն խոյադելֆինները խոշոր որս են արել դեռ 2 մլն տարի առաջ. PeerJ (լուսանկար) ՌԴ ինչ-որ պետական հիմնարկի պահակի աշխատող, Պիպո մականունով այս անձը նենգաբար ստում է՝ խոսելով ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի, Գագիկ Ծառուկյանի և Սամվել Կարապետյանի հանդիպման մասին. Հենրիխ Դանիելյան Բաթումիում նախատեսում են առնվազն 50 մարդ վարձել՝ թափառող կովերին բռնելու համար Honda-ն և Toyota-ն հետ են կանչում 1,6 մլն ավտոմեքենա. Պատճառը հայտնի էՎարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղում Իսրայելում տղամարդուն տնային կալանքի են ենթարկել նախկին վարչապետին և նրա որդուն սպառնալուց հետո Ոսկու ձուլակտոր և «ավազե մարմին». անգլոսաքսոնական ազնվականության գերեզմանատանը առանց ոսկորների արտասովոր գերեզման են հայտնաբերել Ռուսաստանը մշակում է 3D սարք՝ տիեզերքում սնունդ «տպելու» համար Ֆրանսիայում գների աճի դեմ բողոքի ցույցերի ժամանակ բախումներ են սկսվել ոստիկանության հետ Ավելի քան 27 հազար հարկադիր վտարում․ Գերմանիայում աճում է անօթևան մնալու վտանգը Իսրայելի հարվածների հետևանքով Գազայի հատվածում 9 պաղեստինցի է զոհվել Կենդանակերպի այս նշանները մինչև 40-ը բախվում են անհաջողությունների, իսկ հետո դրական փոփոխություններ են լինում Գիտնականները բացահայտել են իմունային համակարգի ծերացման երեք մեխանիզմ, որոնք մեծացնում են քաղցկեղի և վարակների վտանգը Շվեյցարիան հանրաքվեի կդնի զենքի արտահանման սահմանափակումները մեղմացնելու հարցը Մահացել է Bulgari-ն համաշխարհային ճանաչման հասցրած Պաոլո ԲուլգարինԻրանը ցուցադրել է հերթական ստորգետնյա «հրթիռների քաղաքը»Տեղափոխվում եմ Հայաստան․ Դենիս Ջորկաեֆն առաջադրվել է ՀՖՖ նախագահի թեկնածուTASR․ Սլովակիայում անհայտ նյութի արտահոսքի պատճառով 40 մարդ է հոսպիտալացվելԼևոն Աբրահամյանն ընտրվել է Հայաստանի նկարիչների միության նախագահՖրանսիացի քաղաքական գործիչը զգուշացրել է Ուկրաինայի՝ ՆԱՏՕ-ին անդամակցության վտանգների մասինՄոլդովայի նախկին պատգամավորը Սանդուին մեղադրել է տնտեսական ճգնաժամի համարԿարմիր խաչը պատրաստ է մասնակցել Կոնստանտինովկայի մարդասիրական առաքելությանըԻրանցի պատգամավորը պնդում է՝ երկիրը փաստացի դուրս է մնացել միջուկային պայմանագրիցՀայտարարվում է Ձմեռ պապի, Ձյունանուշի և այլ կերպարների գործունեության հավաստագրումՀունաստանի Ակրոպոլիսի թանգարանում բացվել է հին Հայաստանին նվիրված բացառիկ ցուցահանդեսՊատանի մարմնամարզիկ Գրիշա Սարգսյանը 2 ոսկե մեդալ է նվաճել ՏաշքենդումՀայաստանի և Իրանի միջև առկա են համագործակցության զգալի հնարավորություններ. Դավիթ ԹադևոսյանՅոթ պայման, երկու օր․ ինչպե՞ս է Թեհրանն առաջարկում բացել Հորմուզի նեղուցըTesla-ի Cybercab-ն արժե 29 990 դոլար․ ինչո՞ւ է գնորդն ամսական ևս 299 դոլար վճարելու«Կարծես իր վասալները լինեն»․ Զախարովան՝ Մոսկվայի հրավերին Զելենսկու արձագանքի մասինGoogle-ն իր չիպերն ուղարկում է ուղեծիր․ հաջորդ մեծ արձակումը վստահվել է Blue Origin-ինMicrosoft-ի նոր լեզվական մոդելն աշխատում է անմիջապես օգտատիրոջ համակարգչումՅուպիտերի ստվերում երևաց Եվրոպա արբանյակի թաքնված օվկիանոսի հնարավոր հետքըՄայր Աթոռում կատարվել է 9 սարկավագների ընծայման կարգը0,04 նանոմետր․ եվրոպական ռենտգենյան լազերը գերազանցեց իր ռեկորդը«Claude»-ի ստեղծողը բորսայական տեղաբաշխումից ստացավ 91,6 միլիարդ դոլարՓաշինյանի բուլդոզերն առաջ է գնում, իսկ դիմադրությունը ուշանում է. Մելիք-ՇահնազարյանՄարտկոցի ներսը՝ չորս չափումներով․ որտե՞ղ են լիթիումի իոններն ավելի արագ շարժվում«Վոյաջեր 1»-ի ազդանշանին այժմ մեկ ամբողջ օր է պետք Երկիր հասնելու համար«Ղրիմի կամուրջը չի մնալու»․ Զելենսկին նոր հարվածների իրավունքն է պնդում
Ամենադիտված