Ու էլի թալան…

Գաղտնիք չէ, որ ՀՀ կառավարությունը երբեք էլ աչքի չի ընկել ոչ միայն սեփական տրամադրության տակ եղող պետական դրամական միջոցների արդյունավետ օգտագործմամբ, այլև' դրամաշնորհային, և բազում են օրինակները, երբ զանազան դրամաշնորհներն ու վարկային միջոցները, փոխարենը ըստ վաղօրոք մշակված պլանի գործածելու, համապատասխան պետական գերատեսչությունների կողմից մսխվել են, փոշիացվել: Դեպքը, որ ձեր ուշադրությանը հիմա կներկայացնենք ու որը տեղի է ունեցել 2015-ին, հենց այդ օրինակներից մեկն է և բավական լայն արձագանք է ստացել մամուլում: Պարզվում է' ՀՀ Վերաքննիչ պալատը, կատարելով ուսումնասիրություններ գյուղատնտեսության ոլորտում, պարզել է, որ «Շուկայավարման հնարավորություններ' ֆերմերներին» ծրագրի շրջանակներում հատկացվող վարկերը տրվել են ընկերությունների, որոնք նախօրոք սնանկ են ճանաչվել:

Համապատասխան ստուգումների արդյունքում պարզվել է' ծրագիրն իրականացնողների կողմից չեն ապահովվել բաժանորդագրման պայմանագրով հիմնադրամի և ընկերությունների կողմից երաշխավորված նվազագույն հիմնական գործառնական և ֆինանսական ցուցանիշները։ Ի հավելումն այս ամենի' նույն ՎՊ հայտնաբերել է, որ չնայած ընկերությունների կողմից պետք Է կատարվեին 1 մլրդ դրամ շահութաբաժնի և փոխառության գումարի վճարում, սակայն վճարման ժամանակացույցերի փոփոխման արդյունքում 252 մլն դրամի վճարումը հետաձգվել է, և վճարվելիք գումարի չափը սահմանվել Է 748 մլն դրամ, որից վճարվել Է ընդամենը 409 մլն դրամ։ Պարտքը կազմել 1339 մլն դրամ, իսկ ժամկետանց օրերի տույժը՝ 53 մլն դրամ։

Թե Հայաստանում գյուղատնտեսության զարգացման կարևորությունը որքան մեծ է ու նշանակալից, առանձնապես պետք չէ նկարագրել. սա մի ոլորտ է առանց որի Հայաստանի տնտեսությունը զուտ ֆիզիկապես չի կարող գոյություն ունենալ, քանի որ հիմնականում չունենալով արդյունաբերական զարգացած ու մրցունակ արտադրություն'մենք հաճախ ստիպված ենք լինում հենց գյուղմթերքի արտահանման հաշվին լրացնել այն բացը, որ առաջանում է մեր տնտեսությունում գրեթե ամեն տարի: Հատկապես վերջին տարիներին Հայաստան արտարժույթի մուտքի հիմնական աղբյուր հանդիսացել է հենց հայրենի գյուղմթերքի արտահանումը, որը, կարելի է ասել, յուրատեսակ փրկօղակի դեր է խաղացել հայրենի ողջ ֆինանսատնտեսական համակարգի համար: Բայց ինչպես տնտեսության բոլոր ճյուղերը, գյուղատնտեսությունը ևս կարիք է զգում ներդրումների, հավելյալ ֆինանասական հոսքերի, առանց որոնց ողջ համակարգը պարզապես չի կարող նորմալ կենսավարել: Իսկ այն, որ համապատասխան ներդրումներ ներգրավելու համար անհրաժեշտ է ստեղծել վստահության համընդհանուր մթնոլորտ ու երաշխավորել զանազան ֆինանսական մախինացիաների բացառումը, հայտնի ճշմարտություն է, ինչը, ցավոք, ինչպես երևում է վերոհիշյալ փոքր, բայց խոսուն օրինակից, չի արվում, ու կառավարության ու դրա ղեկավարի այն հավաստիացոմները, թե պետությունն անում է ամեն ինչ'տնտեսության ոլորտները զարգացնելու համար, փաստացի սին են ու անհիմն:

Թե որքանով կնպաստի Վերաքննիչ պալատի կողմից արված այս բացահայտումը ապագայում նմանօրինակ դեպքերի բացառմանը, իհարկե կարող եք դատել միառժամանակ անց միայն, բայց որ Սերգո Կարապետյանի կողմից կառավարվող գյուղատնտեսության ոլորտը միակը չէ, ուր տեղի են ունեցել նմանօրինակ ապօրինություններ, կարծում ենք' անկասկած է:

Դավիթ Բաբանով