Լռակյաց դեսպանը. ինչո՞վ է աչքի ընկել Կանադայում ՀՀ դեսպան Անահիտ Հարությունյանը

Շարունակելով ընթերցողների ուշադրությանը ներկայացնել արտերկրում հավատարմագրված հայ դեսպանների գործունեությունը՝ այսօր կանդրադառնանք Կանադայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Անահիտ Հարությունյանին: Հարությունյանը կադրային դիվանագետ է, աշխատել է որպես ՀՀ ԱԳՆ Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների վարչության Թուրքիայի բաժնի ռեֆերենտ, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների վարչության Թուրքիայի բաժնի 3-րդ քարտուղար, 2001թ.–ից՝ նույն բաժնի վարիչ, ՀՀ ԱԳՆ Ամերիկայի վարչության Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի բաժնի 2-րդ քարտուղար, ՀՀ ԱԳՆ Ամերիկայի վարչության Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի բաժնի 1-ին քարտուղար: 2019թ․ ապրիլի 11-ին ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով նշանակվել է Կանադայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Օտտավա): 

Կանադայում հավատարմագրված Հայաստանի ցանկացած դեսպանի հաջողության թիվ մեկ գրավականը տեղի հայ համայնքի, հայկական կազմակերպությունների, էթնիկ լոբբիստական կառույցների և ավանդական կուսակցությունների հետ տարվող աշխատանքներն ու անխափան համագործակցությունն է: Կանադայում բավական շատ են հայկական կազմակերպությունները՝ «Մամիկոնյան» մշակութային կազմակերպությունը,Կանադայի «Հայ Դատի» գրասենյակը (Armenian National Committee of Canada -ANCC), «Պոլսահայ մշակութային միություն» հայրենակցական մշակութային կազմակերպությունը, «Քեբեկի հայ բժշկական ընկերակցությունը»,«Հայկական ժամանակակից հետազոտությունների եւ վավերագրման Կանադայի Զորյան ինստիտուտը» և այլն: Սակայն, դեսպանատան պաշտոնական էջում որևէ ակնարկ ակգամ չգտանք դեսպանի և հայ համայնքի միջև մշակված կոմունիկացիայի արդյունավետ օրինակների մասով; Միակ հիշատակումը թերևս այն էր, որ դեսպանը պարբերաբար հյուրընկալում է Կանադայի մի շարք բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների կանադահայ ուսանողներին: Ընդամենը վերջերս էլ  Անահիտ Հարությունյանը մասնակցել է Քվեբեկի Հայկական Բժշկական Ասոցիացիայի (Association médicale arménienne du Québec - AMAQ) կողմից կազմակերպված դրամահավաք-միջոցառմանը, որի ողջ հասույթն ուղղվելու է Արցախյան պատերազմի արդյունքում հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարում ունեցող զինվորներին անհրաժեշտ բժշկական օգնություն ցուցաբերելուն:

Արտաքին քաղաքականության արդյունավետ իմպլեմենտացիայի կարևորագույն տարրերից է եկեղեցական դիվանագիտությունը՝ մանավանդ, երբ խոսքը գնում է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության մասին։ Սովորաբար եկեղեցին չափազանց ազդեցիկ գործոն է պետության հասարակական, կրոնական, հաճախ նաև քաղաքական կյանքում։ Կանադայում գործում են Հայաստանյաց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Կանադայի թեմը (կազմավորվել է 1984թ., առաջնորդանիստը` Մոնրեալի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, առաջնորդը` Տ. Աբգար եպիսկոպոս Հովակիմյան) եւ Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության Կանադայի թեմը (առաջնորդանիստը` Մոնրեալի Սբ. Հակոբ եկեղեցի, առաջնորդը` Տ. Մեղրիկ եպիսկոպոս Բարիքեան): Եկեղեցի-դեսպանատուն կայուն համագործակցության դրվագները նույնպես շատ սուղ են: Ընդամենը մեկ-երկու հիշատակում առ այն, որ դեսպան Հարությունյանը ներկա է գտնվել Կանադահայոց թեմի 38-րդ պատգամավորական ժողովի ամփոփման առիթով հրավիրված բարեգործական ընդունելություններին: Մեկ այլ հիշատակում էլ առ այն է, որ ՀՀ դեսպան Անահիտ Հարությունյանը հայ համայնքի հոգևոր առաջնորդներին և կազմակերպությունների ղեկավարներին է ներկայացրել Քվեբեկում ՀՀ նորանշանակ պատվավոր հյուպատոս Լևոն Աֆեյանին: Այսքանով համագործակցությունը եկեղեցու հետ կարելի է ասել ՝ սպառվում է:

