Բայց չէ՞ որ մենք ձեզ վստահել էինք մեր զավակներին, ինչպե՞ս եք վարվել…

Գրեթե կասկած չունեմ, որ մեր զինված ուժերում ծառայում են զորամասերի բուժծառայության պետեր և նույնիսկ ղեկավար պաշտոններ չունեցող բժիշկներ, որոնք պատերազմի ընթացքում իրենց լավագույնս են դրսևորել, որոնց մասին կարելի է պատմվածքներ ու վիպակներ գրել, ֆիլմեր նկարահանել ու դրանցով նրանց գործունեությունը, ծառայությունն այլոց համար դարձնել ընդօրինակելի: Նրանց կողքին, ցավոք, բարձր պաշտոններ են վստահվել նաև այնպիսիններին, որոնց կողմից իշխանության չարաշահման, իշխանազանցության կամ իշխանության անգործության, ծառայության նկատմամբ անփույթ վերաբերմունքի հետևանքով մենք շատ ծանր կորուստներ ենք ունեցել ու, թերևս, դեռ կունենանք, քանի դեռ բանակում կադրային քաղաքականության հարցում թույլ կտրվեն սխալներ:

Զորամասի բուժծառայության պետը փոխանակ հետազոտելու հիվանդ զորակոչիկին և միջոցներ ձեռնարկելու նրան բուժման համար, զորամասում տարածել է խոսակցություններ, թե զորակոչիկը փորձել է հիվանդության սիմուլիացիա անել: Այս ամենը ժամկետային զինծառայողի համար ունեցել է ճակատագրական նշանակություն:

Քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է, որ Արթուր Ավետիսյանը ծառայել է ՀՀ ՊՆ N զորամասում որպես բուժծառայության պետ, կոչումով մայոր է: Հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, նա, ըստ մեղադրական եզրակացության, անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով՝ 2013թ. օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին իր կողմից զորամասում տարածած խոսակցությունների թվացյալ ճշմարտությունը ապացուցելու նպատակով, թե իբր ժամկետային զինծառայող, կուրսանտ Ռուբեն Դավթյանը փորձել է հիվանդության սիմուլիացիայի միջոցով տեղափոխվել այլ ստորաբաժանում, դրսևորել է իշխանության անգործություն:

Մասնավորապես, համաձայն ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի 114-րդ հոդվածի, պարտավոր լինելով կազմակերպել անձնակազմի բժշկական քննությունը, մասնակցել ամբուլատոր ընդունելությանը, հետազոտել գնդի բուժկետում գտնվող և բուժական հիմնարկներ ուղարկվող հիվանդներին, գիտենալ գնդի բուժկետում տեղավորված հիվանդների վիճակը և վերահսկել նրանց բուժումը, ի հայտ բերել հոգևոր զարգացման շեղումներ ունեցող զինծառայողներին, միջոցներ ձեռնարկել նրանց բուժման համար, Ա. Ավետիսյանը, ըստ մեղադրական եզրակացության, Ռ. Դավթյանի կողմից բազմիցս ներկայացված ակնհայտ նյարդային և հոգեկան բնույթի առողջական բողոքների առկայության պայմաններում նրան չի ուղեգրել կամ ներկայացրել նյարդաբանի, հոգեբույժի կամ հոգեբանի' նեղ մասնագիտական բուժհետազոտման, ինչն էլ անզգուշությամբ առաջացրել է ծանր հետևանքներ:

Զինծառայող Ռուբեն Դավթյանն իր առողջական վիճակի հետ կապված գանգատների նկատմամբ ցուցաբերած անվստահության և անտարբերության հետևանքով սուբյեկտիվորեն մատնվելով լքվածության, իր առողջության խնդիրներից ելք գտնելու անկարողության զգացումից դրդված, միաժամանակ զարգացած հոգեկան գործունեության կարճատև խանգարման հետևանքով իրեն ամրակցված ինքնաձիգից 2013թ. հոկտեմբերի 18-ին կզակի շրջանում կրակոց արձակելու միջոցով կատարել է ինքնասպանություն:

Գուցե զարգացած հոգեկան գործունեության կարճատև խանգարում չի էլ եղե՞լ, և զորակոչիկը պարզապես չափից դուրս ազդվել է իր մասին զորամասում տարածված խոսակցությունների հետևանքով ծառայակիցներից ոմանց հեգնական ու ծաղրական վերաբերմունքից, այդ ամենին նրա արձագանքը չափազանց զգայուն է եղել: Գուցե… Բայց սա արդեն կմնա չբացահայտված, քանի որ Ռուբեն Դավթյանն այլևս ողջ չէ:

