Ինչպես են ՀՀ իշխանություններն իսպառ փոշիացրել Սփյուռքի վստահությունը

ՀՀ իշխանություններն անում են ամեն բան Սփյուռքի անվստահությունը խորացնելու համար։ Ինչ արժեն միայն Սփյուռքի գործերերով հանձնակատար Զարեհ Սինանյանի հայտարարություններն այն մասին, որ ոչ ավել, ոչ պակաս պատերազմի պարտության մեջ մեղավոր են աշխարհի բոլոր հայերը: Նրա կարծիքով՝ եթե Սփյուռքը լուռ է եղել, տեսել է, որ կոռուպցիա է եղել և դրա դեմ պայքարելու փոխարեն երկրից հեռացել են, ուրեմն մեղավոր են։ Թերևս պարզ է, որ նման հայտարարություններից հետո սփյուռքում Սինանյանի հանդեպ որոշակի դժգոհության ալիք բարձրաձավ: Գրեթե նմանատիպ մի միտք էլ պատերազմից հետո արտահայտել էր վարչապետ Փաշինյանը՝ նշելով որ հողերը հանձնել են հենց սփյուռքում բնակվող հայերը, քանի որ հաղթանակած հողը թողել են և եկել են երջանիկ կյանքում Եվրոպայում ապրելու:

 

Սփյուռքի վերաբերմունքի փոփոխության լավագույն վկայությունն ամեն տարի անցկացվող թելեթոններն են և դրանց ընթացքում հավաքագրվող գումարների նվազումը։ Այսպես, 2018-ին հանգանակավել է 14 միլիոն ԱՄՆ դոլարից ավել գումար, 2019-ին 11 միլիոն ԱՄՆ դոլար, 2020-ին այդ թիվը կազմել է 22 միլիոն դրամ, իսկ 2021-ին գրեթե կրկնակի քիչ է հավաքվել՝ մոտ 12 միլիոն ԱՄՆ դոլար: 2022 թվականին այդ թիվը կազմեց 11 միլիոն, իսկ արդեն այս տարի 8,5 միլիոն դոլար, ինչը աննախադեպ ցածր ցուցանիշ է։

 

Այս անվստահությունը ևս ունի իր պատճառները։ 44 օրյա պատերազմի օրերին Հայաստան համահայկական հիմնադրամը համայն հայության ջանքերով հավաքագրվեց ավելի քան 107 մլն ԱՄՆ դոլար։ Այնուհետև պարզվեց, որ հիմնադրամը հանգանակած գումարները փոխանցել է կառավարությանը, վերջինս էլ դրանց մի մասը ծախսել է «հույժ կարևոր» նպատակներով, իսկ մյուս մասի ճակատագիրն այդպես էլ անհայտ է մնում:

 

Դիցուք` «Այլ ծախսեր» հոդվածով 139 մլն եւ 2,4 մլրդ դրամ տրվել է ԱԳՆ-ին:  Գումարի մեծ մասը փոխանցվել է ՊՆ-ին, կառույցը ստացել է հատկացումներ 17 մլրդ 403 մլն, 1 մլրդ 476 մլն, 5 մլրդ եւ 2,3 մլրդ դրամի չափով: Սակայն, ինչպես պարզվում է՝ ՊՆ-ն այդ գումարները ստացել է «նախարարության շենքային պայմանների բարելավման» նպատակով։ 966 մլն 125 հազար դրամ էլ տրվել է առողջապահության նախարարությանը՝ ռազմական դրությամբ պայմանավորված առողջապահական միջոցառումների համար: Հասկանալի է, որ այդ գումարի ծախսման ընթացքը վերահսկելը գործնականում անհնար է: Տեղեկություններ տարածվեցին, որ այդ գումարներից իշխանության ներկայացուցիչներն իրենց պարգևավճարներ են դուրս գրել, կանխիկացումներ արել:

 

ՀՀ իշխանությունները մինչ օրս չեն կարողանում պատասխանել սփյուռքի մեր հայրենակիցների այն հարցին, թե ի վերջո ուր է ուղղվել շուրջ 107 միլիոն դոլարը։ Հայաստան հիմնադրամի ղեկավար Հայկակ Արշամյանն էլ հրաժարվել է հրապարակել իր ղեկավարած հիմնադրամում անցկացված միջազգային աուդիտի արդյունքները։ Ավելին՝ որպես սփյուռքի հետ հարաբերությունների «լավագույն ռեստարտ»՝ ՀՀ իշխանությունները որոշեցին բարդացնել սփյուռքահայերի համար քաղաքացիություն ստանալու կարգը։ Դա արվեց այն բանից հետո, երբ խայտառակ կապիտուլյացիայի ստորագրումից հետո սփյուռքի ավելի քան 50 կազմակերպություններ պահանջեցին Փաշինյանի հրաժարականը։ Կարծում ենք պարզ է, թե ինչու հայկական սփյուռքում այլևս չեն վստահում Փաշինյանին և նրա թիմակիցներին: ՀՀ իշխանություններն այս ընթացքում արել են ամեն բան՝ Հայաստան-Սփյուռք հարաբերությունների մակարդակը պատմական մինիմումի հասցնելու համար: