Լենինյան տխրահռչակ սկզբունքով…

Երբ ՀՀ կրթության և գիտության նախարար հռչակվեց նախկինում այս պաշտոնում աշխատած դաշնակցական Լևոն Մկրտչյանը, ինչպես հասարակությունը, այնպես էլ մասնագիտական շրջանակները բավական հակասական կերպով արձագանքեցին այս նշանակմանը, քանի որ բոլորին դեռ ի սկզբանե էլ պարզ էր, որ ոլորտում հեղափոխական մոտեցումներ ակնկալել մեկից, ով իր աշխատանքային գործունեության ընթացքում գրեթե երբեք աչքի չի ընկել նորարարությունների հանդեպ տածած անբացատրելի սիրով, սխալ կլիներ. ինչպես ցույց տվեց ժամանակը, սկեպտիկները չէին սխալվում: Այսպես՝ իր վերջին հարցազրույցներից մեկում խոսելով հանրակրթության ոլորտում հնարավոր փոփոխությունների մասին՝ Մկրտչյանը արտահայտել է այն միտքը, թե ներկայիս կարգը, երբ ուսուցիչներն ու տնօրենները ենթարկվում են համապատասխան քննության ու նոր միայն իրավունք ստանում աշխատել համապատասխան պաշտոնում, սխալ է ու իրեն չի արդարացրել, հետևաբար՝ պետք է հետքայլ կատարել ու վերադառնալ հին ու բարի ժամանակների պրակտիկային, երբ ուսուցիչներն աշխատանքի էին ընդունվում առանց որևիցե մրցույթի, իսկ տնօրեններին չէին քննում ինչպես աշակերտների: Ամենևին էլ կողմ չլինելով Աշոտյանի կառավարման տարիներին իրականացրած կրթական քաղաքականության բոլոր կողմերին (թերություններն ու բացթողումները չափից շատ էին)՝ վստահ ենք, սակայն, որ որոշ գործիքակազմեր, որոնք ներդրվեցին, մասնավորապես, հանրակրթության ոլորտում, իրենց տրամաբանության մեջ բավական հիմնավոր էին ու փաստարկված:

Կարծում ենք, որ դիցուք ուսուցիչների պարտադիր ատեստավորման կարգը խիստ կարևոր ու առաջընթաց քայլ էր, որ ի սկզբանե նպատակ ուներ զտել համակարգը տգետ, բայց ծանոթով դպրոց սողոսկած կադրերից, որը, սակայն, ելնելով հայաստանյան իրականությունից, այլասերվեց ու վերածվեց հերթական կոռուպցիոն գործիքի: Նույնն էլ, թերևս, կարելի է ասել տնօրենների ատեստավորման համակարգի մասին: Այն, որ այստեղ համապատասխան բարեփոխումների կարիք վաղուց էր զգացվում, անվիճելի է, բայց որ բարեփոխելու փոխարեն պետք էր ընդհանրապես վերացնել այդ ամենը, կներե՛ք, բայց մի փոքր կասկածելի է թվում: Եթե Մկրտչյանի նպատակը հանրակրթությունում արմատացած կոռուպցիայի դեմ պայքարն է, ապա ո՞րն է այդ երևույթի խորացմանը միայն նպաստած համակարգին վերադարձի իմաստը: Ի՞նչ է նշանակում՝ ուսուցիչներն աշխատանքի են ընդունվելու առանց մրցույթի… Այսինքն՝ ում տնօրենը նախընտրի, նրան էլ կարող է աշխատա՞նք տալ. ա՛յ քեզ մարազմ: Եվ ինչպե՞ս կարող ենք վստահ լինել, որ այդ տնօրեի ծանոթը տիրապետում է համապատասխան մասնագիտական գիտելիքների ու իր տեսակով համապատասխանում մանկավարժի աշխատանքին…

Կարծում ենք՝ կհամաձայնեք, որ եթե Լևոն Մկրտչյանի բուն նպատակը լիներ հանրակրթության ոլորտում՝ դպրոցներում կոռուպցիան արմատախիլ անելը, ապա նա պետք է ոչ թե շարժվեր «մեկ քայլ՝ առաջ, երկու քայլ՝ հետ» տխրահռչակ սկզբունքով, այլ համակարգում արդեն իսկ ներդրված գործիքակազմերը կատարելագործեր՝ բացառելով դրանցում կոռուպցիոն դրսևորումները: Թե ինչ արդյունք կունենան մկրտչյանական «նորարարությունները», թերևս, կարող է ցույց տալ միայն ժամանակը, բայց որ առանձնակի հույսեր կապել պետք չէ, անկասկած է:

 Դավիթ Բաբանով