Միաժամանակ մեկ այլ հարց էլ է առաջ գալիս. եթե Ռուբեն Դավթյանն այդպիսի հիվանդ է եղել, ապա նրան ինչո՞ւ են զորակոչել բանակում ծառայելու և նույնիսկ ինքնաձիգ ամրակցել: Մինչ զորամասում Ռ. Դավթյանի հայտնվելը նրան հետազոտած բժշկական հանձնաժողովի անդամներից ո՞վ է պատասխան տվել դրա համար: Ո՛չ մեկը:

Ահա ևս մեկ դեպք, երբ, ըստ մեղադրական եզրակացության, զորամասի բուժկետի պետի անգործության, իր տեղում ու դերում չլինելու հետևանքով ժամկետային զինծառայողը մահացել է: Ինչպես պարզվել է քրեական գործի նախաքննությամբ, Էդուարդ Թումասյանը հանդիսանալով պաշտոնատար անձ՝ ՀՀ ՊՆ N զորամասի բուժկետի պետ, կոչումով մայոր, զորամասի հրամանատարի հրամանով 2014թ. հունվարի 19-ին նշանակված լինելով, որպես զորամասի օրվա հերթապահ բժիշկ, խախտելով ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի 21-րդ և 287-րդ հոդվածների, ՀՀ ՊՆ 04.12.2013թ. թիվ 1393 հրամանով հաստատված «Խաղաղ պայմաններում ՀՀ ԶՈՒ բժշկական ապահովման ձեռնարկի» 26 և 33-րդ կետերի, ՀՀ ԶՈՒ ռազմաբժշկական վարչության պետի 17-01-2014թ. թիվ 19/103 էլեկտրոնային փոստ-հրահանգի և ՀՀ ՊՆ N զորամասի հրամանատարի 17.01.2014թ. թիվ 15 հրամանի պահանջները, անփույթ վերաբերմունք է դրսևորել ծառայության նկատմամբ:

Մասնավորապես՝ պարտավոր լինելով 37.5 աստիճան և բարձր ջերմություն ունեցող զինծառայողների հետազոտումը պարտադիր կերպով կազմակերպել հոսպիտալային պայմաններում, Էդ. Թումասյանը, ըստ մեղադրական եզրակացության, չի ձեռնարկել ծառայության բնականոն ընթացքն ապահովելուն ուղղված անհրաժեշտ միջոցառումներ: 2014թ. հունվարի 9-ին, ժամը 15:05-ին 39.1 աստիճան ջերմությամբ բուժկետ դիմած նույն զորամասի ուսումնական գումարտակի ժամկետային զինծառայող, շարքային Էդիկ Շահնազարյանին շտապ կարգով համապատասխան նեղ մասնագիտացված կլինիկա կամ բաժանմունք տեղափոխելու, ժամանակին համապատասխան կլինիկո-լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքում ախտորոշումը ճշտելու և նպատակաուղղված բուժում կազմակերպելու փոխարեն, վերջինիս պահել է գնդի բուժկետում և բավարարվել միայն ջերմիջեցնող դեղամիջոցներ տալով, չի ցուցաբերել անհրաժեշտ հետևողականություն: Այս ամենի արդյունքում նա, ինչպես պարզվել է քննությամբ, անզգուշությամբ առաջացրել է ծանր հետևանքներ, այն է՝ 2014թ. հունվարի 20-ին, ժամը 07:45-ի սահմաններում «Վաղարշապատի հիվանդանոց» ՊՓԲԸ տեղափոխված շարքային Էդիկ Շահնազարյանի կյանքը փրկել չի հաջողվել և ժամը 08:02-ին գրանցվել է նրա կենսաբանական մահը:

Ճիշտ է, վերը նշված արարքների համար Արթուր Ավետիսյանին և Էդուարդ Թումասյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխանաբար 375-րդ հոդվածի («Իշխանությունը չարաշահելը, իշխանազանցությունը կամ իշխանության անգործությունը») 2-րդ մասի և 376-րդ հոդվածի («Անփույթ վերաբերմունքը ծառայության նկատմամբ») 2-րդ մասի հատկանիշներով, նրանք արդեն ամբաստանյալի կարգավիճակում են, սակայն բոլորին էլ մի բան պարզ է' Արթուրի և Էդիկի կյանքն այլևս ետ չի բերվի:

Արթուր Հովհաննիսյան