Քննարկվել է ՄԻՊ-ի գործունեության մասին տարեկան հաղորդումն ու ՄԻՊ-ի՝ որպես կանխարգելման ազգային մեխանիզմի գործունեության վերաբերյալ տարեկան զեկույցը

ԱԺ մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովն ապրիլի 20-ին գումարված արտահերթ նիստում քննարկել է 2025 թվականի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության վիճակի մասին տարեկան հաղորդումը և Հայաստանի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանի՝ որպես կանխարգելման ազգային մեխանիզմի 2025 թվականի գործունեության վերաբերյալ տարեկան զեկույցը:

Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանը հայտնել է, որ տարեցտարի ավելացել է ՄԻՊ-ին ուղղված դիմում-բողոքների թիվը: Եթե 2024 թվականին ստացվել է 19781 դիմում-բողոք՝ գրավոր և բանավոր, ապա 2025 թվականին դրանք ավելացել են՝ կազմելով 22655:

2025 թվականին ՄԻՊ գրասենյակի աշխատակիցներն իրականացրել են 333 այց, ինչը նախորդ տարվա այցերից ավելի է 71-ով: Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվել հաշմանդամություն ունեցող անձանց խնդիրներին: Մասնավորապես՝ շուրջ 3 տասնյակ այցեր են իրականացվել՝ գնահատելու ֆիզիկական միջավայրի մատչելիությունը: Ըստ ՄԻՊ-ի՝ սա գրեթե աննախադեպ երևույթ է կառույցի գործունեության մեջ:

Անահիտ Մանասյանը նշել է, որ բողոքներ են ստանում նաև դատական իշխանության մարմինների գործունեության առնչությամբ, թեև իրենք անընդհատ իրազեկում են, որ լիազորություն չունեն՝ միջամտելու դատական մարմինների գործունեությանը: 2024 թվականին այս ոլորտի վերաբերյալ ստացված 240 դիմում-բողոքի համեմատ 2025 թվականին ստացվել է 382 դիմում-բողոք:

Բողոքների շեշտակի աճ է գրանցվել որոշ կառույցների գործունեության  կապակցությամբ:

«2025 թվականին շատ բարձր ցուցանիշ է գրանցվել ՄԻՊ-ի առաջարկները տարբեր պետական մարմինների կողմից կատարելու առումով»,- հաջորդիվ ընդգծել է Անահիտ Մանասյանը և հավելել, որ այդ թիվը 2025 թվականին կազմել է 72 տոկոս: Նրա խոսքով՝ չի կատարվել իրենց առաջարկների 28 տոկոսը:

«Հայաստանում շատ խնդրահարույց է մնում կալանքի կիրառման պրակտիկան, և այս առումով մեր կողմից դարձյալ բազմաթիվ են արձանագրվող խնդիրները»,- ասել է Պաշտպանը և նշել, որ այս խնդրի դիտանկյունից պետությունը միանշանակ պետք է շատ լուրջ գործիքներ և կառուցակարգեր կիրառի՝ լուծելու համար տարիներով կուտակված խնդիրը:

Ըստ նրա՝ որոշ բողոքներ էլ կապված են եղել դատական գործերի ձգձգումների, գործերի քննության օբյեկտիվության հետ:

Անահիտ Մանասյանը նաև մի շարք վիճակագրական տվյալներ է ներկայացրել, որոնք վերաբերում էին աշխատանքային իրավունքների խախտումներին: Ըստ նրա՝ այս ոլորտը նույնպես լուրջ բարեփոխման կարիք ունի: Բարեփոխման կարիք ունի նաև երեխաների իրավունքներին վերաբերող ոլորտը: Այստեղ բողոքներից շատերը վերաբերել են օրենքով սահմանված ժամկետից ուշ հանրակրթության մեջ ներգրավվող երեխաներին: ՄԻՊ-ը նշել է՝ եթե երեխան 7 տարեկան հասակում է գնում դպրոց, ապա նրան միանգամից ընդգրկում են երկրորդ դասարան: Սա, ըստ նրա, լուրջ խնդիր է, ինչը լուծման կարիք ունի:

Անահիտ Մանասյանը նաև ներկայացրել է հաշմանդամություն ունեցող, հոգեկան առողջության հետ խնդիրներ ունեցող անձանց, ազատազրկվածների, Ադրբեջանում ապօրինի պահվող անձանց, բռնի տեղահանվածների հետ կապված խնդիրները, նշել որոշ վիճակագրական տվյալներ:

Նա  պատասխանել է նաև պատգամավորների բազմաբնույթ հարցերին:

Հանձնաժողովն ի գիտություն է ընդունել հաղորդումը և զեկույցը, որոնց կարելի է ծանոթանալ այստեղ: