Փաշինյանը պատրաստվում է Հայաստանը միայնակ թողնել թուրք-ադրբեջանական տանդեմի դիմաց

Դեռևս 2019 թվականին Նիկոլ Փաշինյանն ասում էր. «Ճիշտ չեմ համարում, որ սահմանադրությունները երկրում հաճախակի փոխվեն»: Դրանից հետո, նաև դրանից առաջ, նա ժամանակ առ ժամանակ խոսում էր միայն սահմանադրական փոփոխությունների մասին, ընդ որում, շեշտելով, որ կառավարման համակարգի փոփոխության անհրաժեշտություն չկա: Եվ ահա, վերջերս նա խոսեց նոր Սահմանադրություն ընդունելու անհրաժեշտության մասին: Շատերը կարծում են, որ դրանով նա կատարում է Ադրբեջանի ու Թուրքիայի պահանջը, մասնավորաբար կապված նրա հետ, որ կհանվի հղումն Անկախության հռչակագրին, որտեղ հիշատակում կա Լեռնային Ղարաբաղի, Հայոց ցեղասպանության ճանաչման օրակարգի մասին: Հավանական է համարվում, որ Սահմանադրությունից հանվի Հայ առաքելական եկեղեցու հատուկ կարգավիճակի մասին դրույթը:

Սակայն, այդ դրույթից զատ, ըստ փորձագետների, ՀՀ իշխանություններն Արևմուտքի թելադրանքով փորձելու են նոր Սահմանադրության մեջ ամրագրել ՀՀ ոչ բլոկային պետության կարգավիճակը: Սա նշանակում է, որ Հայաստանն այլևս չի լինելու որևէ ռազմաքաղաքական կառույցի անդամ, ինչպիսին օրինակ հանդիսանում է ՀԱՊԿ-ն: Ավելին, ըստ տրամաբանության, ոչ բլոկային պետության կարգավիճակը ենթադրելու է նաև ռուսական 102-րդ բազայի դուրսբերում ՀՀ տարածքից: Այս գաղափարի կողմնակիցների տեսանկյունից՝ այդ կերպ հնարավոր է միաժամանակ ստանալ Արևմուտքի աջակցությունը և խուսափել Մոսկվայից սուր արձագանքից, քանի որ երկիրը, թեև ի վերջո դուրս է գալիս Ռուսաստանի կողմից վերահսկվող ՀԱՊԿ-ից, չի միանում մյուս դաշինքներին: Սակայն, ՀԱՊԿ-ից դուրս գալով՝ առանց այլ հուսալի «հովանոցի» տակ ընկնելու հեռանկարի, Հայաստանը կկանգնի անվտանգության լուրջ ռիսկերի առաջ։ Նկատի ունենալով փոփոխվող աշխարհակարգը, երբ աշխարհը հեռանում է կոշտ միաբևեռությունից, և առաջիկա 10-20 տարիները տարբեր տարածաշրջաններում, այդ թվում՝ նաև մեր տարածաշրջանում, լինելու են անհանգիստ և կուղեկցվեն նոր պատերազմներով, Չմիավորման կարգավիճակով Հայաստանը կարող է բախվել անվտանգության սպառնալիքների, որոնք կարող են վտանգավոր լինել նրա համար։ Թեեւ, իհարկե, դե յուրե Հայաստանը չի լինի որևէ ռազմաքաղաքական դաշինքի կազմում, սակայն դե ֆակտո Հայաստանի տարածքը վերահսկելու են տարբեր կառույցներ, տարբեր ուժային խմբեր, մասամբ հարեւան պետություններ, ինչպես տեսնում ենք, օրինակ, ժամանակակից Սիրիայի տարածքում։ Եվ բնական է, որ  նման իրավիճակը նախադրյալներ է ստեղծելու այսպես կոչված՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» մասով Ադրբեջանի էքսպանսիոնիստական ​​ծրագրերի իրականացման համար։

Հատկանշական է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին օրեր առաջ տեղի ունեցած հերթական էսկալացիան կրկին առիթ է տալիս Փաշինյանին խաղալու ժողովրդի զգացմունքների հետ և պնդել, որ դիցուք՝ եթե Հայաստանը Սահմանադրությամբ սահմանի ոչ բլոկային երկրի կարգավիճակը, ապա հետագա էսկալացիաներից հնարավոր կլինի խուսափել: Փաստացի, այս փոփոխություններով Փաշինյանը ցանկանում է ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու առավել մեղմ ճանապարհ գտնել, միևնույն ժամանակ դա արդարացնելով ժողովրդի կամքով և տված քվեով, ասել է թե՝ հետագա բոլոր զարգացումների պատասխանատվությունը բարդել ժողովրդի վրա: Սակայն, եթե ​​նույնիսկ Հայաստանն ու Ադրբեջանը խաղաղության պայմանագիր կնքեն, իսկ Թուրքիայի հետ սահմանն ապաշրջափակվի, Անկարան և Բաքուն, այնուամենայնիվ, կփորձեն ուղիղ ցամաքային հաղորդակցություն հաստատել Հայաստանի տարածքով։ Այսինքն՝ Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի կողմից ճնշումը շարունակվելու է։ Ըստ էության, Սահմանադրության մեջ նման փոփոխություններ կատարելը նշանակում է դուրս գալ ՀԱՊԿ-ից, որն այս պահի դրությամբ ՀՀ անվտանգության միակ ռեալ երաշխավորն է, չունենալով անվտանգության որևէ երաշխիք Արևմուտքից: Սա էլ իր հերթին նշանակում է մեն-մենակ մնալ թուրք-ադրբեջանական օրեցօր ամրապնդվող տանդեմի դեմ, որի հետ Արևմուտքը հարաբերությունները փչացնելու որևէ ցանկություն չունի: