Ա՛յ սենց են անում, էլի, որ մարդ հիասթափվում է…

Ինչպես հայտնի է, Հայաստանում կարևորագույն խնդիր է շարունակում մնալ բարձրագույն կրթության մատչելիության հարցը: Չնայած այն հանգամանքին, որ ոլորտի պատասխանատու չինովնիկներն առիթը բաց չեն թողնում՝ հայտարարելու, թե արվում է հնարավոր ամեն բան' հայաստանյան բուհերն եվրոպական ստանդարտների մոտեցնելու, կրթության որակն էականորեն բարելավելու համար, փաստը մնում է փաստ, որ մեր երկրի բուհական համակարգը դեռևս շատ հեռու է եվրոպական մակարդակից, իսկ վերջին տարիներին այստեղ կատարված նորամուծություններն էլ հիմնականում կրել են ձևական բնույթ: 

Բայց որևիցե խնդիր այնքան սուր չէ արտահայտված մեզանում, որքան բարձրագույն կրթության հանրամատչելիության պրոբլեմը, որը, սակայն, դատելով ԿԳ նախարար Լևոն Մկրտչյանի գործունեության հիմնական տրամաբանությունից, տեսանելի ապագայում շարունակելու է ոչ միայն չլուծված մնալ, այլև՝ է՛լ ավելի սրվել. նոր ուսումնական տարվան ընդառաջ որոշ պետական բուհերի հեռակա ուսուցման համակարգում ուսման վարձերը կբարձրանան. աճը կկազմի առնվազն 30-50 հազար դրամ: Երևանի պետական համալսարանում, օրինակ, սերվիս մասնագիտության վարձաչափը կավելանա 32, տնտեսագիտություն մասնագիտության դեպքում՝ 40, իսկ ահա իրավաբանականում՝ 56 հազար դրամով:

Գաղտնիք չէ, որ նեկրայումս մեր երկրի քաղաքացիների գերակշիռ մասի համար, ի տարբերություն քիչ, թե շատ նորմալ երկրների, շատ ու շատ բարիքներ շարունակում են անմատչելի մնալ. մարդկանց բացարձակ մեծամասնությունը ստիպված է բավարարվել տարրական պահանջմունքները բավարարելով: Կրթության իրավունքը, սակայն, որ մտնում է մնարդու հիմնական իրավունքների ու պահանջմունքների ցանկում, մեր երկրի համար պարզապես ինչ-որ շքեղություն չէ, այլ՝ կենսական անհրաժեշտություն, որի ռազմավարական նշանակությունը ոչ մի կերպ չես թերագնահատի. լինելով բնական և այլ ռեսուրսներից գրեթե լիովին զուրկ երկիր՝ Հայաստանի համար մարդկային կապիտալն ունի շատ ավելի կարևոր նշանակություն, քան՝ ասենք Ռուսաստանի համար ունեցած բնական հարստությունները:

Հայաստանի ապագան, վաղվա օրը բառացիորեն կախված է լինելու այն սերնդից, որին այժմ փորձ է արվում զրկել կրթության իրավունքից: Ու հիմա, փաստորեն, ի՞նչ է ստացվում, մի՞թե ոչ այն, որ Մկրտչյանի թողտվությամբ ու լուռ համաձայնությամբ փորձ է կատարվում մեր երեխաներին՝ վաղվա մեր սերնդին զրկելու ապագայից, վերածելու Հայաստանը բացառապես տաքսիստների ու վաճառող-կոնսուլտանտների երկրի, ուր ուսում ստանալը պետք է լինի ընտրյալների՝ հարուստների զավակների մենաշնորհը՝ վերածվելով բացառապես էլիտաների համար նախատեսված զվարճանքի:

Հետաքրքրիր է, երբ համապատասխան կաբինետում համապատասխան նախարարը որոշում էր կայացնում՝ ուսման վարձավճարները սեպտեմբերից թանկացնելու մասին, մի՞թե չէր գիտակցում, որ մեր պես սոցիալապես անապահով երկրում ուսման վճարի նույնիսկ մեկ դրամով թանկացումը կարող է շատ ավելի խորն ու հեռուն գնացող հետևանքներ ունենալ, քան առաջին հայացքից ոմանց կարող է թվալ: Ո՞ւմ են պետք բուհերն, եթե դրանք պետք է դառնան ընդամենը էլիտարների զավակների հավաքատեղի, ո՞ւմ է պետք այն նախարարությունը, որի ողջ ուշադրությունը կենտրոնացած է մեկ բանի վրա՝ բոլոր հնարավոր մեթոդներով փող աշխատելու:

Երկու կարծիք լինել չի կարղ՝ որքան էլ հայաստանյան կրթության որակը բարձրանա, որքան էլ այն համապատասխանի եվրոպական ստանդարտներին (հասկանալի է,որ դեռևս այդ մակարդակից տասնամյակներով հեռու ենք), քանի դեռ Հայաստանում կրթությունը թանկ արժե, քանի դեռ պետությունը գործուն մեխանիզմներ չի մշակել՝ այն հանրային ամենալայն շերտերին հասանելի դարձնելու համար, սին է ամեն բան,ամեն ջանք ու թափած քրտինք: Ուրեմն' թո՛ղ Մկրտչյանը նախ մտածի այս խնդիրների մասին ու նոր միայն՝ դպրոցական հանդերձանքի…

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