Վիկտոր Օրբանը Ադրբեջանից գաղտնի նամակ է ուղարկել ԵՄ ղեկավարությանը

«Սիստեմա» հետաքննական նախագիծը վերանայել է նամակը, որը Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը ուղարկել է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելին և ԵՄ անդամ երկրների ղեկավարներին 2024 թվականի հուլիսին Կիև և Մոսկվա կատարած այցից հետո։

Նամակը թվագրված է հուլիսի 5-ով և ուղարկվել է Ադրբեջանից, ուր Օրբանը գնացել է Պուտինի հետ հանդիպումից հետո։ Փաստաթուղթը նախատեսված չէ լայն հանրության համար։ «Ազատություն» ռադիոկայանը այն ստացել է եվրոպացի պաշտոնյանից, ով ցանկացել է անհայտ մնալ, քանի որ իրավասու չէ լրատվամիջոցներում մեկնաբանել այս թեման: Նամակի իսկությունը հաստատել են ԵՄ ևս երկու պաշտոնյաներ։

Օրբանը գրում է, որ Ուկրաինա և Ռուսաստան կատարած իր այցերի ժամանակ նա չի խոսել ողջ ԵՄ-ի անունից, այլ միայն ցանկացել է պարզել պատերազմող կողմերի դիրքորոշումները։ Նա խնայողաբար նշում է Զելենսկու դիրքորոշումը, սակայն մանրամասն պատմում է Պուտինի տեսակետները։

Ինչպես ասում է Օրբանը, ռուսական իշխանությունները վստահ են, որ «ժամանակը ոչ թե Ուկրաինայի, այլ ռուսական ուժերի կողմն է»: Հունգարիայի վարչապետի հետ զրույցում Պուտինը չի նշել ռազմաճակատում ռուսական կորուստների մասին, սակայն շատ է խոսել ուկրաինական կորուստների մասին։ Օրբանը, հղում անելով Պուտինին, վկայակոչում է ամսական 40-50 հազար զինվորականների թիվը, Ռուսաստանի նախագահը վերջերս արտասահմանյան լրատվամիջոցների գլխավոր խմբագիրների հետ հանդիպման ժամանակ տվել է նույն գնահատականը։

Համեմատության համար՝ 2024 թվականի փետրվարին Զելենսկին ասել է, որ 2023 թվականին Ուկրաինան կորցրել է 31 հազար զինվորական, ամերիկյան աղբյուրները հայտնել են 70 հազար սպանված և 120 հազար վիրավոր ուկրաինացի զինվորականների մասին։

«ՌԴ նախագահը զարմացած էր, որ Ուկրաինայի նախագահը մերժեց ժամանակավոր զինադադարը»,- գրում է Օրբանը։

Դատելով Օրբանի նամակից՝ Պուտինը վախենում է Ուկրաինայի կողմից նմանատիպ գործողություններից։ «Ըստ Ռուսաստանի նախագահի՝ իրենք պատրաստ են դիտարկել հրադադարի ցանկացած առաջարկ, որը չի ծառայի՝ որպես ուկրաինական ուժերի թաքնված վերատեղակայում և վերախմբավորում»,- ասել է Օրբանը։

Օրբանը նշել է, որ և՛ Մոսկվան, և՛ Կիևը պատրաստ են խաղաղ բանակցությունների միայն երկու կողմերի մասնակցությամբ։ Շվեյցարիայում խաղաղության գագաթնաժողովից հետո Ուկրաինան հայտարարել է, որ հաջորդ գագաթնաժողովին կհրավիրի Ռուսաստանին։ Սա նամակի միակ պահն է, երբ Օրբանը մանրամասնորեն պատմում է Ուկրաինայի դիրքորոշումը բանակցությունների վերաբերյալ։