Ուրվականները քաղցած են, դրա համար են չարացել աշխարհի և մարդկանց վրա. Արմեն Մարտիրոսյան

Ստորև ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում Արմեն Մարտիրոսյանի «Մազե կամուրջ» (կարդացե՛ք նաև` «Ուրիշի արյունը բերող քար է ինձ հարկավոր, ամեն ինչ ճզմող, աղացող ջաղացքար. Արմեն Մարտիրոսյան», «Իր իսկական վիճակն էր` անհող, աներկիր ու անժառանգ. Արմեն Մարտիրոսյան») եռահատոր վիպերգությունից մի փոքրիկ հատված:

Նա ամեն օր ինձ այցելում է: Հիմա էլ այստեղ է, կողքիս կանգնած քրքջում է …

- Ո՞վ է, - հարցրեց Ավետիքը, - թոնրատանը մեզանից բացի ուրիշ ոչ քո չկա:

- Դու հո լսեցիր մտրակի շառաչը, - ասաց Փալիկը, - նա նորից ինձ մտրակեց, չես ուրախանալու, ասաց, քանի դեռ չես լուծել իմ արյան վրեժը: Օ՛հ, ես սարսափում եմ նրանից, կերածս կուլ չի գնում, խմածս սառցակալում է կոկորդումս: Օր ու արև չունեմ նրա ձեռքից: Եվ ի՜նչ սոսկալի է մտրակի հարվածը, արյուն է քամում ինձանից, և ես ցավից ուշաթափվում եմ:

- Թոնրատանն ուրիշ ոչ ոք չկա, - Փալիկին հանգստացնելու համար կրկնեց Ավետիքը, թեև հասկացել էր, որ նա զրուցում է ուրվականի հետ:

- Մեռած եղբայրս է` Ներսեսը, - ասաց Փալիկը, - երբ մենք խմում էինք հարազատների կենացը, նա մյուս մեռյալների հետ եկավ, բազմեց սեղանի շուրջը: Սկզբում ամեն ինչ խաղաղ էր, բայց ես աչքս չէի հեռացնում նրանից ու ձեռքի մտրակից: Նա իրենն էր անելու և արեց:

Փալիկը բարձրացրեց բաճկոնը: Մերկ թիկունքին դաջված էին բազմաթիվ կապույտ զոլեր: «Նախկին հարվածների հետքերն են, - մտածեց Ավետիքը, - վերջինն ուղղակի շիկակարմիր շամփրել է մեջքը»:

 Եվ այն, ինչ Ավետիքն այդ օրն ասաց բարձրաձայն, մարդկության մեծագույն գյուտն էր, ինչը չէին հասկացել ու արել նախնիները:

- Որվականները, ինչպես երկիրն ու երկինքը, քաղցած են, դրա համար են չարացել աշխարհի ու մարդկանց վրա, - ասաց, - նրանք կարոտ են ջերմ բառերի ու ապրողների փաղաքշանքին, որով կհագեցնեն քաղցը, նրանց հետ դժվար է, իսկ առանց նրանց պարզապես անհնարին է ապրելը: Նրանք կյանքի շարժումն են, և առանց նրանց մարդը մենակ է, նրանց հետ` զորավոր ու արարչագործ: Թիկունք են, շնչառություն են, զորք են:

- Նա ինձ թուլացնում է, - առարկեց Փալիկը, - քամում վերջին ուժերս …

Եվ Ավետիքն դարձավ, սաց բարձրաձայն.

- Դու նրան համոզիր, որ իր վրեժը ինքն է լուծելու: Տեսնում ես, ես չեմ կարողանում, գնա, ասա` քնած թե արթմնի, մտիր Սահակ սարկավագի հոգու հյուսվածքը, ինձ մտրակելու փոխարեն հարվածդ հասցրու նրա թիկունքին այնքան ժամանակ, մինչև խիղճն արթնանա, եթե Սահակը խիղճ ունի: Դիվահար արա, ասա, ինքն իրենից հալածական դարձրու: Ուրվականի համար դա հեշտ, չափազանց հեշտ գործ է: Նրա աներևույթ տեսիլքի առաջ փակ դուռ, պատուհան ու թիկնապահների խոչընդոտ չկան, և նա կարող է հանգիստ քրքրել դիմացինի հոգին:

Նյութը`  Ք. Ա. –ի