Մեր արտաքին քաղաքականությունը մնում է խարսխված առավելապես Ռուսաստանի շահերի վրա. Արման Բաբաջանյան

ԼՀԿ խմբակցության պատգամավոր Արման Բաբաջանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է.

Անվտանգության-անվտանգային խնդիրները Հայաստանի համար կենսական, առաջնային նշանակություն ունեն։ Այդ խնդիրների լուծմանը, Հայաստանի անվտանգության մակարդակի բարձրացմանն ու ամրապնդմանը պետք է ուղղված լինի պետության քաղաքականությունը՝ ընդհանրապես և արտաքին գերատեսչությունների գործողությունը՝ առանձին-առանձին։

Առիթներ ունեցել եմ նշելու այն անթույլատրելի, վտանգավոր իրողության մասին, որ մեր անվտանգությունն առավելապես խարսխված է զինված ուժերի վրա, որոնք, ի պատիվ իրենց, պատվով են կատարում այդ առաքելությունը։ Պետական կառավարման այլ համակարգերը սակայն, մեղմ ասած՝ չեն կատարում այն թիկունքային ապահովվածության առաքելությունը, որն անհրաժեշտ է բանակին՝ Հայաստանի անվտանգության պահպանության կարևորագույն գործառույթի իրականացման հարցում։

Այդ առումով ամենավտանգավորը արտաքին քաղաքականության, դիվանագիտության գործունեությունն է։

Թավշյա հեղափոխությունից հետո մեր արտաքին քաղաքականությունը, բացի կոսմետիկ դրսևորումներից, որևէ սկզբունքային, հայեցակարգային փոփոխության չի ենթարկվել։ Այն ինչպես եղել, այնպես էլ մնում է խարսխված առավելապես Ռուսաստանի շահերի, ռուսական ազդեցության վրա՝ Հայաստանի անվտանգությունը գրեթե ամբողջությամբ պայմանավորելով այդ ուղղությամբ։

Արտաքին քաղաքականության այդ ռուսական ուղղվածությունը հնարավորություն չի տալիս աշխարհում նոր գործընկերներ ու դաշնակիցներ գտնելու՝ այդպիսով դիվերսիֆիկացնելով Հայաստանի անվտանգության ապահովման քաղաքականությունը։ Սա որոշակիորեն օբյեկտիվ, սակայն ավելի շատ սուբյեկտիվ գործոններով պայմանավորված իրողություն է, ինչը հաճախ նենգափոխում է իրականությունը։ Այն իմաստով, որ արտաքին քաղաքականության մեջ վերափոխումներ իրականացնելու պահանջին ի պատասխան հաճախ ուղղակի կամ անուղղակի կերպով որպես հակափաստարկ է ներկայացվում թեզը, թե անթույլատրելի է դեմ գնալ Ռուսաստանին կամ կատարել այնպիսի փոփոխություններ, որոնք կվտանգեն հայ-ռուսական հարաբերությունները։

Իրականում սա մոլորությանը հավասար մոտեցում է, որն ընդամենն արդարացնում է իշխանության անգործությունն ու հարմարվողականությունը արտաքին քաղաքականության վերափոխման հարցում։
Այո, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն, և դրանք չպետք է վտանգվեն որևէ պարագայում։ Բայց արդյո՞ք աշխարհի հետ հարաբերվելը, նոր դաշնակիցներ փնտրելն ու գտնելը ուղղակիորեն նշանակում է հակադրվել Ռուսաստանին կամ դա անել ի հաշիվ հայ-ռուսական հարաբերությունների։ Ամենևին ոչ։

Հայաստանը կարող է, պահպանելով հայ-ռուսական հարաբերությունների ռազմավարական բնույթը, նոր հարաբերություններ հաստատել աշխարհի այլ պետությունների հետ, գտնել այնպիսի նոր դաշնակիցներ, որոնց հետ հարաբերությունը կբարձրացնի Հայաստանի անվտանգության մակարդակը։ Դա իրականացնելու համար Հայաստանն ունի անգնահատելի ու անփոխարինելի ռեսուրս՝ ժողովրդավարությունը։

Թավշյա հեղափոխությունից հետո Հայաստանը դարձել է իրապես ժողովրդավարական պետություն՝ ենթարկվելով ներքին համակարգային փոփոխությունների։

Այո, ժողովրդավարությունը դարձել է անբեկանելի արժեք, ինչի ականատեսն ենք լինում նաև տարբեր մակարդակների ընտրություններում։ Սակայն ժողովրդավարությունը, ցավոք, չի վերածվել արտաքին քաղաքականության վերափոխման գործոնի, ինչը պետք է համարել անցած մեկուկես տարիների ամենամեծ կորուստներից մեկը։

Ժողովրդավարական դարձած Հայաստանը այս ընթացքում կարող էր միանգամայն այլ որակի հարաբերություններ հաստատել զարգացած աշխարհի, համաշխարհային քաղաքականության, որոշումների կայացման գործընթացի վրա ազդեցություն ունեցող պետությունների հետ։ Ժողովրդավարությունը պետք է դառնար այդ պետությունների ու բևեռների հետ հարաբերությունների օրակարգի հենասյունն ու շարժիչ ուժը։

�Ժամանակակից աշխարհում ժողովրդավարությունն անվտանգության համակարգերի ու անվտանգային միջավայրերի անքակտելի, եթե ոչ՝ առաջնային գործոններից է։ Ժողովրդավարությունը կարող է և պետք է դառնա մեր անվտանգության համակարգի առանցքներից մեկը՝ իր վրա խարսխելով համաշխարհային անվտանգության կենտրոնների հետ Հայաստանի հարաբերությունների օրակարգը։

Մինչդեռ, կրկնում եմ, անցած մեկուկես տարիներին մենք իշխանության կողմից չենք տեսել որևէ քայլ, որևէ նախաձեռնություն ժողովրդավարությունը արտաքին քաղաքական հարաբերությունների վերափոխման շարժիչ ուժ դարձնելու, այսպիսով նոր դաշնակիցներ ու գործընկերներ գտնելու ու Հայաստանի անվտանգության ապահովումը դիվերսիֆիկացնելու ուղղությամբ։

Փոխարենը մենք տեսել ենք ՀԱՊԿ-ում մեր անհասկանալի անդամակցության խորացում, մեր անվտանգությունը միայն Ռուսաստանով պայմանավորելու արատավոր քաղաքականության խորացում և որպես հետևանք՝ երկրի անվտանգության խոցելի ու մարտահրավերներ ունեցող իրավիճակ, ինչի հերթական վկայությունը երկու օր առաջ Հայաստանի հյուսիսային հատվածի ուղղությամբ արձակված ադրբեջանական կրակոցներն էին։

�Հայաստանի այսօրվա արտաքին քաղաքականությունն ամենևին չի համապատասխանում ժողովրդավարական պետության դիվանագիտության չափանիշներին։

Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը կտրված է Հայաստանի ներքին գործընթացների տրամաբանությունից ու երկրի առջև ծառացած իրական մարտահրավերներից։ Նախկին իներցիայով ընթացող մեր դիվանագիտությունն ի վիճակի չէ սպասարկելու նոր Հայաստանի խնդիրները։

�Հայաստանի իշխանության բարձրաստիճան ներկայացուցիչները իրենց թույլ են տալիս հայտարարել, որ Հայաստանն է ժողովրդավարության բաստիոնը աշխարհում։ Այդ հայտարարությունները, սակայն, իրականում գրոշի արժեք չունեն այնքան ժամանակ, քանի դեռ թավշյա հեղափոխությամբ հաստատված ներքին ժողովրդավարությունը չի կապիտալիզացվել արտաքին քաղաքական հարաբերություններում ու Հայաստանը չի դարձրել զարգացող աշխարհի գործընկերն ու դաշնակիցը։ Աշխարհը մեզ այսօր էլ ընկալում է ընդամենը որպես պետություն, որտեղ, այո, տեղի է ունեցել ժողովրդավարական հեղափոխություն, որի ղեկավարությունը, սակայն, շարունակում է երկիրը մխրճել հակադեմոկրատական պետությունների ակումբում։

Աշխարհի համար մեր ժողովրդավարությունը կիսատ ու թերի է այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրանով չի լցվել աշխարհի հետ մեր հարաբերությունների օրակարգը։

Հ.Գ. Հայաստանի ազգային անվտանգության հայեցակարգի հիմքում պետք է դրվի առաջին հերթին ժողովրդավարությունը, որպես ընդհանուր անվտանգության, բայց նաև ու առաջին հերթին արտաքին քաղաքականության «սնուցման» աղբյուր։