Զախարյանի բանկային հաշիվների առեղծվածը…

Այն, որ մեր պետական պաշտոնյաներից շատ քչերը կարող են պարծենալ ժողովրդի կողմից սեր ու հարգանք վայելելու երջանկությունն ունենալով, գրեթե աքսիոմատիկ ճշմարտություն է. որպես կանոն՝ նրանց ավելի շատ ատում են, պախարակում, հայհոյում, մեղադրում ազգի բոլոր դժբախտությունների մեջ, քան հակառակը: Իհարկե, թե որքանով է այդ ամենն օբյեկտիվ, այլ հարց է, բայց կարծում ենք՝ եթե նույնիսկ այդ մեղադրանքները չափազանցված էլ լինեն, դրանցում, այնուամենայնիվ, ճշմարտության հատիկ հաստատ կգտնվի:

Երվանդ Զախարյանի մասին հայրենական մամուլում տեղ գտած արձագանքները երբևէ աչքի չեն ընկել իրենց միօրինակությամբ. ավելի հաճախ այս պետական գործչի մասին գրված հոդվածներն ու հրապարակումները կրել են բացասական, քան դրական երանգ՝ ելնելով ինչ-ինչ հանգամանքներից՝ թե՛ օբյեկտիվ, թե՛ սուբյեկտիվ: Եթե ձեզանից յուրաքանչյուրդ փորձի ընդհանուր հանրագումարի բերել Զախարյանի՝ պետական կառավարման համակարգում թողած հետագիծն ու անցած ճանապարհը, հետաքրքիր է, ի՞նչն ամենաշատը կշեշտադրի՝ դրակա՞նը, թե՞ բացասականը: Մենք, օրինակ, առավել հակված ենք՝ քննադատաբար մոտենալու Զախարյանի պետական գործունեությանն ու այս հոդվածով կաշխատենք ընթերցողներին ներկայացնել այն օբյեկտիվ դիմանկարը, որի կրողն է եղել նա՝ իր աշխատանքային գործունեության գրեթե ողջ ընթացքում:

Նախ՝ կրթական ցենզի մասին. Զախարյանը, պարզվում է, տնտեսագիտության դոկտոր է, մի շարք ակադեմիաների իսկական անդամ, արժանացել է բազում պետական մրցանակների: Համաձայնե՛ք, տպավորիչ է: Ինչ վերաբերում է նրա աշխատանքային գործունեությանը, ապա այստեղ ևս Զախարյանը չունի ամաչելու առիթ. Երևանի «Գունմետշին» տրեստի բանվորից մինչև Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար ընկած ճանապարհին հասցրել է խիստ հարուստ աշխատանքային փորձ կուտակել՝ հիմնականում պաշտոնավարելով այնպիսի յուղոտ պաշտոններում, որ միայն նախանձել կարելի է:

Հայաստանի պետական կառավարման համակարգ նրա մուտքը բավական խոստումնալից էր հենց սկզբից. 1992-1993թթ. աշխատել է որպես ՀՀ էներգետիկայի նախարարի տեղակալ, մի պաշտոն, որը, համաձայնե՛ք, ամենաերանելիների թվին կարելի է դասել մի ժամանակաշրջանում, երբ պետական թալանի ուրվականն ազատորեն թևածում էր ողջ երկրով մեկ. ով ինչպես, որքան «բաշարում», տուն էր տանում պետական ունեցվածքից՝ դույզն-ինչ մտավախություն չունենալով, որ վաղը կարող է դրա համար պատասխանատվության ենթարկվել: Տևական ընդմիջումից հետո՝ 1998-ին՝ արդեն Քոչարյանի օրոք, Զախարյանը կրկին վերադառնում է պետական կառավարման համակարգ և այլևս չի հեռանում այստեղից՝ տարեցտարի միայն ամրապնդելով սեփական դիրքերը կառավարությունում՝ պարբերաբար ղեկավարելով այս կամ այն նախարարություններն ու պետական կարևորագույն գերատեսչությունները. հասցրել է նույնիկ Երևանի քաղաքապետ լինել մի ամբողջ 6 տարի՝ 2003-2009 թվականներին (եթե ունեք տվյալներ, թե կոնկրետ ինչ ձեռքբերումներ է ունեցել քաղաքը նրա կառավարման տարիներին, կխնդրեինք տեղեկացնել մեզ՝ աշխարհի բանից անտեղյակներիս): Պետական կառավարման համակարգում Զախարյանի «կարապի երգը» դարձավ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարի պաշտոնը, որից էլ բոլորովին վերջերս հեռացավ «վաստակած» հանգստի:

Իսկ որ հանգիստն այդ իրապես վաստակած էր, կասկածի տեղիք չի տալիս: Վիքիպեդիա սիրո՞ւմ եք կարդալ, ո՞չ, այդ դեպքում կխնդրեինք մի փոքր ձեզ նեղություն տալ ու հենց հիմա ընթերցել մեր այսօրվա հերոսի մասին պատմող հոդվածը. այնտեղ սևով սպիտակին գրված է. «Երվանդ Զախարյանի գործունեությունը ոչ միանշանակ վերաբերմունքի է արժանացել հասարակության և մամուլի կողմից։ Նրան մեղադրել են պաշտոնական դիրքի չարաշահման և կաշառակերության մեջ։ Որոշ տվյալներով՝ Երվանդ Զախարյանի անձնական կարողությունը կազմում է մոտ 600 միլիոն ԱՄՆ դոլար»:

Հետաքրքիր է՝ քանի՞ հազար տարեկան է Երվանդ Զախարյանը. առաջին հայացքից՝ շատերիդ համար տարօրինակ հարց: Բայց մի՞թե կգտնվի մեկը, ով կհանդգնի վիճարկել այս հարցի իսկությունը: Եթե այո, ապա ստիպված կլինի մեզ բացատրել, թե ինչ հիմքերով է մեղադրում Զախարյանին պետական թալան իրականացնելու մեջ. կուտակել 600 մլն դոլար փող հնարավոր է կա՛մ հազարամյակների քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ, կա՛մ պետական համակարգում արմատացած կոռուպցիոն մեխանիզմի անքակտելի մասը հանդիսանալով. այնուամենայնիվ, սակայն, հակված ենք կարծելու, որ մեզանում, իրապես, ապրում է մեկը, ով գտել է անմահության էլեքսիրն ու ապրելու է հավետ՝ անկախ դեմքին ունեցած կնճիռների խորությունից ու քանակից…

Մաղթե՛նք, ուրեմն, Երվանդ Զախարյանին է՛լ ավելի երկար կյանք՝ ի բարօրություն Հայաստանի ու համայն հայ ժողովրդի. նա աշխարհում երկարակեցության ռեկորդակիր է, մի բան, որով, իրոք, արժե «պարծենալ»…

Դավիթ Բաբանով