Կադրային քաղաքականության առեղծվածը. Սերժ Սարգսյանը չի պատրաստվում որևէ մեկին իշխանություն հանձնել

Կադրային փոփոխությունները Հայաստանում միշտ էլ ավելի են հետաքրքրել հասարակությանը, քան խորքային գործընթացները: Մեր երկիրը  դարձել է յուրօրինակ նաև այն առումով, որ գործընթացներն, իրադարձություններն հաճախ տեղի են ունենում քաղաքական տրամաբանությունից, օրինաչափությունից դուրս: Օրինակ՝ Հայաստանի կառավարության պաշտոնանկությունը տրամաբանական կլիներ ապրիլյան պատերազմից կամ հուլիսյան իրադարձություններից անմիջպես հետո: Սակայն Սերժ Սարգսյանը չգնաց նման քայլի:

Կարող էր գործել մեկ այլ քաղաքական տրամաբանություն. Սերժ Սարգսյանը գուցե սպասեր սեպտեմբերի 18-ի և հոկտեմբերի 2-ի ՏԻՄ ընտրություններին և դրանց արդյունքների տրամաբանությամբ, իրականացներ կադրային փոփոխություն: Սակայն Հայաստանում գործում է ոչ թե քաղաքական տրամաբանությունը, այլ համակարգի կայունության, ամրապնդման անհրաժեշտությունը:

Հենց դա էլ թելադրեց, որ ժամանակային առումով Ս. Սարգսյանը կառավարությունը փոխի չկանխատեսվող մի միջակայքում, գործընթացը հարմարեցնելով իշխանությունը վերարտադրելու իր տեսլականին: Երեկ Կարեն Կարապետյանը պաշտոնապես ստանձնեց վարչապետի պաշտոնը: Հիմա նախարարների վերանշանակումների և փոփոխությունների հերթն է:

Եթե այնուամենայնիվ հետևենք քաղաքական տրամաբանությանն, ապա քառօրյա պատերազմը պետք է բերի ՊՆ և ԱԳ նախարարների փոփոխությանը: Սեյրան Օհանյանի հեռանալու մասին լուրերը կարծես թե հաստատվում են: Ակտիվ քննարկում է նրան փոխարինողի հարցը: Դա կարող են լինել Վիտալի Բալասանյանը կամ Վլադիմիր Գասպարյանը, եթե իշխանություններն առաջնահերթությունը տան համակարգի նկատմամբ վերահսկողությունն ուժեղացնելուն: Մյուս կողմից բանակային ռեֆորմների նախաձեռնող Դավիթ Տոնոյանը կարող է ապահովել դրանց շարունակությունը, արդեն ոչ թե փոխնախարարի, այլ նախարարի պաշտոնում:

ԱԳ նախարար Էդուարդ Նալբանդյանը կարող էր պաշտոնանկ արվել նշանակման առաջին իսկ օրվանից, որովհետև նրա պաշտոնավարման տարիներին մեր արտաքին քաղաքականությունը կորցրել է դեմքն ու ձեռագիրը:

Մամուլը գրում է, որ նա հեռանալու է, տեղը զիջելով նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վիգեն Սարգսյանին, ով անշուշտ ավելի դրական իմիջ ունի Ռուսաստանում և Արևմուտքում:

Սակայն հազիվ թե Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունն արմատական վերանայումների ենթարկվի քանի դեռ եվրասիական գործընթացներում Հայաստանը կորցնում է իր սուբյեկտայնությունը: Մնացած կադրային հնարավոր փոփոխություններին հատուկ չեմ անդրադառնում, դրանք անկանխատեսելի են, որովհետև, ինչպես ասացի, ենթարկվում են ոչ թե քաղաքական տրամաբանությանը, այլ՝ համակարգի շահերին: 

Չնայած այն հանգամանքին, որ ՀՀԿ-ում անընդհատ շեշտադրվում է, թե Կարապետյանին տրված է լայն ազատություն կադրերի և ծրագրերի հարցում, այդքան էլ ադպես չէ: Նախ նոր կառավարությունը ձևավորվում է առայժմ հին սահմանադրության համաձայն և դրանում առկա է նախագահի ծանրակշիռ ներկայությունը: Երկրորդ. պահպանվում է ՀՀԿ-ՀՅԴ արհեստական կոալիցիան և դաշնակցական նախարարները անձեռնմխելի են: Եվ վերջապես այս կառավարության կազմը չի կարող զերծ լինել ներհամակարգային կոմպրոմիսների կնիքից:

Հետևաբար հիմնազուրկ են այն պնդումները, թե Կ. Կարապետյանին կհաջողվի գոնե այս պահին ձևավորել միասնական թիմ: Դա գուցե հնարավոր կլինի խորհրդարանական ընտրություններից հետո:

Ավելորդ չեմ համարում անդրադարձը ևս մեկ թեմայի: Կ. Կարապեյանի նշանակումը վարչապետի, Արմեն Գևորգյանի հնարավոր նշանակումը նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոններում, Ալիկ Հարությունյանի վերադարձը նախագահի աշխատակազմ առիթ է տվել որոշ ենթադրությունների, թե իբր Սերժ Սարգսյանն իշխանությունը հանձնում է Ռոբերտ Քոչարյանին: 

Քաղաքական զարգացումներին ոչ համարժեք տրամաբանություն է: Նույն Կ. Կարապետյանին դժվար է համարել երկրորդ նախագահի կադր: Ավելին՝ նրա պետական «բենեֆիսը» տեղի է ունեցել հենց Ս. Սարգսյանի պաշտոնավարման օրոք, երբ Կարապետյանը դարձավ Երևանի քաղաքապետ: Ա. Գևորգյանն ու Ա. Հարությունյանը իսկապես եղել են Քոչարյանի մերձավոր շրջապատում, սակայն նրա հեռանալուց հետո հաջողությամբ ինտեգրվել են Սարգսյանի համակարգին՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ:

Եթե Գևորգյանն ու Հարությունյանն այսօր բարձր պաշտոնների են նշանակվում, հակառակը՝ դա խոսում է այն մասին, որ Քոչարյանն ազատություն է տալիս իր կադրերին՝ սեփական քաղաքական հավակնությունների ռեալիզիացիան առնվազն նրանց հետ չկապելով: Ս. Սարգսյանը 2015-ի Սահմանադրական փոփոխություններով փակել է իշխանություն վերադառնալու առաջին և երկրորդ նախագահների ճանապարհները: Համենայն դեպս, նոր «խաղի կանոնների» մասին ոչինչ հայտնի չէ:

Սարգիս Հակոբյան