Ձեր «Ելակային քաղաքականության» հետևանքները մարդիկ արդեն տեսել են». Տիգրան Աբրահամյանը՝ Պապիկյանին ՈՒղիղ․ ՀՀ ԱԺ առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի հերթական նիստ Գորիսի տարածաշրջանում, Մեղրիի լեռնանցքում ձյուն է տեղում ՈՒՂԻՂ․ Երևանի քաղաքապետարանի գործակարգավարական խորհրդակցություն Փակ է Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհը․ խորհուրդ է տրվում երթևեկել ձմեռային անվադողերով Օրվա խորհուրդ. Նոյեմբերի 16 Տեղի է ունեցել Հայաստանի և Կամբոջայի վարչապետների հանդիպումը Սրտաբանը հայտնաբերել է սրտի կաթվածի նշաններ, որոնք ի հայտ են գալիս դեպքից մի քանի ամիս առաջ Խաբարովսկ թռչող «Ավրորա» ավիաընկերության չվերթի ժամանակ ուղևոր է մահացել Ստիպե՞լ են օղի խմել․ Զախարովայի սուր հակադարձումը Լավրովի մասին արված պնդմանը Կամչատկայում մեկ օրում հինգ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ռուսական հարվածները հասնում են նպատակին․ Զելենսկին պահանջով դիմել է ԱՄՆ-ին 

Հարված արտահանմանը. նախկին նախարարը՝ ռուսական արգելքների և հայկական տնտեսության համար ռիսկերի մասին

Աշխարհ

Հայկական ապրանքների՝ մրգերից ու բանջարեղենից մինչև ծաղիկներ և հանքային ջրեր ռուսական շուկա մուտք գործելու սահմանափակումը լուրջ մարտահրավերներ է ստեղծում Հայաստանի տնտեսության համար: Նախկին ֆինանսների նախարար և տնտեսագետ Վարդան Արամյանը վերլուծել է այս խնդիրների խորությունը, շտապողական որոշումների ռիսկերը և այլընտրանքային շուկաների իրական հեռանկարները:

«Հետաձգված ազդեցությունը» և ազդեցությունը բիզնեսի վրա

Գնահատելով ռուսական սահմանափակումների ազդեցության մասշտաբները՝ Վարդան Արամյանը կոչ է անում առաջնային ուշադրություն դարձնել արգելքների կիրառման արագությանը և շրջանակին։ Տնտեսությունը նման ցնցումներին արձագանքում է ոչ թե անմիջապես, այլ որոշակի ժամանակային ուշացմամբ։

«Մեկ բան է, երբ դա անում ես աստիճանաբար․ այդ դեպքում իրավիճակն ավելի կառավարելի է։ Բայց երբ դա տեղի է ունենում չափազանց արագ, կարող են լուրջ խնդիրներ առաջանալ։ Տնտեսությունը կենդանի օրգանիզմ է. կանցնեն ամիսներ, և մենք իրական ազդեցությունը կհասկանանք առնվազն երեքից վեց ամիս հետո»։

Արամյանը շեշտում է, որ կտուժեն ոչ միայն մակրոտնտեսական ցուցանիշները (որտեղ Ռուսաստանից կախվածությունը գնահատվում է միլիարդավոր դոլարներ՝ ներառյալ վերաարտահանումը), այլև կոնկրետ ձեռնարկությունները։ Բիզնեսների համար ճգնաժամային շղթան այսպիսին է.

