«Սև անցքերի» գաղտնիքը (լուսանկարներ)

Ալբերտ Այնշտայնը կարծում էր, որ սև անցքը մեծ զանգված ունեցող աստղ է, որ նույնիսկ լույսը չի կարող գերազանցել նրա գրավչությունը. շատ անհեթեթ հասկացություն է, որպեսզի այն համարվի ճշմարիտ: Ըստ նրա տեսության՝ սև անցքի հատակը անվերջ խիտ ու անվերջ փոքր է:

Մեր աստղը` արևը, կմեռնի հանգիստ մահով:

Ենթադրվում է, որ արևը «միջին տարիքի» աստղ է, որը կազմավորվել է մոտ հինգ միլիարդ տարի առաջ, և այն կմարի մոտ վեց միլիարդ տարի հետո:

Սև անցքը մի քանի աստղի կամ մոլորակի պայթելու հետևանքն է, քանի որ երբ նրանք պայթում են, մեծ քանակությամբ տաքություն է ազդում մոլեկուլների վրա, և նրանք ձևափոխվում են ու սկսում շարժվել:

Գիտնականները հետազոտել են աստղերի, ներառյալ արեգակի կյանքը: Նրանք կարծում են, որ 3.5 միլիարդ տարի հետո, արևը կշողա 40 տոկոսով ավելի պայծառ, քան ներկայումս է շողում: Տապը այնքան ուժգին կլինի, որ օվկիանոսները կեռան, և արդյունքում ծագած ջրային գոլորշին կցնդի: Այս փուլում երկիրը կնմանվի Վեներային` չոր ու խոնավ, և կյանքը երկրի մակերեսին անհնար կդառնա: Բայց այս ամենը մեզ չի սպառնում մոտակա ապագայում:

Սև անցքերն այնքան մեծ օբյեկտներ են, որ նրանք նույնիսկ ճառագայթում չեն արձակում: Գիտնականները դրանց գոյության մասին կարող են դատել միայն սև անցքի վրա ընկնող գերտաքացած մատերիայից արձակվող ռենտգենյան և գամմա ճառագայթների հզոր հոսանքներից: Բարձր էներգետիկ ճառագայթման բնորոշ աղբյուրները ցրված են Arp 147 աստղային օղակի շուրջը:

Այնշտեյնի տեսության համաձայն՝ սև անցքի հատակը անվերջ խիտ ու անվերջ փոքր է: Սակայն հետազոտողների խումբը պնդում է, որ անվերջությունը, որպես կանոն, բնության մեջ չի հանդիպում: Դոկտոր Պոպլավսկիի տեսության կենտրոնում այն համոզմունքն է, որ կյանքի «սերմերը», որոնք նախորդել են Տիեզերքի Մեծ պայթյունին, ժաանակին ձևավորվել են սև անցքի ներսում:

Ալբերտ Այնշտայնը չէր հավատում սև անցքերի գոյությանը: Էներգիայի և զանգվածի համեմատականության E= MC2 բանաձևը, որը ձևակերպվել է Այնշտայնի կողմից, հետագայում շատ ու շատ կյանքեր է կործանել` դառնալով զանգվածային ոչնչացման զենքերի հիմնաքարերից մեկը: Վարկածի համաձայն` որքան արագ է շարժվում որևէ մարմին, այդքան շատ էներգիա է պահանջվում դրա համար: Մարմինը կարող է տեղափոխվել անցյալ` միայն լույսի արագությանը գերազանցելով, իսկ դրա համար պետք է անսահմանափակ քանակով էներգիա` անսահմանաչափ արագությանը համապատասխան:

Սև անցքերի մասին արմատական և ծայրահեղական գաղափարները սկսեցին փոխվել XX-րդ դարի երկրորդ կեսին, որը հիմնականում պայմանավորված է տիեզերական տարածության մասին նոր գյուտերով, որոնցից էր նաև Քեմբրիջի համալսարանի դասախոս, ֆիզիկոս Ջոն Միչելի 1783թ.-ին ապացույց-գյուտը: Այն է` Արեգակից 500 անգամ մեծ, բայց նույն խտությունն ունեցող աստղը պետք է այնպիսի գրավիտացիոն դաշտ ունենա, որ լույսը չկարողանա արձակել, իսկ եթե, այնուամենայնիվ, արձակվի աստղի մակերևույթից, ապա գրավիտացիոն դաշտը պետք է հետ քաշի այն և թույլ չտա իրենից հեռանալ: Միչելը կարծում էր, նման աստղերը բազմաթիվ են: Ու թեև նրանց չենք կարող տեսնել, որովհետև լույս չեն արձակում, այդ աստղերի գրավիտացիոն ձգողականությունը կզգանք: Հենց այդպիսի աստղերն էլ անվանվել են Սև խոռոչներ:

Սև խոռոչն առաջանում է, երբ մարմնի զանգվածը չի փոխվում, բայց այնքան է սեղմվում, որ շառավիղը հասնում է կրիտիկական չափի կամ երբ մարմնի չափերը չեն փոխվում, բայց զանգվածը մեծանում է: Եթե Արեգակը, սեղմվելով, դառնա Էվերեստ լեռան չափ, ապա կվերածվի Սև խոռոչի: Եվ քանի որ, համաձայն հարաբերականության տեսության, լույսից մեծ արագություն հնարավոր չէ, իսկ այն չի կարող պոկվել գրավիտացիոն դաշտից, հետևաբար, ոչինչ չի կարողանա ձերբազատվել նրանից: Տարածություն-ժամանակի հենց այս տիրույթն էլ կոչվում է Սև Խոռոչ: Նրա սահմանագիծը կոչվում է Պատահույթի հորիզոն, որը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ լուսային Ճառագայթների այն ուղին, որից դուրս չի կարող անցնել սև խոռոչից արձակված լույսը: