Ստորություն՝ մի այլ կարգի…

Այն, որ Հայաստանում չկա գեթ մի ոլորտ, որը զերծ լինի ճչացող խնդիրներից ու օր առաջ իրենց լուծմանը սպասող պրոբլեմներից, գիտի յուրաքանչյուրն, ով մշտական հիմունքներով բնակվում է Հայաստանում. մեզ մոտ անխտիր բոլոր պետական օղակներն, այսպես ասած, տառապում են փտախտով, որի բուժումը, դատելով ամենայնից, դեռ տասնամյակներ կտևի: Կան, սակայն, ոլորտներ, որոնք առավել սերտ առնչություններ ունեն պարզ մարդու հետ ու իրենց կենսագործունեության բուն թիրախն ու նպատակը մարդն ինքն է. առողջապահության համակարգն, ինչ խոսք, դրանցից ամենագլխավորն է:

Դժվար թե աշխարհում գտնվի մեկն, ով իր կյանքի ընթացքում դժբախտություն ունեցած չլինի՝ շտապօգնություն կանչելու. բոլորս էլ կենդանի մարդիկ ենք, կենսաբանական օրգանիզմներ և ժամանակ առ ժամանակ խափանումներ ունենում ենք: Այն, ինչ տիրում է Հայաստանում՝ շտապ բժշկական օգնության ոլորտում, կարելի է բնութագրական համարել բացառապես թերզարգացած երրորդ աշխարհը ներկայացնող երկներին. չնայած առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե վերջին տարիներին արվել է հնարավորը՝ համակարգը ծայրից ծայր վերափոխելու համար, սակայն փաստ է, որ շտապօգնության ծառայությունը մեզանում դարձել է, թո՛ղ ներվի ասել, հակասոցիալական ծառայություն. այնքան մաղձ, որ կա այստեղ, ուրիշ ոչ մի տեղ չես գտնի:

Նորություն չէ, որ եթե մարդը վճարունակ չէ ու, բացառապես օբյեկտիվ հանգամանքներից ելնելով, չի կարողանում վճարել բուժօգնության համար, որն, ի դեպ, հանրահռչակվել է՝ անվճար, ոչ մի հույս կարող է չունենալ, որ կարժանանա պատշաճ վերաբեւրմունքի: Մամուլում տեղեկություններ են տարածվել այն մասին, որ Արտաշատում բնակվող սոցիալապես ծանրագույն պայմաններում ապրող ընտանիքը, չունենալով համապատասխան նյութական միջոցներ՝ վճարելու ստացած շտապ բժշկական օգնության դիմաց, ստիպված է լինում բախվել բժիշկների սպառնալիքներին, թե եթե չբերեն ու փողը չմուծեն, կարող են երբեք հույս չունենալ, որ կարող են բժշկական օգնություն ակնկալել: Ի դեպ՝ պարզվում է, որ հիվանդը, որի բուժման դիմաց գումար են պահանջում, փարոսակիր է ու երկրորդ կարգի հաշմանդամ, անդամահատված:

Թե որքանով կարելի է ստեղծված պատկերը տեղավորել հեռուստաեթերներից պարբերաբար սեփական գերատեսչությունը գովազդող Արմեն Մուրադյանի ձոների ենթատեքստում, կթողնենք, թերևս, յուրաքանչյուրիդ դատին: Հիմա հարց՝ պարոն Մուրադյանին՝ որքանով է բարոյական խեղված մարդկանց «ճխտել շիշն» ու փող ուզել, որքանով է հարիր նման պահվածքը աշխարհի ամենահումանիստական մասնագիտությունն ունեցողներին: Մի՞թե մարդիկ ձեզ համար ընդամենը փողի քայլող պարկեր են, որոնցից մեկը եթե հանկարծ դատարկ է լինում, անմիջապես նախընտրում եք գետը նետել: Չե՞ք մտածում, որ մարդու արժեքն ամենևին էլ չի որոշվում նրա ունեցած նյութական միջոցներով և որ կյանքն, այնուամենայիվ աստիճան է…

Բազմիցս ենք, թերևս, անդրադարձել նմանատիպ դեպքերին ու երևույթներին, բազմիցս ենք խոսել համակարգում տիրող նյութապաշտության ու ժլատության մասին: Ցավոք, պետք է ենթադրենք, որ ոչ մի պատկան չինովնիկ այդպես էլ չի բարեհաճել եզրահանգումներ կատարել մամուլում տեղ գտնող իր մասին արձագանքներից ու շարունակում է նույն ոգով, որով սովոր է առաջնորդվել: Եթե բժիշկներն են ընդունակ հակամարդկային քայլերի, էլ ո՞ւր մնացին թալանչի չինովնիկներն ու օլիգարխները…

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