Հայ պատանդները Բաքվում տոտալ մեկուսացման մեջ են հայտնվել․ «Հրապարակ»

«Հրապարակ» թերթը գրել է․

Հայ ռազմագերիները Բաքվում հայտնվել են ամբողջական մեկուսացման մեջ՝ «Հրապարակի» հետ զրույցում տեղեկացրեց իրավապաշտպան, գերիների հարցերով զբաղվող Սիրանուշ Սահակյանը: Ինչպես գիտենք, Ադրբեջանի կառավարությունը Կարմիր խաչին՝ իրենց երկրում դրա գործունեության կասեցման մտադրության մասին ծանուցում է ուղարկել: Կառույցի փաստացի գործունեությունը դեռ չի դադարեցվել, բայց եթե համագործակցության դադարի մտադրությունն առկա է, ապա դա ինքնին կառույցի գործունեության շարունակությունն իրավական առումով խոչընդոտող հանգամանք է:

«Այլ հարց է, որ կազմակերպաիրավական հարցեր կան` գործունեությունը դադարեցնելու առնչությամբ, եւ դա կարող է լրացուցիչ մի քանի ամիս ժամանակ պահանջել: Բայց մենք կարող ենք հստակ ամրագրել, որ Ադրբեջանը պաշտոնապես ծանուցել է եւ պաշտոնապես հայտնել է իր մտադրությունը՝ Կարմիր խաչի գործունեությունն իր տարածքում դադարեցնելու մասին»,- ասաց Սահակյանը: Կարմիր խաչի շնորհիվ է, որ Բաքվում ապօրինաբար պահվող ռազմագերիների մասին գոնե կցկտուր տեղեկություններ էինք ստանում մենք եւ ռազմագերիների հարազատները: «Այս ողջ ժամանակահատվածում հայ պատանդները գտնվել են մեկուսացման մեջ, եւ արտաքին աշխարհի հետ կապն ամբողջովին արգելվել է: Մեր պատանդները զրկված են եղել իրենց ընտրությամբ ոչ ադրբեջանցի փաստաբանների կողմից իրավաբանական օգնություն ստանալու հնարավորությունից, նրանք զրկված են եղել խոշտանգումների կանխարգելման միջազգային մեխանիզմների հետ հանդիպումներից, զրկված են եղել հյուպատոսական ծառայությունների հնարավորությունից, եւ միակ կառույցը, որն անկախ է եւ ոչ ադրբեջանական, Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն է եղել»,- շեշտեց իրավապաշտպանը:

Թեեւ Կարմիր խաչը խոշտան­գումների կանխարգելման դասական մեխանիզմ չէ, սակայն չեզոքության եւ անկախության շնորհիվ հնարավորություն ունի ապահովել իրավական մարդասիրական աջակցություն, եւ դրա գործունեությունը դադարեցնելու պարագայում հայերը կգտնվեն ամբողջական, տոտալ մեկուսացման մեջ: «Մեկուսացումն ինքնին խոշտանգումներ ծնող գործոն է, ավելին՝ մեկուսացումը հնարավորություն չի տալիս բացահայտել խոշտանգումների հետքերը եւ հասնել խոշտանգողների հաշվետվողականության կամ պատասխանատվության՝ իրենց կատարած հանցագործությունների համար: Այսինքն, այն նաեւ խոշտանգումների քաղաքականությունը, պրակտիկան կոծկելու, թաքցնելու գործելակերպ է, եւ կարծում եմ, որ նման պայմաններում հայերը կհայտնվեն Բաքվի իշխանությունների քմահաճույքի տակ, նրանց իրավունքների իրացումը մեծ ռիսկայնության գոտում է հայտնվելու: Եթե նախկինում մեր մտահոգությունները հիմնականում կապված էին ֆիզիկական անվտանգության, խոշտանգումներից զերծ մնալու իրավունքի ապահովման հետ, հիմա մենք լուրջ խնդիրներ կարող ենք տեսնել նաեւ կյանքի իրավունքի դիտանկյունից: Սա նաեւ հոգեբանական բացասական ազդեցություն է թողնելու թե՛ Բաքվում ապօրինաբար պահվողների, թե՛ նրանց ընտանիքի անդամների վրա»,- ասաց իրավապաշտպանը:

Հարցին, թե արդյոք նույն միջազգային կառույցներում հնարավոր չէ՞ սահմանափակել Ադրբեջանի մասնակցությունը, Ադրբեջանի նկատմամբ սանկցիաներ կիրառել, որը հրաժարվում է միջազգային մարդասիրական կազմակերպության հետ համագործակցությունից, Սահակյանն ասաց, որ տարբեր միջազգային կառույցներ տարբեր փոխհարաբերություններ են կառուցում պետությունների հետ եւ փորձում են այդ փոխհարաբերությունների ավտոնոմիան պահպանել: Սակայն Ադրբեջանը հայտնել է ոչ միայն Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի գործունեության դադարեցման մտադրության մասին: «ՄԱԿ-ը գրասենյակ ունի Ադրբեջանում եւ ծրագրեր, գործունեություն է իրականացնում Ադրբեջանում նաեւ UNDP-ն՝ ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիրը, Ադրբեջանը նաեւ ցանկանում է դադարեցնել ՄԱԿ-ի շրջանակներում գործող գրասենյակների, առանձին մարմինների գործունեությունը, եւ դա ուղիղ չի ազդում քվեարկության իրավունքի կամ որպես անդամ ՄԱԿ-ում այդ իրավունքների իրացվածության վրա, բայց ես կարծում եմ՝ քանի որ առանձին պաշտոններ քվոտավորվում են նաեւ ըստ տարածաշրջանների եւ քվեարկության արդյունք են, ապա ապագա ընտրություններում այս խնդիրները կարող են բարձրաձայնվել, որ ի սկզբանե չպետք է քննարկման առարկա դարձվի Ադրբեջան պետության թեկնածությունը՝ հաշվի առնելով ՄԱԿ-ի արժեքների նկատմամբ ոտնձգությունը: Սակայն, որպեսզի այստեղ մենք հաջողություն ունենանք, անհրաժեշտ է ակտիվ դիվանագիտական աշխատանք»,- եզրափակեց Սիրանուշ Սահակյանը: