Ղազախստանում ՀՀ դեսպան Արմեն Ղևոնդյանի գործունեությունն ու արդյունավետությունը. ինչպես են պաշտպանվում ՀՀ-ի և Արցախի շահերը

Շարունակելով ընթերցողների ուշադրությանը ներկայացնել արտերկրում հավատարմագրված ՀՀ դեսպանների գործունեությունը՝ այսօր կանդրադառնանք Ղազախստանում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արմեն Ղևոնդյանին, ով Արա Այվազյանի հեռանալուց հետո դիմում գրեց, որպեսզի ԱԳՆ աշխատակազմը չմեղադրի դավաճանության մեջ, ապա անմիջապես դիմումը հետ վերցրեց եւ շարունակեց աշխատել: Նա 2002-2007թթ. ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանության 1-ին քարտուղարն է եղել, 2007-2018թթ.՝ ՀՀ ԱԳ նախարարի խորհրդական, 2010-2018թթ.՝ ՀՀ ԱԳՆ ԱՊՀ երկրների եւ կառույցների հետ համագործակցության վարչության պետ, 2018-2020թթ.՝ Բելառուսում ՀՀ դեսպան, 2020թ․՝ մեկ ամիս Մոլդովայում ՀՀ դեսպան, իսկ նոյեմբերի վերջից` արտգործնախարարի տեղակալ:

Ղազախստանում հավատարմագրված Հայաստանի ցանկացած դեսպանի հաջողության թիվ մեկ գրավականը տեղի հայ համայնքի, հայկական կազմակերպությունների, էթնիկ լոբբիստական կառույցների և ավանդական կուսակցությունների հետ տարվող աշխատանքներն ու անխափան համագործակցությունն է։ Հայկական համայնքներ ներկայումս կան Աստանա, Ալմաթի, Կարագանդա, Ակտաու, Ակտոբե, Ուրալսկ, Պավլոդար, Պետրոպավլովսկ, ինչպես նաեւ Ղազախստանի այլ քաղաքներում: Ներկայումս Ղազախստանում բնակվում է, պաշտոնական տվյալներով, մոտավորապես 20-25 հազար հայ: Գործում է 14 ազգային մշակութային կենտրոն, ինչպես նաեւ 10 կիրակնօրյա դպրոց, որտեղ ուսանում է 300-400 աշակերտ: Ղազախստանի հայ համայնքն ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերում երկրի քաղաքական եւ հասարակական կյանքին, այդ թվում` Ղազախստանի ժողովդրի ասամբլեայի աշխատանքներին: Այս առումով դեսպանության պաշտոնական լրահոսը այնքան էլ հարուստ չէ։ Հավատարմագրերը հանձնելուց հետո չկա գեթ մեկ հիշատակում, որ դեսպան Ղևոնդյանը հանդիպել կամ հանդիպումների շարք է անցկացրել տեղի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ: Նա չի մասնակցել նաև քիչ թե շատ խոշոր համայնքային միջոցառումներին:

Արտաքին քաղաքականության արդյունավետ իմպլեմենտացիայի կարևորագույն տարրերից է եկեղեցական դիվանագիտությունը, մանավանդ երբ խոսքը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության մասին է։ Սովորաբար եկեղեցին չափազանց ազդեցիկ գործոն է պետության հասարակական, կրոնական, հաճախ նաև քաղաքական կյանքում։ Այս առումով դեսպան Ղևոնդյանի գործունեությունը փոքր ինչ ավելի արդյունավետ կարելի է գնահատել: Պաշտոնը ստանձնելուց հետո նա հանդիպումներ է ունեցել Ղազախստանի մահմեդականների հոգևոր վարչության (ՂՄՀՎ) նախագահ, Մեծ մուֆթի Նաուրիզբայ կաժի Տագանուլիի հետ: Նախորդ տարի հունիսի 30-ին Ղազախստանի հովվապետական շրջանի ղեկավարի նստավայրում կայացավ Ղազախստանում Հայաստանի դեսպան Արմեն Ղևոնդյանի հանդիպումը Աստանայի և Ղազախստանի միտրոպոլիտ Ալեքսանդրի հետ:

