Այսօր պոլսահայ թատրոնի պրիմադոննա Երանուհի Գարագաշյանի ծննդյան օրն է

Աստղերեն վար իջացուցիր զՍանդուխտ.

Սանդուխտ` սիրո, անմեղության սուրբ նվեր,

Ո՞ւմ հարազատ, բերիր քո սիրտն ու պատկեր,

Հայ աղջկունք Սանդուխտ ըլլալ ըրին ուխտ:

Հապա ել, եկ և այն ափունքն զվարթ,

Ուր որ Պողոս սիրեց, լացավ, մեզ ցույց տուր.

Պողոսի սերն աչքերուդ մեջ ունի հուր,

Սեր Պողոսի ժպտացդ մեզ պահե վարդ:

Շրթունքներերդ կախված ի քեզ հառած աչք,

Ահա մեն սիրտ հափշտակին ի կարոտ,

Հապա ել, եկ, քաղե արցունք և հառաչք.

Ո՜հ, թե սիրո կյանքն է երազ համառոտ,

Թող փառքդ անմահ, դափնիքդ ըլլան միշտ կանաչ,

Արցունք, հառաչք մեր անթառամ` քեզ նարոտ:

Բանաստեղծ Մկրտիչ Աճեմյանի սոնետը` ձոնված Երանուհուն:

30 ապրիլ, 1848 թ. Ապրիլի 30-ին Կոստանդնուպոլսում ծնվել է հայ դերասանուհի Երանուհի Գարագաշյանը: 1861թ. ավարտել է միջնակարգ կրթությունը։ 1865թ. մտել է թատերական ասպարեզ` «Մեծն Տրդատ» պիեսում կատարելով Աշխենի դերը։ Առաջին մեկ-երկու թատերաշրջանում գերազանցապես խաղացել է արական դերեր, ինչպես Պողի դերը «Պող և Վերգինե» պիեսում, Հովսեփ Գեղեցիկի դերը համանուն պիեսում և այլն։ Նրա բեմական գործունեության ամենափայլուն շրջանը սկսել է 1867թ-ից, երբ դարձել է Հակոբ Վարդովյանի թատերախմբի պրիմադոննա և բոլոր ներկայացումներում հանդես է եկել առաջնակարգ դերերով` Սանդուխտ` «Սանդուխտ կույս», Անժելիկ` «Նեղսիրտ բարեգործը», Հայկանուշ` «Կործանումն Ռուբինյան թագավորության», Թեոդորա` «Վենետիկուհին» և այլն։ 1878թ. միացել է Ս.Պենկլյանի օպերետային խմբին, շրջել է մի շարք քաղաքներում, եղել Ադրիանապոլիսում, Ադանայում, Սալոնիկում, Կավալայում: Հանդես է եկել Չուխաճյանի և թարգմանական մի քանի օպերետներում։ 1880թ., քրոջ` Վերգինե Գարագաշյանի հետ, եկել է Թիֆլիս և մեկ թատերաշրջան խաղացել Թիֆլիսի հայկական խմբերում: Հաջորդ թատերաշրջանից նորից վերադարձել է Պոլիս և Պենկլյանի խմբի հետ մեկնել է Եգիպտոս, որտեղից էլ անցել Բալկանյան երկրներ։ 1887թ. մասնակցել է Կահիրեում կազմակերպված մի շարք ներկայացումների` կատարելով Մարգարիտ Գոթիեի` «Քամիելազարդ Տիկինը», Մեդեայի` «Մեդեա», Կատարին Հովարդի` «Կատարին Հովարդ» դերերը` արժանանալով եգիպտական մամուլի բարձր գնահատմանը։

Երանուհին բեմ էր մտել որպես մեծ դերերի դերասանուհի, ձգելով բեմական թագուհու և պրիմադոննայի շլեյֆը. Մարի Թյուդոր, Լեդի Մակբեթ, Ռոզամունդա և այլն: Փորձելով պոլսահայ բեմին հայտնի բոլոր վեհաշուք հերոսուհիների շրջազգեստները, նա սկզբից իսկ կարծես որոշել է իր թեման` կանացի գերիշխանության ջատագովում, ավելի շատ կեցվածք ու ձայն, քան սիրտ:

Շարասանը նկարագրում է նրա արտաքինը. «միջին հասակ, նրբամարմին, աղեղնաձև հոնքերու տակ սև ու գրավիչ աչքեր, երկար ու առատ մազեր, հավերժորեն ժպտալի ու ձվաձև դեմք մը, վերջապես արևելյան գեղեցկուհու կատարյալ տիպար մը»:

1900-ականների սկզբներին եկել է Թիֆլիս, բայց Ազնիվ Հրաչյայի, ապա Սիրանույշի վերելքի շրջանն էր, և նա բեմ չբարձրացավ: Ամուսնացավ իշխան Ալեքսանդր Արղության-Երկայնաբազուկի հետ և կյանքի շարունակությունն ապրեց Կովկասի մայրաքաղաքում, փայփայելով անցյալի հուշերը և հեռացող գեղեցկության կտորտանքները: Նա վախճանվեց 1924-ին, և քանի՞ մարդ իմացավ, թե իշխանուհի Արղությանը երբևէ եղել էր դերասանուհի: