Հաստատեցին «քարտեզը» մի ճանապարհի, որով Հայաստանը կընթանա դեպի անորոշություն

Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը երեկ` դեկտեմբերի 24-ին մասնակցեց Մոսկվայում պետությունների ղեկավարների մակարդակով կայացած Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի ընդլայնված կազմով նիստին, որից վերադառնում է Հայաստան' Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցության հաստատված «ճանապարհային քարտեզով»: Իսկ որ այդ քարտեզ ասվածն էլ հաստատվել է, նիստից հետո մամուլի ասուլիսում, ըստ ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ գործակալության, հայտարարել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը:

Մինչեւ հաստատվելն էլ, դեռեւս նիստի ընթացքում, Պուտինը նշել էր, թե հիշյալ քարտեզը հաստատվելու էր երեկ, ինչը եւ տեղի ունեցավ: Մաքսային միության եռյակից Ղազախստանը, սակայն, հատուկ կարծիքով է պատրաստ ստորագրել Հայաստանի «ճանապարհային քարտեզը»` նկատի ունենալով ղարաբաղյան հարցը, իսկ ավելի կոնկրետ` թե սահմանային ինչ վիճակ է լինելու Արցախի հետ: Այս մասին Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաեւը հայտարարել է հենց նիստի ընթացքում: Այս հարցը, ըստ Ղազախստանի նախագահի, կփորձեն լուծել փորձագետները:

Ակնհայտ է, որ այս հարցը փորձագետների մակարդակում չէ, որ լուծվելու է, եթե, ընդհանրապես, լուծվելու է, քանի որ Արցախի հետ հարաբերությունների ու սահմանների անցկացման հարցը առկա է Հայաստանի որեւէ ինտեգրման ձեւաչափում ներգրավման պարագայում: Թե ինչ են այս հարցում որոշել Մոսկվայում ու ինչին է համաձայնել Հայաստանը` վաղ թե ուշ կիմացվի: Ամեն դեպքում, «զգայուն հարցեր» ունի նաեւ հենց ինքըՙ Ղազախստանը, Ռուսաստանի հետ, մասնավորապես` էներգետիկայի ոլորտում

ՌԴ նախագահը նաեւ տեղեկացրել է, որ ավարտին են մոտեցել նմանատիպ քարտեզ կազմելու աշխատանքները նաեւ Ղրղզստանի հետ, թեեւ այդ երկրի կողմից առաջ քաշված ինչ-ինչ հարցեր են մնացել լուծելու: Հույս հայտնելով, որ ղրղըզ գործընկերների հետ առկա խնդիրները լուծում կգտնեն, Պուտինը հայտարարել էր, որ հենց այդ նատակով էլ երեկվա նիստին հրավիրվել էին Հայաստանի եւ Ղրղզստանի նախագահները:

Որ այս քարտեզը պատրաստվում էին հաստատել, արդեն իսկ գաղտնիք չէր, հատկապես որ Հայաստանը գլխապտույտ արագությամբ է փորձում լցնել այն բոլոր բացերը, որ առկա են Մաքսային միության ճանապարհին: Սակայն հետաքրքրական է, որ Պուտինը հարկ է համարել նույն ասուլիսում շեշտել, թե «եվրոպական եւ եվրասիական ինտեգրումները կարող են արդյունավետորեն լրացնել միմյանց»: Ավելին, Պուտինի մատուցմամբ, հենց այս մոտեցումից էլ բխում են գործադրվող ջանքերը, հատկապես որ նոր տարվա սկզբին պատրաստվում է Ռուսաստան-Եվրոմիություն հանդիպում, որտեղ ռուսական կողմը ցանկանում է քննարկել նաեւ այս հարցը:

Պուտինի ներկայացմամբ, Ռուսաստան-Բելառուս-Ղազախստան նախագահների մակարդակով հանդիպումները կշարունակվեն տարին առնվազն երեք անգամ ձեւաչափով` «պահպանելու ինտեգրման աշխատանքների բարձր տեմպը նաեւ հաջորդ տարի»:

Հաջորդ տարի մայիսի 1-ին էլ Պուտինը ցանկանում է ստորագրման համար պատրաստ տեսնել արդեն Եվրասիական միության ստեղծման պայմանագիրը, որի` ազգային խորհրդարաններում վավերացումից հետո միությունն իր ամբողջ ձեւաչափով կսկսի գործել արդեն 2015թ. հունվարի 1-ից: Ամեն դեպքում, ներկա դրությամբ, պայմանագրի ինստիտուցիոնալ հատվածի առնչությամբ հավանություն են տվել ինչպես Ռուսաստանը, այնպես էլ Բելառուսն ու Ղազախստանը: Ըստ Պուտինի, փաստացի համաձայնեցվել են ստեղծվելիք միության գործունեության հիմնական սկզբունքները, որին կհաջորդի պայմանագրի գործառնական կամ ճյուղային հատվածի նախապատրաստումը:

Բոլոր պարագաներում, ստեղծվելիք միության համատեքստում, ըստ Պուտինի, համամենաշնորհային օրենսդրությունն է ներդաշնակեցվում, եւ արդյունքում եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովը մրցակցության միասնական կանոնների պահպանման վերահսկողության լիազորություններ կստանա, իսկ հնարավոր խախտումները կքննվեն ԵՎՐԱԶԵՍ-ի դատարանի կազմում գործելիք հատուկ գերատեսչության կողմից:

Հայաստանի կողմից արդեն պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն, «ճանապարհային քարտեզ» ասվածը Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդիՙ պետությունների ղեկավարների մակարդակով որոշումն է Մաքսային միությանը եւ Բելառուսի Հանրապետության, Ղազախստանի Հանրապետության եւ Ռուսաստանի Դաշնության Միասնական տնտեսական տարածքին Հայաստանի Հանրապետության միանալու միջոցառումների ծրագրի մասին:

Մանրամասները` «Ազգ»-ի այսօրվա համարում: