Ովքե՞ր են իրականում ալևիները

Օրեր առաջ Երևանի պետական համալսարանում տեղի ունեցավ «Ճշմարտությունը մարդու մեջ է, Թուրքիայի ալևիները» գրքի հայերեն թարգմանության շնորհանդեսը: Գրքի հեղինակը ֆրանսիացի Էրվան Կերիվելն է: Գրքում հանրամատչելի ներկայացված է Թուրքիայի բնակչության ավելի քան մեկ քառորդ մասի՝ 15-20 միլիոն կազմող ալևիների ապրելակերպը, օրենքներն ու կրոնը:

Լուրեր.com-ի հետ զրույցում գրքի հեղինակ Էրվան Կերիվելն ասաց, որ առաջին անգամ է գտնվում Հայաստանում, և նրան այստեղ է բերել նշված գրքի շնորհանդեսն ու իր հետաքրքրությունը Հայաստանի ու հայ ժողովրդի հանդեպ: Նա կարևորեց այն հանգամանքը, որ գրքի թարգմանիչն ու հրատարակիչը հայեր են։ Ի դեպ, գիրքը տպագրվել է Փարիզի «Սիժեստ» հրատարակչատանը, որի տնօրենը փարիզաբնակ մեր հայրենակից Վարուժան Սիրափյանն է։

Անդրադառնալով Պոլսո պատրիարք Աթեշյանի արած այն հայտարարությանը, որ ալևիների 80-90%-ը հայ են, Էրվան Կերիվելն այն անհիմն համարեց՝ ասելով. «Ալևիներին ուսումնասիրելու ընթացքում տեսա, որ նրանց մեջ կան այնպիսինները, որոնց մայրերը հայ են եղել, և իմ ընկերների մեջ էլ կան մարդիկ, ովքեր ասում են, որ իրենց մեծ մայրերը հայեր են եղել»: Սակայն, պատասխանելով այն հարցին, թե եթե անգամ երկկողմանի հայկական ծագում ունեցող ալևիին, ով գիտի և ընդունում է իր հայկական արմատները, հարց տրվի՝ դուք ձեզ հա՞յ եք համարում, թե՞ զազա ալևի, նրանք ո՞րը կընտրեն, Էրվա Կերիվելն ասաց. «Անկասկած, որպես ազգություն կնշեն զազա ալևին: Սա պարզ ճշմարտություն է»։

Կերիվելը նշեց նաև, որ տպավորված է վերադառնում Հայաստանից: «Այս մի քանի օրը, որտեղ գնացել ենք, շատ լավ են մեզ ընդունել:

Վստահ եմ, որ կրկին կայցելեմ Հայաստան»,-ասաց Էրվան Կերիվելը:

Իսկ դերսիմցի Մյունիր Յիլմազի խոսքերով՝ պետք է իմանանք, որ երբ ալևի ենք ասում, մի խումբ չպետք է պատկերացնենք, զանազան ալևիներ կան՝ զազա ալևի, թուրք ալևի և այլն:

Դերսիմցի Զեյնել Յիգիթին ևս նշեց, որ թեև գիտի իր՝ մայրական կողմից հայկական ծագման մասին, բայց իրեն հայ չի զգում. «Ես մշակութապես և ինքնությամբ զազա ալևի եմ»։

Ազատուհի Արասխանյան