Հանդիպում` մեծ պատերազմից առաջ

Ինչպես արդեն շատերդ գիտեք, այս ամսվա 16-ին Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում կայանալու է Սերժ Սարգսյան-Իլհամ Ալիև հանդիպումը, ուր, բնականաբար, հերթական անգամ քննարկման առարկա է դառնալու Լեռնային Ղարաբաղի հարցը:
Գլխավոր հարցը, որ հնչում է ցանկացած նմանատիպ հանդիպումից առաջ, թերևս, այն է, թե ինչ կարող է տալ նախագահների հանդիպումը հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը: Եթե փորձելու լինենք մոտավոր պատկերացում կազմել այն իրավիճակի մասին, որի պայմաններում կայանալու է առաջիկա հանդիպումը,ապա պետք է ցավով ամրագրենք, որ այս մեկը ևս հերթապահ, իսկ միգուցե և չարագույժ հանդիպում է լինելու'հանդիպում'մեծ պատերազմից առաջ. կարծել թե մոլեգնած Ալիևին կարող է սթափեցնել անգամ գերտերությունների բարձրաստիճան պաշտոնյաների ներկայությունը, միամտություն կլիներ, քանի որ եթե Բաքուն ցանկանար եթե ոչ լուծել, ապա գոնե մի փոքր մեղմացնել սրված հակամարտությունը՝ մայիսի 13-ի օրվա երկրորդ կեսից իրավիճակը ղարաբաղաադրբեջանական շփման գծում կրկին չէր լարվի. ղարաբաղաադրբեջանական շփման գծի ողջ երկարությամբ հակառակորդը սկսել է տարբեր տրամաչափերի ականանետերից արկակոծման ենթարկել ՊԲ մարտական հենակետերը:

Ուշագրավ է այն, որ սա ապրիլի 5-ի զինադադարի պայմանավորվածությունից հետո առաջին անգամն էր, որ կրակահերթերը վերսկսեցին կեսօրին: Համաձայնե՛ք' ցանկացած նորմալ բանականության տեր մարդ, ականատես դառնալով բեղավորի նմանօրիան մոլեգին պահվածքին, չի կարող ակնկալել, որ Վիեննայի բանակցությունները կարող են ինչ-որ արդյունք տալ: Բայց դատելով ամենայնից' կարելի է եզրակացնել, որ հանդիպումն այս բավական ներկայացուցչական է լինելու, քանի որ ակնկալվում է, որ դրան ներկա են լինելու գերտեևությունների արտաքին գերատեսչությունների ղեկավարները, ինչը խոսում է հանդիպման կարևորության մասին:

Ասում են' նույնիսկ չի բացառվում, որ կողմերը ինչ-որ փստաթուղթ ստորագրեն, ու շփման գծում վստահության կոնկրետ մեխանիզմների ներդրումն իրականություն դառնա, ինչը, անխոս, բխում է հայկական կողմի շահերից: Բայց հաշվի առնելով, որ նման մեխանիզմի ներդրումն ուղղակիորեն հակասում է այն քաղաքականությանը, որ ներկայումս վարվում է Բաքվի կողմից, աներկբա է, որ եթե անգամ նման մի բան ստորագրվի էլ, ապա դա կրելու է բացառապես ձևական բնույթ, ու որոշ ժամանակ անց բոլորն են համոզվելու, որ խաղաղության միակ սպառնալիքն ալիևական ռեժիմն է տարածաշրջանում, ու որքան էլ ցավալի լինի, սակայն տերությունները կրկին բավարարվելու են անհասցե հայտարարություններ անելով' կոչ անելով կողմերին, բայց ոչ երբեք միայն Բաքվին, ձեռնպահ մնալ հակամարտությունը սրելուց:

Այնպես որ կարծել, թե Վիեննայի հանդիպումը կդառնա այն բաղձալի սկզբնակետը, որից կսկսվի ղարաբաղյան չարչրկված հակամարտության վերջնական լուծումն ու տարածաշրջանում անժամկետ խաղաղության հաստատումը, ատարյալ ուտոպիա կլիներ. Ալիևը կրկին ապացուցում է' դիվահար է, արյան ծարավ, որի հետ բանակցելը ժամանակի անիմաստ վատնում է:

 Դավիթ Բաբանով