«Ամբողջական և լիակատար խաղաղությունը հաղթանակած խաղաղությունն է». Բագրատ Սրբազան

«Սրբազան պայքարի» էջում հրապարակվել է հատված Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի ծավալուն աշխատությունից, որը նա գրում է կալանավայրում։ Սրբազանը, հիշեցնենք, աշխատություն է պատրաստում խաղաղության, պատերազմի և նահատակության մասին.

«Բ. ՀԱՂԹԱՆԱԿԱԾ ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆ`

Խաղաղության էությունը

Խաղաղության մասին քրիստոնեական ընկալման առանցքը, որը նոր տարածություններ է բացում մարդկության պատմության մեջ, Քրիստոսի Ծննդյան հայտարարությունն է. «Փառք Աստծուն բարձունքներում, երկրում խաղաղություն, մարդկանց մեջ հաշտություն» (Ղուկ. 2:14):

Սա համընդհանուր, տիեզերական մի կոչ է մարդկությանը` նոր սկզբնավորության ձգտումով` վերականգնել մարդուն, վերադարձնել իր նախակոչումին` լինելու արարչագործության տերը, տիրելու դրան և ապրելու Աստծու հովանու ներկայության մեջ (Ծննդ. 1:25):

Այն ձևավորում է նոր, անընդհատ վերափոխող և վերափոխվող համայնքի գոյությունը, որի հիմնական առաքելությունը Երկնքի Արքայությունը երկրում իրականություն դարձնելն է, որը ոչ թե կրավորական գոյավիճակ է կամ փախուստ աշխարհից, այլ աշխարհի վերափոխությունը, ոչ թե տեղի, այլ գոյություն ունեցող վարքագծի փոփոխությունը. «Եկեսցէ Արքայութիւն Քո» (Մատթ. 6:10), որտեղ արդարությունը, ճշմարտությունը, ազատությունը, զոհաբերությունը, հավատարմությունը, սերը, հույսը, հավատքը, հաշտությունը և հաղթանակը իրականություն են և այս նոր մարդկության և խաղաղության հիմքը:

Քրիստոս մարդուն ամենամեծ պարգևը և կոչումն է ընծայում խաղաղարար լինելու համար. «Երանի խաղաղարարներին, որովհետև նրանք Աստծու որդիներ պիտի կոչվեն» (Մատթ. 5:9): Սակայն ինչպիսի՞ խաղաղություն և խաղաղարար լինելու մասին է խոսքը:

Մի պահ անդրադառնանք ընդհանուր մարդկության կյանքին` հասկանալու, թե ի՞նչ է այդքան ցանկալի երևույթը, որին ձգտում է մարդկությունը: Արդյոք դա սոսկ ժամանցային «կեր, արբ եւ ուրախ լեր» զվարճանքի, թվացյալ անհոգության կյա՞նքն է, որի մասին դիպուկ անդրադարձ է կատարում սաղմոսերգուն. «Մարդու օրերը խոտի են նման: Ծաղկում է վայրի ծաղկի պես. երբ հողմը փչի նրա վրա, նա էլ չի լինի, և նրա տեղը նույնիսկ չի երևա» (Սաղմ. 102:15-16):

Ազգերն ու պետությունները պատերազմներ են մղում, արդարություն և ազատություն են պահանջում` խաղաղ գոյակցելու ձգտումով ու պահանջով, և այս ամբողջ խելակորույս պայքարում ավելի շատ խառնակություն է ստեղծվում, քան խաղաղություն և ներդաշնակություն. «Խաղաղությո՜ւն է, խաղաղությո՜ւն, բայց ո՞ւր է խաղաղությունը» (Երեմ. 6:14):

Ճիշտ այս պատճառով է Հիսուս աշխարհից հրաժեշտի վերջին ժամերին հրավիրում և հիշեցնում մարդկությանը` ընդունել այն իրականությունը, որը չի ենթարկվում որևէ փոփոխության. «Խաղաղություն եմ թողնում ձեզ, իմ խաղաղությունն եմ տալիս ձեզ, ձեզ չեմ տալիս այնպես, ինչպես այս աշխարհն է տալիս: Ձեր սրտերը թող չխռովվեն և չվախենաք... որպեսզի ինձանով խաղաղություն ունենաք: Այստեղ` աշխարհում, նեղություն պիտի ունենաք, սակայն քաջալերվեք, որովհետև ես հաղթեցի աշխարհին» (Հովհ. 14:27, 16:33):

Հիսուս խոսում է ոչ թե պարզապես անորոշ և անհասկանալի, նույնիսկ վտանգավոր և վնասաբեր խաղաղության մասին, որը թունավոր (toxic) խաղաղություն է, այլ շատ հստակ ու որոշակի Հաղթանակած խաղաղության մասին: Անձի հոգևոր կյանքում խաղաղությունը նվաճվում է միայն մեղքի նկատմամբ տարած Հաղթանակի դեպքում: Սա ուղղակի նույնն է սոցիալական-հասարակական տիրույթում` ընտանեկան, տնտեսական, քաղաքական, անվտանգային, առողջապահական և այլ ոլորտներում, «նեղություն կկրեք» և սակայն խաղաղության կհասնեք միայն և միայն առկա խնդիրների հաղթահարման կամ նրանց նկատմամբ տարած հաղթանակի դեպքում:

Հիսուս խաչելությամբ նախանշեց խաղաղության և հաշտության ճանապարհի սկիզբը, սակայն այն վերջնականապես կնքվեց Հարության Հաղթանակով: Եթե չլիներ Հարության Հաղթանակը, Ծննդյան հայտարարությունը կդառնար անիմաստ, և ըստ այդմ, Խաղաղության Իշխանը կմնար խաչված և պարտված: Հետևաբար, ամբողջական և լիակատար խաղաղությունը Հաղթանակած խաղաղությունն է. «Տերը իր ժողովրդին զորություն պիտի տա և օրհնի իր ժողովրդին խաղաղությամբ... Թող խաղաղություն լինի քո զորության մեջ» (Սաղմ. 28:11, 121:7):

Այս խոսքով, այսօրվա աշխարհի մտածողության համապատասխան, քրիստոնեությունը հաղթանակած խաղաղության և հաշտության պայմանագիրն է, որը Աստված նվաճել և հաստատել է մարդու համար»։