Ինչ գործունեությամբ է աչքի ընկել Մոնակոյում ՀՀ դեսպան Հասմիկ Տոլմաջյանը

Շարունակելով հոդվածների շարքը, որոնցում փորձում ենք առավել մանրամասն անդրադառնալ արտեկրում ՀՀ դեսպանների աշխատանքին և ինչն էլ ավելի կարևոր է՝ այդ աշխատանքի արդյունավետությանը, այսօր կանդրադառնանք Մոնակոյում  ՀՀ դեսպան Հասմիկ Տոլմաջյանին: Վերջինիս կենսագրությունից տեղեկանում ենք, որ 2004-2008թթ․ նա եղել է ՀՀ ԱԳՆ Եվրոպայի վարչություն, երկրորդ, այնուհետև՝ առաջին քարտուղար: 2008 - 2014թթ․՝ ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարի օգնական: 2014-2018թթ․՝ Շվեյցարիայում ՀՀ դեսպանության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար, Ժնևի ՄԱԿ-ի գրասենյակում ՀՀ մշտական ներկայացուցչի տեղակալ: 2018թ-ից՝ Ֆրանսիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Փարիզ), իսկ 2020թ․ հուլիսի 16-ից՝ Մոնակոյի Իշխանությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Փարիզ):

Դեսպանի աշխատանքի արդյունավետության գնահատման համար հիմք ընդունենք Հայաստանի և Արցախի համար առանցքային նշանակություն ունեցող իրադարձությունների օրերին դեսպանի դրսևորած ակտիվությունը: Եվ այսպես, ինչով էր զբաղված Հասմիկ Տոլմաջյանը 44-օրյա պատերազմի օրերին:

Հոկտեմբերի 20-ին ՀՀ դեսպան Հասմիկ Տոլմաջյանն իր հավատարմագրերն է հանձնել Մոնակոյի իշխան Ալբեր Երկրորդին։ Կայացած հանդիպմանը դեսպան Տոլմաջյանը Իշխանին հանգամանալից ներկայացրեց Ադրբեջանի կողմից՝ Թուրքիայի ռազմաքաղաքական աջակցությամբ և ահաբեկիչների ներգրավմամբ Արցախի դեմ սանձազերծված լայնամասշտաբ պատերազմի հետևանքով ստեղծված իրավիճակը և ագրեսիայի հումանիտար հետևանքները։ Այս հանդիպման ընթացքում, այո՛, դեսպանը օգտագործել է առիթը և կատարել է իր պարտականությունները հավուր պատշաճի՝ բարձրաձայնելով Ադրբեջանական ագրեսիայի և դրա հետևանքների մասին: Այնուհետև, մինչև 2021 թվականի մայիսի 19-ը դեսպանության պաշտոնական լրահոսում բացակայում է ընդհանրապես որևէ հիշատակում դեսպան Տոլմաջյանի գործունեության, ելույթների կամ հանդիպումների մասին:

2021 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Տոլմաջյանը ծավալուն հարցազրույց է տվել Conflits պարբերականին, և անդրադարձ է կատարել այդ նույն տարվա մայիսին Սյունիքի և Գեղարքունիքի հատվածներում ադրբեջանական կողմի կազմակերպած ագրեսիային:

