Իմ աչքի առաջ ստեղծվեցին ռադիոն, հեռախոսը, էլեկտրակայանը, ատոմային էներգիան

Լ. Հախվերդյանի «Իսահակյանի կյանքն ու գործը» գիրքը Իսահակյանի կյանքի ու գործի մանրամասն շարադրանքը չէ, այլ կարևորագույն դրվագների շարքն` իր իսկ վկայություններով ﴾առնված իր երկերից, ելույթներից, հոդվածներից ու նամակներից﴿ և բանասիրական հավելումներով ու մեկնություններով:

ԲԱՆԱՍԵՐ – Հայ գրականության դժվար պատմության մեջ քչերին է վիճակվել այնպիսի մեծ կյանք, ինչպիսին վիճակվեց Ավետիք Իսահակյանին: 1875 թվականի հոկտեմբերի 30 և 1957 թվականի հոկտեմբերի 17, - Իսահակյանի ծննդյան և մահվան այս տարեթվերի մեջ ընկախ է գրեթե 82 տարի, որ ամփոփում է հիրավի մեծահարուստ կյանք, պատկառելի ոչ միայն ժամանակային ընդգրկմամբ, այլև ներքին վիթխարի և խորապես դրամատիկական բովանդակությամբ:

Կյանքի մայրամուտին, ոչ մի հյուլե չկորցրած իր պայծառ մտքից ու ներշնչանքից, նա այսպես է խոսել իր կյանքի մասին:

ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ- 80 տարին բնության կողմից մեծ զիջողություն է տրված մարդուն: Պետք է, որ այս շնորհը լավագույն ձևով օգտագործվի: Իհարկե, մարդ չպիտի մտածի աշխարհից բան տանելու մասին, այլ աշխարհում բան թողնելու մասին: Մնացածը ունայնություն է:
ԲԱՆԱՍԵՐ – Իսահակյանի կյանքը մի հայացքով ընդգրկելու համար կարելի է մտաբերել նրա մի խոսքը, որ ասել է պատանիներին:
ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ – Իմ կյանքի ընթացքում ես տեսա, թե ինչպես ճարպե մոմին ու ճրագին փոխարինեց էլեկտրական լույսը, «քոռ սելին» փոխարինեցին գեղեցիկ ավտոմեքենաները, ճեպընթաց գնացքները … Իմ աչքի առաջ ստեղծվեցին ռադիոն, հեռախոսը, էլեկտրակայանը, ատոմային էներգիան, նրա ուժով աշխատող էլեկտրակայանը … Այո, մարդը հրաշքներ գործեց:

 ԲԱՆԱՍԵՐ – Բանաստեղծը կարող էր ավելացնել, որ իր կյանքի օրոք է առաջին ինքնաթիռը պոկվել երկրի երեսից: Կարող էր և մտաբերել, - ունենալով զարմանքի արժանի հիշողություն, - թե ինչպես երիտասարդ օրերին Թիֆլիսում տեսել է առաջին օդագնացներից մեկի` Ուտոչկինի թռիչքը: Տեսել է և այդ առիթով մամուլում գրել է ապշահար հիացման այնպիսի վերամբարձ խոսքեր, որ կարող են շարժել այսօրվա ընթերցողի ներողամիտ ժպիտը. ահա վարագույրի տակ «ծածկված է աերոպլանը, քաղաքակրթության վերջին ամենամեծ հաղթանակը, մարդկության հավերժական երազը …», ահա պոկվեց երկրից, «այս ծերացած, ոճիրներով ու բռնությամբ այլանդակված գարշելի երկրից … հրաշագործ վայրկյան, սրբազան վայրկյան, և ինձ թվաց, որ ես ևս թևեր եմ առնում և թռչում եմ երկրից հեռո՜ւ, բարձր, անապակ լազուրի մեջ, ադամանդե լեռների վրայով, ոսկեղեն արևի մոտ …», «Առաջին տպավորությունը գերմարդկային էր և պանծալի», «Սա մի շքեղ բանաստեղծություն էր, մի ոսկի երազ, մի նոր գերաշխարհ ...»:

Բայց մենք շատ առաջ ընկանք, հասանք 1910 թվին, երբ երեսունհինգամյա Իսահակյանն արդեն ճանաչված բանաստեղծ էր, ժողովրդի մեջ արդեն երգվող բանաստեղծ, «Աբու Լալա-Մահարու» հեղինակը, հրապարակախոս, լրագրող, գործիչ, որ նստում-վեր էր կենում ժամանակի հայոց մեծերի հետ: Վերադառնանք, ուրեմն, իր ծագմանը, ծննդյանն ու մանկությանը:

շարունակելի

Նյութը` Ք. Ա-ի