Ընդունող պետության գործադիր իշխանության հետ աշխատանքը ցանկացած դեսպանի համար կարևորագույն առաջնահերթություն է։ Պաշտոնը ստանձնելուց հետո դեսպանը բավական քիչ թվով հանդիպումներ է ունեցել: 2022թ․ հունիսի 16-ին կայացավ Ղազախստանի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Արմեն Ղևոնդյանի հանդիպումը Հայաստան-Ղազախստան խորհրդարանական բարեկամության խմբի համանախագահ, Ղազախստանի Հանրապետության Խորհրդարանի Մաժիլիսի /ստորին պալատ/ ագրարային հարցերով հանձնաժողովի քարտուղար Բերիկ Օսպանովի հետ։ Դրանից հետո կայացել է Ղազախստանում Հայաստանի դեսպան Ա.Ղևոնդյանի հանդիպումը Ղազախստանի արտաքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալ Ական Ռախմետուլլինի հետ: Դեսպանը նաև հանդիպումներ է ունեցել Ղազախստանի տեղեկատվության և հանրային զարգացման նախարար Ասկար Ումարովի հետ:

Հանրային դիվանագիտությունը ակնհայտորեն դեսպան Ղևոնդյանի ուժեղ կողմերից չէ: Դեսպանատան պաշտոնական ֆեյսբուքյան էջի դիտարկումը ցույց է տալիս, որ դեսպանատունը պասիվ է նաև այս հարթակում:  Թեև դեսպանի բուռն գործունեության մասին հիշատակումները բացակայում են, այստեղ կարելի է գտնել կառավարության այս կամ այն ծրագրի գովազդը: Փաստացի դեսպանատան պաշտոնական էջը օգտագործվում է ոչ նպատակային:

Նախորդ տարի սեպտեմբերին ադրբեջանական կողմի լայնածավալ ագրեսիայի օրերին թվում էր, թե ԵԱՏՄ և ՀԱՊԿ անդամ երկրում հավատարմագրված դեսպանի թիվ մեկ խնդիրը պետք է լիներ խնդրո առարկա հարցը համայնքային կառույցների հետ համատեղ բարձրաձայնելը, ղազախ պաշտոնյաների հետ հանդիպումների կազմակերպումը և հայկական շահերի լոբբինգը: Սակայն, արի ու տես, որ չկա գեթ մեկ հիշատակում, որ դեսպան Ղևոնդյանը այդ օրերին զբաղված է եղել վերը նշված քայլերը ի կատար ածելով: Ադրբեջանական ագրեսիայի օրերին դեսպանը զբաղված էր Ղազախստանի մշակույթի և սպորտի նախարարի Դաուրեն Աբաևի հետ հանդիպելով: Նույնը կարող ենք ասել նաև մեկ ամսից ավել տևող Լաչինի միջանցքի շրջապատման մասով։ Ղազախստանում ՀՀ դեսպանատունը որևէ կերպ չի արձագանքել արցախահայերի իրավունքների կոպտագույն ոտնահարման այս դրվագին, կարծես ոչինչ էլ չի եղել: Հաշվի առնելով, որ Ղազախստանը համարվում է դաշնակից երկիր՝ առնվազն ԵԱՏՄ և ՀԱՊԿ գծով, և այն հանգամանքը, որ այստեղ առկա են բավական կուռ համայնքային կառույցներ՝ կարելի էր ակնկալել, որ դեսպանատունը՝ ի դեմս Արմեն Ղևոնդյանի, շատ ավելի ակտիվ առաջ կմղեր հայկական երկու պետությունների շահերը, հատկապես, որ Ղազախստանում վերջին տարիներին ակտիվացել է ադրբեջանական լոբբին և վերջինիս հակազդելու համար լուրջ քայլեր են անհրաժեշտ, քայլեր, որոնք դեսպանի պաշտոնավարման ողջ ընթացքում այդպես էլ ականատես չենք եղել:

Շարունակելի...