Նեթանյահուն ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը՝ Էրդողանից վրեժ լուծելու համար․ Bild

Նեթանյահուն ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը՝ Էրդողանից վրեժ լուծելու համար, գրում է Bild-ը։

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն անսպասելիորեն, առաջին անգամ, ճանաչել է 110 տարի առաջ տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունը։ Պատրիկ Բեթ-Դեյվիդի փոդքասթի ժամանակ նրան հարցրել են, թե ինչու՞ իր երկիրը «մինչ օրս չի ճանաչել հայերի, ասորիների և հույների թուրքական Ցեղասպանությունը»։ Նեթանյահուն պատասխանել է. «Ես հենց նոր դա արեցի։ Խնդրեմ»։

1915–1916 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում անապատային տեղահանությունների, կազմակերպված սովի և համակարգված սպանությունների հետևանքով մահացել է մոտ 1.5 միլիոն հայ։ Այս իրադարձությունները դրդել են իրավաբան Ռաֆայել Լեմկինին առաջին անգամ ներկայացնել «ցեղասպանություն»՝ «ժողովրդի ոչնչացում» հասկացությունը։

Այդ խոսքերով Նեթանյահուն մարտահրավեր է նետում Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանին, որի համար Հայոց ցեղասպանության թեման բացարձակ «կարմիր դրոշ» է։ Թուրքիան հերքում է, որ Օսմանյան կայսրությունը դիտավորությամբ է սպանել հայերին. նա ընդունում է զանգվածային սպանությունները (բայց միայն 300 000-500 000 մարդու), սակայն դրանց պատճառ է անվանում ռազմական գործողությունները, թեև հայերը գործնականում զենք չեն ունեցել։

Մինչ օրս Իսրայելը չի համարձակվել պաշտոնապես ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը. երկիրը չէր ցանկանում վտանգել Թուրքիայի հետ լավ հարաբերությունները։ 1949 թվականին Ստամբուլը մուսուլմանական երկրներից առաջինն է եղել, որ ճանաչել է Իսրայելը որպես պետություն։ Մինչև 2000-ական թվականները երկու պետությունները սերտորեն համագործակցել են, նույնիսկ համատեղ զորավարժություններ են անցկացրել և փոխանակել բարձր տեխնոլոգիական զենքեր (օրինակ՝ մարտական ինքնաթիռներ)։

Իսրայելի վարչապետի այս արտահայտությունը նշանակում է, որ Էրդողանի հետ հարաբերությունները, ըստ ամենայնի, անդառնալիորեն խզվել են։ Թուրքիայի նախագահը պարբերաբար հակաիսրայելական հայտարարություններ է անում, բացահայտ ընկերություն է անում ՀԱՄԱՍ-ի ահաբեկիչների հետ, ընդունում և ապաստան է տալիս այդ կազմակերպության ղեկավարներին։ Նա նաև տարածում է նրանց քարոզչությունը և հրեական պետությանը մեղադրում պաղեստինցիների «ցեղասպանության» մեջ։

Նեթանյահուի կողմից 1915 թվականի իրական ցեղասպանության մասին հայտարարությունը պատասխան հարված է, որը դժվար թե անուշադրության մատնվի։ Երբ 2016 թվականին Գերմանիայի Բունդեսթագը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքը Թուրքիայի և Գերմանիայի միջև դիվանագիտական ճգնաժամն է եղել։