Հռոմի հայտնի Տրևի շատրվանը կարող է 200 հազար եվրոյով պակաս «վաստակել» 8 տարվա դադարից հետո Ջոնի Դեփը կրկին կինովարձույթի առաջին տեղում է Ներդրողների ուշադրությունը կենտրոնացել է Nvidia-ի ապագայի վրա Լիտվան և Լատվիան նույնպես կարող են փակել Ռուսաստանի հետ սահմանը Ադրբեջանը ցանկանում է ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության նոր մոդել ձևավորել Երևան-Արմավիր ավտոճանապարհին բախվել են «Mercedes»-ը, «Nissan»-ը և «Լադա»-ն․ կա վիրավոր Իրանի արձակած 11 հազար ԱԹՍ-ներից և հրթիռներից միայն երեքն են հասել թիրախին. Թրամփ Ձմեռային անվադողերով երթևեկելու պարտադիր պահանջը չկատարելու համար վարչական պատասխանատվության է ենթարկվել 400 վարորդ Նիդերլանդներում բանտարկյալներին վաղաժամ կազատեն՝ տեղերի պակասի պատճառով Եվրոպան հայտարարել է Ուկրաինային տրամադրվող նոր օգնության մասին Հայաստանում ծավալվել են գործընթացներ, որոնք առճակատման նոր համաշխարհային հարթակ են դարձել. Մեդվեդև ԵՄ դիվանագիտության ղեկավար․ Մենք շատ բան ունենք քննարկելու Հարավային Կովկասի գործընկերների հետ 

110 մլրդ դրամն ուղղվելու է այն մարդկանց, ովքեր դարձել են անապահով հենց այս իշխանության գործունեության արդյունքում. Թադևոս Ավետիսյան

Հասարակություն

2025 թվականի բյուջեով աշխատավարձերի, թոշակների և նպաստների աճ չի նախատեսվում, բայց կանխատեսվում է գնաճ։ Բյուջեի սոցիալական բաղադրիչի շուրջ Panorama.am-ը զրուցեց ԱԺ-«Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Թադևոս Ավետիսյանի հետ։

«Բյուջեի քննարկումներում ակնհայտ դարձան մի քանի կանխատեսումներ, որոնք ցավոք սրտի, այս ընթացքում անընդհատ ներկայացնում և ռիսկերի մասին խոսում էինք, իսկ իրենք այդպես էլ անտեսում էին։

Առաջին՝ նախորդ 2.5-3 տարվա բարձր տնտեսական աճերը հիմնականում արտաքին պատահական գործոններով՝ ռուս-ուկրաինական պատերազմով էին պայմանավորված և այն հնարավորություններով, որ ստեղծվել էին մեր երկրի համար։ Դրանք էին բազմակի վերարտահանումները, որ ավելացան դեպի ռուսաստան նաև ռելոկանտները, որ եկան Հայաստան։ Պատիկներով ավելացավ նաև բանկային ոլորտի շահույթը, որն էլ պայմանավորված էր Ռուսաստատնից դրամական հոսքերի անգամներով ավելքացմամբ։ Այն բներեց բարձր տնտեսական աճի՝ ինչպես ԵԱՏՄ երկիր չհամարվող Վրաստանում, որը ճարպկորեն օգտվեց այդ հնարավորուըթյուննից և գրեթե մեր երկրի չափ տնտեսական աճ ապահովեց։

Խնդիրն այն էր, որ պետք է օգտվել այս հնարավորությունից և կապիտալացնել այն, քանի որ «տաք» օրերին հաջորդում են «ցուրտ» օրերը և խելացի են նրանք, ովքեր կարողանում են կուտակել պաշարներ, որպեսզի դիմակայեն հետագա հնարավոր անկայութնություններին և բացասակա միտումներին։ Չարեցին այն և այս իշխանությունն ընդամենը բավարարվեց գլխապտույտի մեջ ընկնելով և այդ ամբողջ տնտեսական աճն իրեն վերագրելով՝ ոչինչ չանելով իրական ներդրումներ ներգրավելու ուղղությամբ։

Փաստ է, որ այս տարվա երկրորդ եռամսյակից սկսած այդ գործոների ազդեցությունը գնալով թուլանում է և  մենք բախվում ենք տնտեսական լուրջ դժվարությւոնների հետ։ Աճի տեմպը գրեթե 2-3 անգտամ նվազել է, նախորդ 12-13% աճի փոխարեն մենք այս տարի կամփոփենք լավագույն դեպքում 6 տոկոսանոց աճով. իսկ հաջորդ տարի բյուջեի հիմքում նախատեսել է 5.6% տնտեսական աճ, բայց այն էլ բարձր ռիսկային է, տարբեր միջազգային կազմակերպությունները լավագույն սցենարով անգամ դրանից ցածր տնտեսական աճ են կանխատեսում։
Նույնիսկ նախորդ տարիների համեմատ այդ համեստ ցուցանիշը գնահատվում է խիստ ռիսկային և էական ռիսկեր կան, որ մենք իրականում չենք կարողանալու այդ չափ տնտեսական աճ ունենալ։

Երկրորդ՝ այս տարի կապիտալ ծախսերի և ընդհանրապես բյուջեի ծախսային մասի թերակատարում է արձանագրվել։. Դա էլ լավ օրից չէ, դա իրենք լավ գիտեն, որ առջևում ճտերը հաշվելու շրջանն է գալիս, իսկ իրենք վայրագ կերպով են վերաբերվել հենց այդ պրոցեսին և մեք փաստացի այս տարի արդեն ունեցել ենք ծրագրված հարկային մուտքերի էական պակաս հավաքագրում, նաև ծախսերի։

Մոտավորապես 10%-ից ավել ծախսերը չեն իրականացվել։ Կապիտալ ծախսերի թերակատարիումն էլ՝ էլ ավելի մեծ է։ Այս պայմաններում էլի խոստանում են կապիտալ ծախսերի ավելացում։ Սրանք անհատական հասցեագրված ծախսեր չեն այլ, ճանապարհ, դպրոցաշինություն։ Ամնե տարի նույն բանն է, կգան գլուխ կգովեն, բայց այդպես էլ հանրությունը լայն իմաստով չեն էլ հասկանում, թե ինչ խոստացան, ինչ է իրականացվել և ինչ չափի է էդ ճեղքը, իսկ այն գնալով մեծանում է։

Խոստանում են ամեն ինչ և շատ, բայց իրականացնում են դրանից էականորեն ավելի պակաս չափով և այն արձանագրված է նաև հաջորդ տարվա բյուջեով։ Օրինակ բարձր տեխնոլոգիաների արդյունաբերության ոլորտում ծախսերը առաջին 9 ամսում թերակատարվել են 42 %-ից ավել, բայց խոստանում են 90%-ից ավել ծախս հաջորդ տարի։ Այսինքը նույնիսկ եղածը չեն կարողանում իարկանացնել, երբ այս տարվա ծախսերը նախորդ տարվանից էապես ավելի ցածր են։

Միտումը իրականության մեջ պետական ծախսերի գնալով կրճատումն է, իսկ հաջորդ տարի խոստանում են թռիչքաձև աճ և վստահ են, որ չեն կատարելու և ով է գնալու հարցնի, թե ինչ եղավ, կխաբեն և առաջ կգնան։

Երրորդ, որ այս իշխանությունը խոստանում էր իրենց գործունեության թափանցիկություն, գնահատելիություն, աստիճանաբար անում է հակառակը։ Բյուջեի ծախսերը ծրագրային բյուջետավորման նկատմամբ, որը պետք է յուրաքանչյուր գրամ ծախսի դիմաց գրված լինի ակնկալվող կոնկրետ չափելի արդյունք, խախտելով այդ պարզ կանոնը չեն ներկայացնում։

Օրինակ, բյուջեում կան ծրագրեր, որոնք չունեն ձևակերպելի չափելի արդյունքներ, նույնիսկ ծրագրի նկարագրողական մասը հանել են բյուջեից։ Վերնագիր է գրած՝ ինչ որ ծրագրի, դրա տակ կարող են խաբել, նկարագիրը չկա։ Այսինքը եթե այդ ծրագիրը բովանդակային ձախողում ունենա, չենք կարողանալու հարցնել, թե լավ, այդքան փող ծախսել եք, բայց արդյունքը համադրելի չէ խոստացածին, ծախսած փողի և ծրագրածին։ Սա շատ վտանգավոր տեղ կարող է մեզ տանել։
Վերջին հաշվով շարունակում են պարտքով պահել, որովհետև բյուջեի դեֆիցիտը 600 մլրդ դրամն անցնում է, և մոտ 400 մլրդ դրամի, կամ 1 լրդ դրամի պետական պարտքի սպասարկում է նախատեսված հաջորդ տարի։ Որպեսզի պատկերացնեն, թե այն ինչ չապե է, ապա նշեմ, որ ընդհանուր բյուջեի ծախսային մասում այն 11-12 % է կազմում։

Այսինքը մեր ամբողջ ծախսերի 11-12 %-ն ուղղվելու է պետական պարտքի սպասարկմանը։ իսկ հաջորդ տարի պետական պարտքը անշեղորեն աճելու է և մոտ 2.5 մլրդ դոլարի պարտքեր է շալակելու հաջորդ տարի և 15 մլրդ դոլարի շեմը կհատենք, այն, իհարկե, լավ օրից չէ։ Նույնիսկ իրենց կանխատեսումներով պետության ՀՆԱ-ն 2-3 անգամ պակաս է աճելու քան պետական պարտքը և շուրջ 60 մլրդ դրամի չափով՝ պետական պարտքի սպասարկումը։

Հաջորդ տարի պետական պարտքը աճելու է տնտեսական ռիսկերը էականորեն մեծանալու են և դրա դիմաց սոցիալական ուղղվածության ծախսերի աճ կա բայց կոնկերտ մարդկանց հասցեագրված ծրագրերում չափելի աճ չկա։ Այսիօնքը 110 մլրդ դրամով ավելացնում են սոցիալական ապահովության ոլորտի ծախսը, բայց ոչ մի կոպեկ չի ավելանալու թոշակների անապահովության նպաստների մասով, նվազագույն աշխատավարձը ևս չի բարձրանալու։

Սա նշանակում է, որ այդ 110 մլրդ դրամն ուղղվելու է այն մարդկանց, ովք եր դարձել են անապահով հենց այս իշխանության գործունեության և անգործության հետևանքով։ Դրանք սահմանամերձ մեր բնակավայրերի բնակիչներն են, դրան գումարած Արցախից մեր տեղահանված հայրենակիցների սոցիալական ծախսերը և պարտադիր կուտակայինի պետության մասնկացության բաղադրիչի ծախսերը։ Այսինքը իրենց առաջացրած խնդիրներն են փորձելու մեղմել, եթե ստացվի։ Իսկ այն խնդիրենրը՝ աղքատության կրճատում ծայրահեղ աղքատության վերացում, որ խոստացել էին լուծել դրանք խորանալու են որովհետև եթե մյուս տարի 5 տոկոս առնվազը մենք ունենալու ենք գնաճ, իսկ այս տարի արդեն 2-3 %  գնաճ ունեցել ենք։ Ստացվում է, որ հաջորդ տարի ատնվազն այդ չափովց ավելի վատ են ապրելու սոցիալապես անանապոահով մեր ընտանիքները, միայնակ կենսաթոշակառուները, աշխատող աղքատները, որոնք ստանում են նվազագույ աշխատավարձ»,- ասաց Թադևոս Ավետիսյանը։

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Հռոմի հայտնի Տրևի շատրվանը կարող է 200 հազար եվրոյով պակաս «վաստակել»8 տարվա դադարից հետո Ջոնի Դեփը կրկին կինովարձույթի առաջին տեղում էՆերդրողների ուշադրությունը կենտրոնացել է Nvidia-ի ապագայի վրաԼիտվան և Լատվիան նույնպես կարող են փակել Ռուսաստանի հետ սահմանըԱդրբեջանը ցանկանում է ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության նոր մոդել ձևավորելԵրևան-Արմավիր ավտոճանապարհին բախվել են «Mercedes»-ը, «Nissan»-ը և «Լադա»-ն․ կա վիրավոր Իրանի արձակած 11 հազար ԱԹՍ-ներից և հրթիռներից միայն երեքն են հասել թիրախին. ԹրամփԵվրամիությունը պատժամիջոցներ է սահմանել Ռուսաստանի խոշոր նավթավերամշակման գործարանների և 47 բանկի դեմՁմեռային անվադողերով երթևեկելու պարտադիր պահանջը չկատարելու համար վարչական պատասխանատվության է ենթարկվել 400 վարորդՆիդերլանդներում բանտարկյալներին վաղաժամ կազատեն՝ տեղերի պակասի պատճառովԵվրոպան հայտարարել է Ուկրաինային տրամադրվող նոր օգնության մասինՀայաստանում ծավալվել են գործընթացներ, որոնք առճակատման նոր համաշխարհային հարթակ են դարձել. ՄեդվեդևԵՄ դիվանագիտության ղեկավար․ Մենք շատ բան ունենք քննարկելու Հարավային Կովկասի գործընկերների հետԱնքորիջում Պուտինն ընդունել էր ամերիկյան առաջարկը․ ԼավրովԱստղագուշակը զգուշացրել է. այս 4 կենդանակերպի նշանները պետք է ավելի զգույշ լինեն նոյեմբերի կեսին Պուտինը փոքր-ինչ նահանջում է Ուկրաինայի հարցում. ԹրամփՎարդապետյանը Դուբայի դատախազության ներկայացուցչի հետ քննարկել է ապօրինի գույքի բռնագանձման գործերով փոխգործակցության հնարավորություններըՅակուտիային «հարվածել են» -40°C-ի ցրտերըՏասնյակ կիլոմետրերով նոր ջրագծեր և զգալիորեն կրճատված ջրակորուստներ․ «Վեոլիա Ջուր»Վան Գոգի՝ 180 միլիոն դոլարանոց կտավը դարձել է վեճի առարկաԷդքան ռիսկ ունեն՝ թող ուղիղ եթեր մտնեն․ ի՞նչ է փոխվել մեր կյանքում, որ դուրս են եկել մետրոներ. Հասմիկ Հակոբյան (տեսանյութ) Մեր ժողովուրդներն ունեն պատմական և մշակութային ընդհանրություններ․ Մանավազյանը՝ Ֆրանսիայի դեսպանինՀայաստանում հյուրանոցների ամրագրման պահանջարկը ռուսաստանցիների շրջանում կտրուկ աճել է Երանոս գյուղում «Mercedes G»-ն բախվել է գազալցակայանի տարածքում լիցքավորվող «ՎԱԶ 2121»-ին, ապա լիցքավորման սարքավորմանըԿրակովի ահաբեկչի մարմինը կտեղափոխվի համալսարան՝ բժշկական փորձերի համարԱլավերդի-Ախթալա ճանապարհին բախվել են երկու բեռնատարներն ու «Opel Astra»-ն․ 3 վիրավորներից երկուսը անչափահասներ են Հայ-ադրբեջանական հանդիպում՝ Հայաստանում. ԵՄ-ն ուժեղացնում է ճնշումը Ռուսաստանի վրաԳյումրու բժշկական կենտրոնը տնօրենի նոր պաշտոնակատար ունի Միրզոյանը Բրյուսելում ներկայացրել է TRIPP-ի իրականացման ուղղությամբ Հայաստանի քայլերըԱրցունքները չեն ազատում քաղաքական պատասխանատվությունից․ ԻշխանյանՈւկրաինայի նախկին վարչապետի նախկին խորհրդականի ավտոմեքենան պայթեցնելու մեջ կին է կասկածվում Հոկտեմբերին հսկողական միջոցառումների արդյունքում ՊԵԿ-ը արձանագրել է մի շարք խախտումներ Ատելության քաղաքականությունից դեպի բարոյական վերածնունդ. ինչպե՞ս կոտրել ռեժիմի արժեքային թակարդը«Փարաջանով Քլաբ Հաուս»-ը ներկայացրել է իր բացառիկ նախագիծը «Տուն Էքսպո»-ում20 մլն դրամ կաշառքի գործով ձերբակալվել են ՊԵԿ-ի և Հարկադիր կատարման ծառայության պաշտոնյաներՄոսկվա այցի ընթացքում ԱՄՆ հատուկ բանագնացները քննարկել են Պուտինի և Թրամփի հանդիպումը․ ՈւշակովԷդ բանտերում դուք էլ կհայտնվեք ու մաշկի վրա կզգաք խայտառակ վիճակը․ինձնից պետք է ներողություն խնդրենՂազախստանն արգելել է ձվի ներմուծումը, ներառյալ՝ Հայաստանից Հերթական ԱԺ նիստերի օրակարգի նախագծում ընդգրկվել է 13 հարցԱպակին՝ մեծ արվեստի լեզու․ Վենետիկում բացվել է ավելի քան 100 գործի ցուցահանդեսԾովերից գողացված ժառանգությունը՝ Փարիզում․ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նոր ցուցահանդեսըՀինգ համաշխարհային պրեմիերա․ Ավստրալիայում նոր երաժշտական ծրագիր է ներկայացվելԳորիսի տարածաշրջանի և Մեղրիի լեռնանցքում թույլ ձյուն է տեղում, իսկ Եղեգնաձորի և Սիսիանի տարածաշրջաններում՝ թույլ անձրևԲահրեյնի հին ամրոցի տակ՝ Դիլմունի հետքերով․ նոր պեղումներ են սկսվում1,15 միլիոն այցելու և վաճառքի աճ․ Շարժայի գրքի տոնավաճառի արդյունքներըՉարենցավանում կամավոր հանձնել են մեծ քանակությամբ զենք-զինամթերքՈւռուցքը դիմադրում է դեղին․ գիտնականները գտել են բջջային փոփոխությունների հետքերՏիեզերքում՝ մազից էլ փոքր ճշգրտումներ․ «Ռոմանը» մոտենում է գիտական աշխատանքինՊուտինի կոշտ ուղերձն ու Եվրոպայի նոր քայլերը. Լարված մթնոլորտ և սուր ելույթներ՝ ԱԺ-ումԱստղերի ծնունդը՝ փոշու վարագույրի հետևում․ NASA-ի օրվա տպավորիչ պատկերը
Ամենադիտված