Էս նեղ-մաջալին դա՞ էր պակաս մեզ

Այն ցավալի փաստը, որ մեր երկիրը պատկանում է աշխարհի ամենանվազ կանաչապատ տարածություններ ունեցող ու սրընթաց կերպով անապատացող երկրների շարքին, հայտնի է ողջ աշխարհին. Հայաստանի ունեցած բնապահպանական խնդիրներից ամենաառաջնայինների թվին է դասվում հենց կանաչապատ տարածությունների և հատկապես անտառների վտանգվածության հարցը:

Այս խնդիրը, իհարկե, չի սահմանափակվում բացառապես Հայաստանով, այլ ընդգրկում է ողջ մոլորակը, որի պատճառը ոչ միայն մարդկության ունեցած տեխնոլոգիական առաջընթացն ու արդյունաբերական հեղափոխություններն էին, այլև սովորական մարդկային ուշադրության բացակայությունը: Վերջին հանգամանքը, թերևս, հատկապես զգալի է մեր երկրում, որի արդյունքում էլ, խոշոր հաշվով, ներկայումս Հայաստանը կանգնել է բնապահպանական լրջագույն խնդիրների առաջ:

Եվ ահա պարզվում է՝ մինչ ողջ երկիրը զբաղված է հայ ժողովրդի համար ճակատագրական նշանակություն ունեցող խնդիրներով, ոմանք շտապում են հանդես գալ օրենսդրական այնպիսի նախաձեռնություններով, որ մարդ ակամա ապշում է. կառավարությունը ցանկանում է փոփոխություններ և լրացումներ մտցնել երկրի անտառային օրենսգրքում ու այդ նպատակով ԱԺ է ներկայացրել համապատասխան փոփոխությունների նախագիծ, որում, բացի այլ «բարեփոխումներից», առկա է նաև անտառի համար նոր պոտենցիալ սպառնալիք. նախատեսվում է անտառները հատկացնել կառուցապատման նպատակով, ինչը, իր հերթին, նշանակում է, որ կառուցապատվող ցանկացած շենքի համար անհրաժեշտ են լինելու նաև ջրագծերի, կոյուղու, էլեկտրահաղորդակցության, ճանապարհների և այլ համակարգերի կառուցում՝ այդ ամենից անտառների համար բխող բոլոր անցանկալի հետևանքներով հանդերձ: Բացի այս ամենը՝ ակնհայտ է՝ լրջագույն խնդիրներ են առաջանալու նաև սոցիալական ոլորտում. անտառի բարիքներից օգտվող, դրանց վաճառքից ստացված եկամտով ապրող բնակիչների համար սա ունենալու է խիստ բացասական հետևանքներ:

Թե հատկապես որն է այս նեղ-մաջալին նման օրենսդրական առաջարկությամբ ԱԺ ներկայանալը, մնում է, մեղմ ասած, անհասկանալի:

Չլինի՞ թե հայրենի չինովնիկներից մեկը, ասենք, բնապահպանության ոլորտի հետ կյանքը կապածներից, ցանկացել է մի ինչ-որ գողտրիկ վայրում ինչ-որ հասարակական նշանակության օբյեկտ՝ ասենք ռեստորան կառուցել, բայց թույլ չեն տվել, ինքն էլ որոշել է հանուն սեփական արժանապատվության տակնուվրա անել ողջ գործող համակարգն ու «իրանը ասել», օրենք հնարել, որով կթույլատրվի բնության հետ անել այն ամենն, ինչ մտքին գա ու հանուն սեփական բիզնեսի չխնայի անգամ հայրենի երկրի անտառները…

Ակնհայտ է մեկ բան. Հայաստանի՝ ոչ միայն էկոլոգիական, այլև սոցիալ-տնտեսական և այլ խնդիրների մեծ մասը ծագում ու իրենց զարգացումն են ապրում հենց որոշ չինովնիկների անտարբերության, ամեն հարցին բացառապես սեփական դիտակետից նայելու արատավոր սովորության հետևանքով. շատերը, խոշոր հաշվով, թքած ունեն, թե իրենց ընչաքաղցության արդյունքում որքան վնաս է հասցվում շրջակա միջավայրին՝ բառիս ամենալայն իմաստով:

Դավիթ Բաբանով