Միևնույն ժամանակ, դեսպանության պաշտոնական լրահոսից հասկանալի չէ, թե ինչ աշխատանքներ է կատարել դեսպան Տոլմաջյանը նախորդ տարվա սեպտեմբերյան ագրեսիայի օրերին, երբ թշնամին հասել էր ընդհուպ մինչև Ջերմուկի մատույցներ և ռմբակոծում էր հայկական քաղաքները: Միայն սեպտեմբերի 22-ին Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպան Հասմիկ Տոլմաջյանը և Արցախի Հանրապետության ներկայացուցիչ Հովհաննես Գևորգյանը երկու տասնյակ ֆրանսիական խոշոր լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների առջև հանդես եկան մամուլի համատեղ ասուլիսով՝ Լեռնային Ղարաբաղի դեմ Ադրբեջանի ռազմական ագրեսիայի և դրանից երկու տարի անց՝ ընթացիկ տարվա սեպտեմբերի 13-ին Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքի դեմ Ադրբեջանի լայնածավալ հարձակման ու պատերազմական հանցագործությունների մասին ահազանգելու և միջազգային հանրության արդյունավետ հակազդեցության միջոցով Բաքվի զավթողական հավակնություններն ու հայ ժողովրդի դեմ էթնիկ նոր զտումները զսպելու անհրաժեշտությունն ընդգծելու նպատակով։  Մամուլի ասուլիսին ներկա էին ֆրանսիական խոշոր տպագիր մամուլի և հեռուստատեսությունների ներկայացուցիչներ («Agence France Presse», «Le Figaro», «Le Figaro Magazine», «Le Monde», «L’Express», «Le Point», «Marianne», «L’Opinion», «Valeurs actuelles», «La Revue des deux Mondes», «Le Pèlerin», «Le Conflit», «L’Incorrect», «France 24», «TV5Monde», «Arte», «RFI» և այլն)։

Դեսպանի կարևորագույն հանդիպումներից կարելի է առանձնացնել հետևյալները:  Տոլմաջյանը փետրվարի 9-ին մասնակցեց Մոնակոյի Վիզուալ արվեստների միջազգային սալոնի բացման հանդիսավոր արարողությանը, որին ներկա էր նաև Մոնակոյի իշխան Ալբեր Երկրորդը։ Բացի այդ, դեսպանը փետրվարի 9-ին հանդիպել է Մոնակոյի արտաքին գործերի և համագործակցության նախարար Իզաբել Բերրո-Ամադեյին, ինչպես նաև Մոնակոյի իշխան Ալբեր Երկրորդի աշխատակազմի ղեկավար Լորան Անսելմիին։

Ինչ վերաբերվում է համայնք-դեսպանատուն համագործակցությանը, ապա նշենք, որ դեսպանի հանդիպումները հայկական կառույցների և հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ հաճախակի բնույթ չեն կրում: Մարտի 27-ին Ֆրանսիայում և Մոնակոյում Հայաստանի դեսպան Հասմիկ Տոլմաջյանը Մոնակո կատարած աշխատանքային այցի շրջանակներում հանդիպել է Մոնակոյի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ։ Նշվում է, որ հանդիպման ընթացքում դեսպանը պատասխանել է Մոնակոյի հայ համայնքի ներկայացուցիչներին հուզող հարցերին և ներկայացրել Հայաստանի ու Արցախի շուրջ տիրող իրավիճակը և առկա մարտահրավերները: Բացի այդ նախորդ տարի Մոնակոյում առաջին անգամ նշվեց Հայաստանի անկախության օրը՝ գործարար Վրույր Փենեսյանի նախաձեռնությամբ եւ ջանքերի շնորհիվ։ Օրվա գլխավոր միջոցառումը տեղի ունեցավ Մոնակոյի Notre Dame Մայր տաճարում։  Միջոցառումը անցկացվեց Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպանության բարձր հովանու ներքո:

Ինչպես տեսնում ենք՝ դեսպանի գործունեությունը Մոնակոյում՝ նրա կոմունիկացիան հայկական համայնքի ներկայացուցիչների և տեղի քաղաքական իսթեբլիշմենթի հետ, հիմնականում կրում է արարողակարգային բնույթ:  Փաստենք, որ 3 միլիոնից պակաս բնակչություն ունեցող Հայաստանն ավելի շատ դեսպանատուն ունի, քան աշխարհի ամենահզոր երկրները։ Եվ այդ դեսպանություններն ավելի շատ ցանկալի աշխատատեղ են եւ ազգային սնապարծությունը շոյելու միջոց, քան կոնկրետ գործիքակազմ, որով պետությունը լուծում է իր խնդիրներն արտերկրում եւ ակտիվ արտաքին քաղաքականություն իրականացնում։