Ինչ գործունեությամբ է աչքի ընկել Ուզբեկստանում ՀՀ դեսպան Արամ Գրիգորյանը

Շարունակելով ընթերցողների ուշադրությանը ներկայացնել արտերկրում հավատարմագրված ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանների գործունեությունը՝ այսօր կանդրադառնանք Ուզբեկստանում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արամ Գրիգորյանի գործունեությանը: ՎԵրջինիս կենսագրությունը բավական ուշագրավ է՝ 2000-2007թթ. աշխատել է  Տաջիկստանի Հանրապետությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան համատեղության կարգով (նստավայրը՝ Աշխաբադ), 2004-2007թթ. Թուրքմենստանի դիվանագիտական կորպուսի դուայեն, 2008-2010թթ. ՀՀ ԱԳՆ ԱՊՀ երկրների վարչության խորհրդական, ապա՝ վարչության պետի պարտականությունները կատարող, 2010-2012թթ. ՀՀ ԱԳՆ Աշխատակազմի քարտուղարության խորհրդական, 2012-2016թթ. Բաթումիում (Աջարիայում, Իմերեթիայում, Գուրիայում) ՀՀ գլխավոր հյուպատոս, 2016-2019թթ. ՀՀ ԱԳՆ մշակույթի և հումանիտար համագործակցության վարչության խորհրդական, 2019թ. հունիսի 20-ից Ուզբեկստանի Հանրապետությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Երևան): 

Մինչ 2019 թվականը Ուզբեկստանում ՀՀ դեսպանատուն չէր գործում, քանի որ երկրի իշխանությունները, ի դեմս նախագահ Քարիմովի, պնդում էին, որ դիվանագիտական ներկայացուցչություն կարող է բացվել միայն այն բանից հետո, երբ կլուծվի Արցախյան հիմնահարցը:

Արտերկրում հավատարմագրված Հայաստանի ցանկացած դեսպանի հաջողության թիվ մեկ գրավականը տեղի հայ համայնքի, հայկական կազմակերպությունների, էթնիկ լոբբիստական կառույցների և ավանդական կուսակցությունների հետ տարվող աշխատանքներն ու անխափան համագործակցությունն է։ Ուզբեկստանում գործում է 2 հայկական եկեղեցի` 1993-ին պետականորեն գրանցված և 1995-ին վերաօծված Սամարղանդի Սբ. Աստվածածինը և 2007 թ. գրանցված Տաշքենդի Սբ. Փիլիպոսը։ Տաշքենդում մեծ համբավ ունեն «Արձագանք», «Արտվին» պարային համույթները և «Ապագա» ֆուտբոլային թիմը, որոնք գործում են ՈՒՀԿՄ-ին կից։ Սամարղանդում լայն ճանաչում ունի «Նաիրի» պարային համույթը։ Սակայն, սխալ կլինի ասել, որ դեսպանությունը ակտիվ աշխատանք է տանում համայնքային կառույցների հետ կամ որևէ կերպ օժանդակում է  վերջիններիս գործունեությանը:

Ընդունող պետության գործադիր իշխանության հետ աշխատանքը ցանկացած դեսպանի համար կարևորագույն առաջնահերթություն է։ Քանի որ դեսպանությունը չունի պաշտոնական կայք էջ՝ դժվար է տեղեկություն գտնել առ այն, թե ինչ պաշտոնական հանդիպումներ է այս ընթացքում ունեցել դեսպան Գրիգորյանը: Նման տեղեկությունները բացակայում են անգամ համացանցում: Մինչ հայակական կողմը ակնհայտ պասիվություն է դրսևորում ուզբեկական քաղաքական շրջանակների հետ երխոսություն ծավալելու գործում, այդ բացից օգտվում են մեր հարևանները: Միակ նշանակալի ձեռքբերումը թերևս այն էր, որ դեսպանության ջանքերով Գյումրին և Սամարղանդը դարձան քույր քաղաքները, սակայն, չպետք է մոռանալ, որ այստեղ իր լուման է ներդրել նաև Շիրակի մարզպետարանը: Պաշտոնական հանդիպումներից միակը Ուզբեկստանի ոսկերիչների ասոցիացիայի ղեկավար Դավրոն Սամատովի և վերջինիս տեղակալ Նոդիր Միրահմեդովի հետ հանդիպումն էր: Թե որքանով են վերջիններս բարձրաստիճան պաշտոնյա՝ դատեք ինքներդ:

Ամիսներ առաջ կայացել է Ուզբեկստան-Ադրբեջան-Թուրքիա երկխոսության ձեւաչափի առաջին հանդիպումը, որի ժամանակ քննարկվել են Ուզբեկստանի, Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի միջեւ ռազմավարական գործընկերության հետագա ամրապնդման հարցերը, տարածաշրջանային եւ միջազգային քաղաքականության, առեւտրի, տնտեսության, ներդրումների եւ տրանսպորտի հետ կապված հարցեր։   Անգամ հայ-ուզբեկական բարձր մակարդակի հանդիպումները ավելի շուտ բացառություն են, քան օրենք: Այսպես, 2019-ին աշխատանքային այցով Թուրքմենստանում գտնվող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Ուզբեկստանի նախագահ Շավքաթ Միրզիյոևի հետ։ 2020-ին Խորհրդարանում որոշում է կայացվել ձեւավորել Հայաստան-Ուզբեկստան բարեկամական խումբ, սակայն, վերջինիս գործունեության մասին այդպես էլ ոչինչ հայտնի չէ:

Հանրային դիվանագիտությունը նույնպես ակնհայտորեն դեսպանի ուժեղ կողմը չէ: Թե՛ 44-օրյա պատերազմի ընթացքում, թե՛ սեպտեմբերյան ագրեսիայի ընթացքում և թե Լաչինի միջանցքի փակման ֆոնին դեսպանը չի ունեցել և ոչ մի հարցազրույց և նույնիսկ չի փորձել որևէ կերպ հայանպաստ տրամադրություններ ձևավորել Ուզբեկստանի քաղաքական իսթեբլիշմենթի շրջանում: Մինչդեռ ակնկալվում էր, որ դեսպանատունը բացվում է հենց այդ նպատակով՝ հավասարակշռելու օրեցօր զարգացող ուզբեկա-ադրբեջանական հարաբերությունները:

Շարունակելի...