Ընդունող պետության գործադիր իշխանության հետ աշխատանքը ցանկացած դեսպանի համար կարևորագույն առաջնահերթություն է։ Ի՞նչ իրավիճակ է այս առումով: Պաշտոնական լրահոսից կարող ենք առանձնացնել դեսպանի՝ այս ընթացքում ունեցած առավել կարևոր և առանցքային հանդիպումները. մասնավորապես՝ Անահիտ Հարությունյանը հանդիպում է ունեցել Կանադայի միջազգային զարգացման նախարար Կարինա Գուլդի հետ՝ շնորհակալություն հայտնելով Կանադայի կառավարության կողմից Լեռնային Ղարաբաղին լրացուցիչ մարդասիրական օգնություն տրամադրելու համար։ Կանադայում ՀՀ դեսպանությունը սենատոր Լեո Հուսակոսի հետ համատեղ կազմակերպել էր «Արցախը պատերազմից հետո. մարտահրավերներ և պատասխաններ» խորագրով վեբինարը։ Նախկինում՝ դիցուք՝ երկու տարի առաջ, դեսպանը շատ ավելի հաճախ էր հանդիպումներ ունենում կանադացի պաշտոնյաների հետ, ակնհայտ է, որ այդ հանդիպումների ինտենսիվությունը վերջին տարիներին կտրուկ նվազել է:

Հանրային դիվանագիտության ոլորտում դեսպանատան աշխատանքները բավական պասիվ են: Դեսպանատան պաշտոնական ֆեյսբուքյան էջում հիմնականում առկա են ԱԳՆ տարածած ռելիզները, այս կամ այն սենատորների թվիթերյան գրառումները: Կարելի է գտնել նաև Փաշինյանի ընտանեկան հիմնադրամի գովազդը։

Ինքը՝ դեսպանը, առավել ակտիվ է թվիթերյան հարթակում: Այսպես՝ 2021-ին Սյունիք ադրբեջանցիների ներթափանցման և սահմանային լարվածության ֆոնին դեսպանը բավական հաճախ էր գրառումներ կատարում՝ նշելով դրանցում Կանադայի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին

Լաչինի միջանցքի մեկ ամսից ավել տևող շրջափակմանը Կանադայում ՀՀ դեսպանատունը դեռևս որևէ կերպ չի անդրադարձել, ինչը իրականում մեծագույն բացթողում է՝ հաշվի առնելով համայնքային ռեսուրսները և ազդեցության լծակները կանադական քաղաքական իսթեբլիշմենթի վրա: Շատ կարևոր է նաև աշխատանքը Կանադայում հավատարմագրված այլ երկրների դեսպանների հետ, սակայն դիտարկված ժամանակահատվածում դեսպան Հարությունյանը նմանատիպ հանդիպումներ չի ունեցել: Կարող ենք փաստել, որ դեսպանին այդպես էլ չի հաջողվել համայնքի հետ ինստիտուցիոնալ փոխհարաբերությունների հիմքեր դնել,  իսկ գործադիր իշխանության մարմինների հետ շփումները հիմնականում կրել են ճանաչողական և արարողակարգային բնույթ։

Շարունակելի,,,