1. Իրացվելիության դեֆիցիտ. Ընկերությունները չեն կարողանում վաճառել ապրանքներ և բախվում են կանխիկի պակասի։

2. Անվճարունակության ճգնաժամ. Խնդիրներ են առաջանում վարկային պարտավորությունների մարման հետ կապված։

3. Շղթայական ռեակցիա. Արտադրության կրճատումը ազդում է հարակից ոլորտների վրա՝ ներառյալ գյուղատնտեսությունից գնումները և բյուջե հարկային վճարումները։

Նախ կատարեք ձեր տնային աշխատանքը, ապա դիվերսիֆիկացրեք։

Արամյանը կողմ է նոր շուկաներ ուսումնասիրելու գաղափարին, բայց խստորեն քննադատում է դրա իրականացման ներկայիս մեթոդները։ Նրա կարծիքով, դիվերսիֆիկացիան պետք է լինի համակարգված աշխատանքի արդյունք, այլ ոչ թե քաղաքական մանևրների։

«Դուք չեք գտնի որևէ տնտեսագետ, որը կասի, որ դիվերսիֆիկացիան վատ է։ Բայց ո՞րն է խնդիրը։ Նախ մենք հարձակվում ենք մեր գոյատևման աղբյուրի վրա, ապա մտածում հետևանքների մասին։ Սա հիմնարարորեն սխալ մոտեցում է։ Նախ մենք պետք է կատարենք մեր տնային աշխատանքը, ապա մտածենք, թե ինչպես աստիճանաբար դուրս գալ»։

Տնտեսագետը օգտագործում է տարածված անալոգիա. «Մինչև գործատուի հետ բախվելը, խոհեմ մարդը նախ բարելավում է իր որակավորումը, ուղարկում է ռեզյումեներ և գտնում պահեստային տարբերակներ»։

Ավելին, նոր շուկաներ մուտք գործելը օբյեկտիվորեն դժվար է։ Պրոֆեսոր Պանկաջ Գեմավատի հեռավորության վրա հիմնված տնտեսական մոդելը (CAGE) մեջբերելով՝ Արամյանը նշում է, որ առևտրի խոչընդոտները չեն չափվում միայն կիլոմետրերով։ Մշակութային, վարչական և տնտեսական մոտիկության պատճառով, հայկական բիզնեսների համար Ռուսաստանի հետ իրական առևտրային հեռավորությունը (1600 սովորական կիլոմետրից պակաս) շատ ավելի կարճ է, քան, օրինակ, ԱՄԷ-ի կամ ԵՄ երկրների հետ, որտեղ գոյություն ունեն խիստ ինստիտուցիոնալ և մշակութային խոչընդոտներ։

Թուրքական շուկայի ռիսկերը

Թուրքիային (որի հետ Հայաստանը գտնվում է հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում) որպես պոտենցիալ այլընտրանք դիտարկելով՝ տնտեսագետը նշում է, որ սահմանների բացումը օբյեկտիվ առավելություն է։ Սակայն այս գործընթացը լուրջ մարտահրավերներ է առաջացնում հայ արտադրողների համար։

«Երբ մենք բացում ենք սահմանները, գործընթացը պետք է կառավարելի լինի։ Մենք պետք է հասկանանք ենթակառուցվածքների հզորությունը, բայց ամենակարևորը՝ թուրքական ապրանքները նույնպես կմտնեն մեր շուկա, և մենք պետք է դա հաշվի առնենք»։

Մասնագետի կարծիքով՝ թուրքական արտադրանքը (հատկապես գյուղատնտեսական արտադրանքը) կարող է ավելի մրցունակ լինել։ «Հետևաբար, Հայաստանին անհրաժեշտ են հստակ գործիքներ՝ սեփական գյուղացիներին պաշտպանելու համար, հատկապես այն պատճառով, որ գյուղատնտեսական ոլորտը սուբսիդավորվում է ամբողջ աշխարհում։ Մենք պետք է նաև հաշվի առնենք քաղաքական իրավիճակը. Անկարայի ցանկացած գործողություն անբաժանելիորեն կապված է Բաքվի շահերի հետ», - բացատրում է նա։

Էներգետիկ անվտանգություն. Ադրբեջանից կախվածությունից խուսափելը

Մասնագետը հատուկ շեշտադրում է կատարում Հայաստանի էներգետիկ կախվածության վրա արտաքին մատակարարներից, հիմնականում Ռուսաստանից, քանի որ երկիրը չունի սեփական պաշարներ։ Ադրբեջանից էներգետիկ ռեսուրսների հիպոթետիկ գնման վերաբերյալ՝ Վարդան Արամյանը չափազանց անդրդվելի է։

«Ես կտրականապես դեմ եմ Ադրբեջանից գազ ներմուծելու գաղափարի քննարկմանը։ Դա հավասարազոր է գլուխդ դահճի սրի տակ դնելուն։ Դուք ձեր ամբողջ անկախությունը, այդ թվում՝ էներգետիկան, հանձնում եք մի երկրի, որը հայտարարում է. «Հայաստանը Արևմտյան Ադրբեջան է»։ Ավելի հիմար բան չեմ կարող պատկերացնել»։

Արամյանը համոզված է, որ նորմալ առևտրային հարաբերությունները չեն կարող նախորդել քաղաքական կարգավորմանը։ Առևտուրը պետք է հաջորդի հասարակությունների միջև քաղաքական հանդուրժողականությանը, այլ ոչ թե հակառակը։

«Մենք պետք է իրատես լինենք և չտրվենք պատրանքներին։ Մենք չենք կարող ամբողջ բեռը տեղափոխել բիզնեսի և հասարակության ուսերին և միայն դրանից հետո պարզել, թե ինչպես ենք հաղթահարելու իրավիճակը»։

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Ձեր «Ելակային քաղաքականության» հետևանքները մարդիկ արդեն տեսել են». Տիգրան Աբրահամյանը՝ ՊապիկյանինՈՒղիղ․ ՀՀ ԱԺ առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի հերթական նիստԳորիսի տարածաշրջանում, Մեղրիի լեռնանցքում ձյուն է տեղումՈՒՂԻՂ․ Երևանի քաղաքապետարանի գործակարգավարական խորհրդակցությունՓակ է Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհը․ խորհուրդ է տրվում երթևեկել ձմեռային անվադողերովՕրվա խորհուրդ. Նոյեմբերի 16Տեղի է ունեցել Հայաստանի և Կամբոջայի վարչապետների հանդիպումըՍրտաբանը հայտնաբերել է սրտի կաթվածի նշաններ, որոնք ի հայտ են գալիս դեպքից մի քանի ամիս առաջ Խաբարովսկ թռչող «Ավրորա» ավիաընկերության չվերթի ժամանակ ուղևոր է մահացել Ստիպե՞լ են օղի խմել․ Զախարովայի սուր հակադարձումը Լավրովի մասին արված պնդմանը Կամչատկայում մեկ օրում հինգ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ռուսական հարվածները հասնում են նպատակին․ Զելենսկին պահանջով դիմել է ԱՄՆ-ին Բազմաթիվ հասցեներում երկար ժամանակ լույս չի լինելու Ուշիի ոլորաններում ավտովթարից զոհված զույգը 3 ամսվա նշանված էրՍպասվում է ձյուն, ջերմաստիճանը կնվազի. Առաջիկա օրերի եղանակի կանխատեսում Կոտայքի մարզում բախվել է 3 մեքենա, ինչի հետեւանքով հոսպիտալացվել են տատը, պապն ու թոռը Արտակարգ դեպք՝ Արմավիրում․ «Վաղարշապատ» ԲԿ-ի տարածքում առողջ և հաստաբուն ծառերի սպանդ է իրականացվել Սոցցանցերում Ալիևի հաշիվները ենթարկվել են կիբեռհարձակումների Մեկնարկել է մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստի վճարման գործընթացը Արման Աբովյանը Մոսկվայում միջազգային համաժողովին խոսել է Գագիկ Ծառուկյանի կալանավորման մասին «Պատմական սպառնալիք». Ռուբիոն Իրանին մեղադրել է Մերձավոր Արևելքն ապակայունացնելու մեջ Բժիշկները բացահայտել են սննդային սովորություններ, որոնք առաջացնում են փորկապություն և փքվածություն Բելգիայում գազի բալոնի պայթյունը հրդեհ է առաջացրել Սուրբ Ծննդյան տոնավաճառում. Կան տուժածներ«Բարսելոնա»-ի լեգենդները հաղթել են «Այաքս»-ի լեգենդներին գերգոլառատ խաղում Գավառում բшխվել են «Jeep»-ը և «Lada»-ն, վերջինը հայտնվել է դաշտում. կա վիրավnր Թուրքիայի դատարանը հրաժարվել է ազատ արձակել Օսման Քավալային՝ չնայած ՄԻԵԴ-ի վճռին Սևանի ձկնային պաշարների պահպանումը մեր առաջնահերթություններից է. ՇՄՆ Էկոպարեկային ծառայության պետ Իրանը շուտով կգործարկի սեփական ջերմամիջուկային ռեակտորը. Էսլամի Էստոնիայի կառավարությունը մտադիր է դեկտեմբերի 1-ից փակել Ռուսաստանի հետ բոլոր սահմանային անցումները Հայաստանը Պաղեստինին խաղաղություն և բարգավաճում է մաղթել․ Իրանը շնորհակալություն է հայտնել Տարոյի աստղագուշակություն նոյեմբերի 16-ի համար. Խոյերը կձեռնարկեն իրենց նպատակներին հասնելու ուղի, իսկ Առյուծները կստանան արժանի ճանաչում Նոյեմբերի 20-ից Սևանա լճում կարգելվի սիգի արդյունագործական որսը Ողբերգական վթար Պռոշյան համայնքում. 18-ամյա աղջիկը տեղում մահացել է «Ո՛չ պատերազմ, ո՛չ խաղաղություն». Իրանը կրկին ԱՄՆ-ից պահանջել է կատարել համաձայնության հասնելու յոթ պայմանները Գերմանիայում կողոպտիչներն ավտոմեքենայով մխրճվել են ոսկու խանութ և փախուստի դիմել․ ոստիկանությունը փնտրում է երրորդ կասկածյալին Նոր մանրամասներ են հայտնի դարձել չինացի գործարար կնոջ մասին, որի հետ կապը հանգեցրել է Ջենսեն Հուանգի հրաժարականին Հորդանանում երեք մարդու մահապատժի են դատապարտել եկեղեցու վրա հարձակման համար Օդեսայի մարզի վրա ռուսների հարձшկման հետևանքով առնվազն վեց մարդ է վիրավnրվել. Ուկրաինայի արտակարգ իրավիճակների ծառայություն Պնոմ Պենում Փաշինյանն անդրադարձել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատմանը Տեղի կունենա Անդրանիկ Թևանյանի և Արեգնազ Մանուկյանի գործով հերթական դատական նիստը Պուտինը հստակ պայման է դրել․ առանց դրա հրադադար չի քննարկվի Սոցփաթեթ այլևս չի տրամադրվի․ ինչ կլինի քաղաքացիների կուտակած գումարների հետ Ընդգծվել է Երևան-Քիշնև ուղիղ ավիաչվերթների կազմակերպման անհրաժեշտությունը. Փաշինյանը հանդիպել է Տոֆայի հետ Ձյուդոյի օլիմպիական հնգակի չեմպիոն Թեդի Ռիները որոշել է առաջադրվել Ֆրանսիայի նախագահի պաշտոնում Հարսանեկան արարողության մասնակիցներից երկու անչափահաս «ինֆինիտի»-ով վթարի են ենթարկվել. Կա զոհ և վիրավոր Դատավորներ Մասիս Մելքոնյանի և Գևորգ Պողոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել, բացակայելու արգելք է կիրառվել Մայամիի օդանավակայանում բեռնատար Boeing 767-ը բախվել է ուղևորատար Boeing 737-ին. կան տուժածներ Գիտակցում են, որ գնացքն արդեն հեռանում է․ Լավրովի կոշտ ուղերձը Հայաստանը Ռուսաստանում աշխատանքային միգրանտների թվով առաջատար վեց երկրների թվում է Բահրեյնի ՀՕՊ համակարգերը որսացել և ոչնչացրել են իրանական անօդաչու թռչող սարքերը
Ամենադիտված