«ԸՕ բարեփոխում» կոչվող տունտունիկ

ԸՕ համաձայնեցված փոփոխությունները, որոնցով նախատեսվում է ներդնել տաս մատնահետքերը ստուգող համակարգ և քվեարկությունները թույլատրել միայն նույանականացման քարտերով, օրենքի ուժ կարող են ստանալ, եթե մինչև սեպտեմբերի մեկն անհրաժեշտ 16 միլիոն եվրոն հայթայթվի:

Ընդդիմությունը՝ մասնավորապես ԲՀԿ նախագահ Նաիրա Զոհրաբյանը, պնդում են, որ միջազգային դոնորներն այդ գումարը հատկացրել են, սակայն հիմա էլ իշխանությունն ասում է, որ համաձայնեցված փոփոխությունները իրականություն դառնալ չեն կարող տեխնիկական խնդիրների պատճառով:

Ես չգիտեմ, որքանով են իրական իշխանության փաստարկները: Արդյոք բերված պատճառաբանությունները, իսկապես տեխնիկական են, թե՞ իշխանությունը պարզապես չի ցանկանում որակյալ ընտրություններ անցկացնել, մտավախություն ունենալով, որ կվիժեցնի վերարտադրության սեփական պլանը:

Միայն լավ ԸՕ-ն չի երաշխավորում, որակյալ ընտրությունների անցկացում: Մյուս կողմից համաձայնեցված ԸՕ-ն մեծացնում է այդ ընտրությունների հանդեպ վստահությունը՝ ամրապնդված իշխանությունների և ընդդիմության հայտարարությունենրով:

ԸՕ-ում, վերահսկման մեխանիզմների ներդրումը որոշակիորեն ոգևորում էր նաև Արևմտյան կառույցներին, կարծես պատուհան դառնալով Հայաստանի Եվրոինտեգրացիայի նոր ձևաչափի՝ Հայստանի և Եվրոպական կառույցների նոր երկխոսության համար:

Հիմա այդ պատուհանը նույնպես կարող է փակվել ու սա անհանգստացնում է, հատկապես հուլիսի 17-ի իրադարձություններից հետո, երբ Հայստանի միջազգային հեղինակությունն էապես սասանվել է:

Կա նաև մեր հասարակության վերամբերմունքի գործոնը: Նորություն չեմ բացահայտի, եթե ասեմ, որ ՊՊԾ գնդի զինված միջադեպից հետո, մեծացել է այն մարդկանց խումբը, որ փոփոխությունների հեռանակարը չի կապում ընտրությունների հետ, հույսը դնելով լավագույն դեպքում Ազատության հրապարակի, ծայրահեղ դեպքում՝ զինված նոր ապսատմբության վրա:

Քաղաքական համակարգի առաջին հերթին իշխանության խնդիրն էր, այնպես անել, որ հասարակության ներսում արմատական տրամադրությունների աճ տեղի չունենա:

Իշխանությունները կարծես թե հուլիսյան իրադարձություններից հետևություններ արել են միայն գեղեցիկ խոսքերով, իսկ իրականում նրանց վարքագիծը մնացել է նույնքան անհասկանալի և ոչ ադեկվատ:

Իշխանության որոշ գործիչներ փորձում են փրկել իրավիճակը, ընդդդիմությանն առաջարկելով որակյալ ընտրությունների անցակցման նոր մեխանզիմներ: Օրինակ ընտրոնղերի ստորագրված ցուցակների հրապարակումը, սակայն այս հարցում կոնսենսուս չկա  իշխանության միջացքներում:

Խորհրդարանական մեծամասնության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանն առաջարկում է այս տարբերակը, ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանը կտրականապես ընդդիմանում է դրան: 

«Ես դրան ամենադեմ անձնավորություններից մեկն եմ, որովհետև եթե բացահայտ հրապարակվեն ցուցակները, ինչ-որ քաղաքական ուժեր հարյուր հազար մարդու անունից դիմումներ կգրեն, որ իրենք իբր ընտրություններին չեն մասնակցել»,- ասել է Գալուստ Սահակյանը:

Խորհրդարանի նախագահի փաստարկը, մոտավորապես այն է, որ պետք չէ որևէ բան փոխել, որովհետև ընդդիմությունը միևնույնն է պնդելու է, թե ընտրությունները կեղծվել են:

Այսինքն, ըստ խոտոր այդ տրամաբանության, եթե ընդդիմությունն ամեն դեպքում աղմկելու է ընտրությունները կեղծելու թեմայով, ավելի լավ է ընտրությունները կեղծենք:

Ենթադրում եմ, որ այս պայմաններում ԸՕ-ի որակական բարեփոխում տեղի չի ունենա:

Դա Հայաստանի համար կլինի նոր «Սեպտեմբերի 3»՝ եվրոպական կառույցներից ավելի օտարվելու և սեփական հասարակության թիկունքում իշխանություն վերարտադրելու հեռանկարով:

Սարգիս Հակոբյան