Միտինգային հայրենասիրություն, սոսկ խոսքի հայրենասիրություն մեզ պետք չէ. Համո Սահյան

Ստորև ձեզ ենք ներկայացնում Հարություն Հովնաթանի  «Խոսում է Համո Սահյանը. զրույցներ» /տես նաև՝ «Լրիվ մաքրված մարդուն կամ խաղից դուրս կդնեն, կամ` կսպանեն. Համո Սահյան», «Անբարոյականությունը՝ վարակիչ». Համո Սահյան», «Թումանյանը վերստեղծեց ազգի պատմությունը. Համո Սահյան», «Ազգը պիտի փնտրես նրա տասը տոկոսի մեջ. Համո Սահյան» գրքում ընդգրկված  զրույցներից մեկը, որն ունի «Հայրենասերը նա է, ով գնում է իր գործին և լավ է անում իր գործը» (1988 թ.) վերնագիրը:

Համո Սահյան – Տուժած ենք, անօթևան, արյուն կորցրած, հարազատ կորցրած, տուն կորցրած, մազապուրծ եղած, բայց հայ ենք, բոլորս մեկտեղ հայ ենք և գիտենք, որ պատերազմի մեջ ենք: Շրջափակումը պատերազմի ամենագարշելի ձևն է, խեղդել է ուզում: Պատերազմ է բոլոր դեպքերում, շրջափակել է քեզ: Պատերազմն սկսել է Սումգայիթը: Գոհ եմ, ասացի, մեր երիտասարդությունից, հրաշալի է, պատրաստ ինքնազոհության: Ահա սրան ենք հասել: Հրապարակներում միտինգներ անելով, խոսելով, էսքան շատ գրելով տեսնում ես որ բան դուրս չի գալիս: Ժողովուրդն անելիք ունի, պիտի անի: Գրո՞ղը: Գրողն էլ իր գործը պիտի անի: Ես, օրինակ, ի՞նչ պիտի անեմ: Ուժս ներեր, վերցների հրացան, գնայի: Լացս գալիս է, ջահել չեմ, որ կարողանամ իմաստ տալ մահիս: Քանի որ մեռնել էլ չեմ կարող, մնում է զբաղվեմ իմ գործով, գրեմ: Պարզ է, սիրտ չկա, առաջվա պես չեմ գրի: Ինչ էլ գրեմ, նույնիսկ եթե հեռավոր մանկության հուշ արթնացնեմ, էսօրվա տրամադրությունը մտնելու է մեջը, էսօրվա ցավը պիտի լինի: Եթե ցավը կա, լռե՞մ: Բոլոր մարդիկ, ովքեր խոսում են հայրենասիրությունից, դեսից, դենից, թող լավ իմանան, միտինգային հայրենասիրություն, սոսկ խոսքի հայրենասիրությոոն մեզ պետք չէ. հայրենասերը նա է, ով գնում է իր գործին և լավ է անում իր գործը: Անշուշտ, ժողովրդի մեջ լինելն էլ է հարկավոր, ես դա զգացի ամռանը Սիսիանում:

Ասում ես ժողովորդը կարծես գոհ չէ գրողներից: Ժողովուրդը գրողներից երբեք էլ գոհ չի եղել: Քանի որ գրողի մեջ իր երազն է տեսնում, ուզում է տեսնել նաև այդ երազի իրականացումը: Գոհ երբեք չի եղել ժողովուրդը, կար ժամանակ պետությունից վախենում էր, բացարձակ չէր բողոքում, բայց և իր դժգոհությունը պիտի հայտներ: Էլ ու, եթե ոչ գրողներին: Մենք չենք կարող նրանց գրողների նման կոտորելու կոչեր անել: Մենք այդ ժողովուրդը չենք: Մենք էլ ուրիշ տեսակ ենք անում, մենք էլ վստահ ենք մեր ժողովրդի բարոյականության վրա: Ժողովուրդ ասածը գոհ էլ կլինի, դժգոհ էլ, հիմի ի՞նչ անենք, էդ իշխանության տակի՞ց էլ դուրս գանք: Լավ է, չէ, երբ ժողովրդի իշխանությունն է վրադ, ուզում է, որ իր խոսքը ասես, իր վերջին խոսքն ասես, իր սպասածը, իր ուզածը ասես:

Նյութը`  Ք. Ա.-ի