Բժիշկը բացատրում է, թե ինչու ենք մենք սիրում յուղոտ սնունդ

Աղի սնունդը՝ դա համ է, որը մեզ ծանոթ է մանկությունից․ տապակած կարտոֆիլ, մսային արգանակով ապուր, պաղպաղակ, բլիթներ և, իհարկե, տորթ դեսերտի համար։ Բայց ինչո՞ւ ենք այդքան սիրում այս կերակուրները։ «Газета.Ru»-ին այդ մասին պատմել է էնդոկրինոլոգ, սննդաբան «СМ-Клиника»-ից Դարյա Խայկինան։

«Պատկերացրեք ձեր սիրելի ուտեստը։ Գուցե դա հյութալի բուրգեր է կամ բուրավետ պիցցա։ Կամ այն, ինչ ձեզ ամենաշատն է դուր գալիս։ Ի՞նչ եք զգում հիմա։ Բարձր տրամադրություն, հոգեկան խաղաղություն ու թեթև ոգևորություն։ Բանն այն է, որ երբ մենք ուտում ենք ճարպերով ու բարձր կալորիականությամբ սնունդ, ուղեղը արյան մեջ արտազատում է դոֆամին՝ նեյրոմեդիատոր, որը պատասխանատու է հաճույքի համար։ Հենց դոֆամինն է ստեղծում վայելքի զգացողություն և դրդում մեզ կրկնել այդ գործողությունը նորից ու նորից՝ ձևավորելով ճարպերից կախվածություն»,- ասել է Խայկինան։

Նրա խոսքով, սա հիմնված է էվոլյուցիոն գործընթացների վրա։ Մեր նախնիները ապրում էին կոշտ պայմաններում, ուստի նրանց համար կենսականորեն անհրաժեշտ էր մեծ քանակությամբ էներգիա։ Իսկ էներգիան ստացվում է կալորիաներից։ Այդ պատճառով մեր նախնիները նախապատվությունը տալիս էին ճարպերով հարուստ ու կալորիական կերակուրներին։

«Հազարամյակների էվոլյուցիան ազդեցություն է թողել մեզ վրա։ Մեր ենթագիտակցության մեջ նստած է այն միտքը, որ անհրաժեշտ է փնտրել ճարպերով հարուստ սնունդ։ Եվ հենց այն գտնում ենք, ուղեղը ազդանշաններ է ուղարկում ամբողջ օրգանիզմին, որ ամեն ինչ լավ է, և որ կալորիաները բավարար են կյանքի պահպանման համար»,- նշել է մասնագետը։

Նա նաև ընդգծել է, որ հետազոտությունների համաձայն, մեր ուղեղը հակված է հիշելու ոչ միայն ճարպոտ սննդի համը, այլև դրա կալորիականությունը։ Երբ մենք համտեսում ենք ինչ-որ բան, որը հատկապես կալորիական է, ուղեղը ստեղծում է ամուր ասոցիացիա համի և էներգիայի միջև։ Այս կապը ձևավորում է սովորություն, որը հետագայում դառնում է սննդային նախապատվություն։

«Բացի դոֆամինի ուժեղ խթանումից, ճարպերը նաև համի հզոր ուժեղացուցիչներ են։ Ճարպը ուժեղացնում է համային զգացողությունները՝ խթանելով լեզվի և բերանի ռեցեպտորները։ Արդյունքում՝ մենք սննդից շատ ավելի մեծ հաճույք ենք ստանում։ Բացի այդ, չպետք է մոռանալ մշակութային գործոնի մասին։ Ավանդական սլավոնական խոհանոցը պատմականորեն հարուստ է ճարպային կերակուրներով՝ թթվասեր, խոզի ճարպ, կարագ։ Այս համերը ձևավորում են սննդային սովորություններ դեռ մանկուց և ամրապնդվում ողջ կյանքի ընթացքում»,- հավելել է սննդաբանը։

Խոսելով ճարպոտ սննդի հանդեպ ձգտումը վերահսկելու մասին՝ մասնագետը հիշեցրել է, որ կարևոր է հասկանալ՝ ամբողջությամբ ճարպերից հրաժարվել չի կարելի։ Դրանք անհրաժեշտ են օրգանիզմի բնականոն աշխատանքի, այդ թվում՝ հորմոնների սինթեզի և ուղեղի առողջության համար։

«Կենտրոնացեք օգտակար ճարպերի վրա՝ ձուկ, ընկույզ, ավոկադո, ձիթապտղի յուղ։ Նվազեցրեք տրանսճարպերի և հագեցած ճարպերի (արագ սնունդ, խանութային թխվածքներ) քանակը։ Փորձեք համատեղել ճարպերը սպիտակուցի և մանրաթելի հետ՝ ախորժակը նվազեցնելու և չափից շատ ուտելուց խուսափելու համար»,- նշել է նա։

Վերջում բժիշկն ընդգծել է, որ ճարպոտ սնունդը կարևոր դեր ունի մեր կյանքում։ Մենք չենք կարող ամբողջությամբ հրաժարվել դրանից։ Կարևորը ծայրահեղությունների մեջ չընկնելն է։ Փորձեք պահպանել հավասարակշռությունը և սովորել ճիշտ ձևով ներառել ճարպերը ձեր սննդակարգում։

Թարգմանությունը՝ Մանուել Թամազյանի