Պարապուրդի մատնված դեսպանները

Թվում էր, թե Լաչինի միջանցքի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, շուրջ 120 հազար հայերի Արցախում պատանդ գտնվելը պետք է մոբիլիզացներ համահայկական ողջ ներուժը և, իհարկե, առաջին հերթին ՀՀ դեսպաններին և հյուպատոսներին, հատկապես նրանց, ովքեր գտնվում են այն պետություններում, որոնք ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն ունեն իրավիճակի վրա ազդելու հնարավորություններ և ռեսուրսներ:

Իսկ ինչպես են օգտագործում իրենց հնարավորությունները և ռեսուրսները ՀՀ դեսպանները՝ դիցուք ԱՄՆ-ում Լիլիթ Մակունցը, Ֆրանսիայում՝ Հասմիկ Տոլմաջյանը, ՌԴ-ում՝ Վաղարշակ Հարությունյանը, Գերմանիայում՝ Վիկտոր Ենգիբարյանը, Մեծ Բրիտանիայում՝ Վարուժան Ներսեսյանը:

Հենց այս երկրներն են, որ ունեն լրջագույն լծակներ Ադրբեջանի վրա ազդելու համար և սպասելի էր, որ ՀՀ դեսպանները պետք  է այս օրերին, երբ յուրաքանչյուր րոպե էլ ավելի է մոտեցնում արցախահայությանը հումանիտար ճգնաժամին, բուռն աշխատանքային գործունեություն ծավալելուց լինեին: Հանդիպումներ իրականացնեին համայնքային կազմակերպությունների, այդ կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ, ուղղորդեին կամ համակարգեին վերջիններիս գործողությունները, հանդիպումներ ունենային նստավայր երկրի բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց հետ, բարձրաձայնեին Արցախին և Հայաստանին սպառնող վտանգների մասին բոլոր հնարավոր և անհնարին ամբիոններից: Փոխարենը, սակայն, ՀՀ դեսպանները զբաղված են պարզ արարողակարգային և ուժերի առանձնակի լարում չպահանջող աշխատանքով:

Դիցուք՝ Մեծ Բրիտանիայում ՀՀ դեսպանության ֆեյսբուքյան էջը զբաղված է միայն ԱԳՆ հայտարարությունների տեքստերը տարածելով, հասկանալի չէ, թե ԱԳՆ տեքստերում առկա սկզբունքների իրագործման ուղղությամբ ինչ է անում դեսպան Ներսեսյանը:

Նույնը վերաբերվում է ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանությանը, որը տարածում է Արարատ Միրզոյանի և ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (USAID) կառավարիչ Սամանթա Փաուերի տեսաուղերձը «Ընդդեմ ցեղասպանության հանցագործության» 4-րդ Գլոբալ ֆորումին: Ընդ որում, ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանատան ֆեսյբուքյան էջի կառավարիչները սահմանափակել են օգտատերերի կողմից մեկնաբանություն թողնելու հնարավորությունը, թերևս որպեսզի չհնչեն տրամաբանական հարցադրումներ՝ իսկ ինչո՞վ է այս օրերին զբաղված Լիլիթ Մակունցը:

Գերմանիայում ՀՀ դեսպանատան պաշտոնական հաղորդագրությունների հիմնական մեխը ԱԳն հայտարարություններն են և մեկ նորություն՝ այն է, որ Գերմանիայի եպիսկոպոսների համաժողովը պահանջում է դատապարտել Ադրբեջանին:

Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպանի գործելաոճը մյուս գործընկերներից քիչ բանով է տարբերվում: Տոլմաջյանի հանդիպումները հիմնականում սիմվոլիկ և արարողակարգային բնույթ են կրում:

ՌԴ-ում Վաղարշակ Հարությունյանի գործունեության ՕԳԳ-ն ընդհանրապես բազմաթիվ հարցեր է առաջացնում, քանի որ տպավորություն է, որ վերջինս ընդհանրապես տեղյակ չէ խնդրո առարկա հարցի մասին:

Ուշագրավ է, որ եթե համեմատականներ անցկացնենք օրինակ՝ այս նույն երկրներում Ուկրաինայի դեսպանների կատարած աշխատանքի հետ, ապա ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ դեսպանները ուկրաինացի գործընկերների ֆոնին պարզապես պարապուրդի են մատնված: Եթե վերջիններս իրենց նստավայր երկրներում բարձրաձայնեին Լաչինի միջանցքի ապօրինի շրջափակման մասին և միջազգային հանրության հետ նույնքան արդյունավետ աշխատեին որքան իրենց ուկրաինացի գործընկերները՝ գուցե 120 հազար արցախցի այսօր ստիպված չլիներ աշխարհից կտրված միայնակ դիմակայել հումանիտար աղետի հետևանքներին...

Այս ամենը հաշվի առնելով՝ այսուհետ ավելի մանրամասն կանդրադառնանք տարբեր երկրներում ՀՀ դեսպանների աշխատանքին և գործունեությունը, որպեսզի հանրությունն էլ տեղեկացված լինի, թե ինչպիսի արդյունավետությամբ են  պաշտպանվում ՀՀ կենսական շահերը...