Ձոն միասնության

«Ո՜վ հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկությունը քո հավաքական ուժի մեջ է»: Ահա ավելի քան մեկ դար է, ինչ հայ հանճարեղ գրող Եղիշե Չարենցի այս խոսքերը մի տեսակ մարգարեական են դարձել հայ ժողովրդի կյանքում ու բազմիցս ապացուցել իրենց ճշմարտացիությունը:

Այն, որ ցանկացած հասարակություն առավել համախմբված է դառնում հատկապես համընդհանուր վտանգի դեպքում, հայտնի է բոլորին: Երբ ուսումնասիրում ես ողջ հայոց պատմությունը, հասկանում ես, որ հայերիս միշտ էլ բնորոշ է եղել հենց օրհասական պահերին համախմբվածություն ցուցաբերելն ու արտաքին վտանգին միահամուռ ջանքերով դիմակայելը: Չնայած ոմանք երբեմն հակված են մեզ մեղադրելու անմիասնականության մեջ, սակայն փաստերն ապացուցում են, որ նման տեսակետը խիստ մերկապարանոց է:

Ապացույցը ներկայումս Արցախում ծավալվող իրադարձություններն են, իսկ ավելի ճիշտ՝ դրանց արդյունքում հայության ցուցաբերած բացառիկ համախմբվածությունը. անկախ սեռից, տարիքից, սոցիալական ու հասարակական դիրքից, ունեցած քաղաքական հայացքներից ու բնակության վայրից՝ հայերս ընդամենը մի քանի ժամում կարողացանք դառնալ մեկ ամբողջական օրգանիզմ, մի բռունցք՝ ցույց տալով թշնամուն ու աշխարհին, որ երբ խոսքն այնպիսի բաների մասին է, որոնք մեծություններ են՝ աննյութական ու անժամանակ, ապա դրանց պաշտպանության հարցում մենք անհողդողդ ենք ու աներեր:

Բայց ժողովրդի շրջանում տիրող տրամադրությունների մասին իրական պատկերացում կազմելու համար հարկավոր է գտնվել այս օրերին Հայաստանում ու սեփական աչքերով ականատես դառնալ այն մասսայական ոգևորությանը, որ տիրում է հատկապես երիտասարդների շրջանում. կամավորների հոսքը՝ զինվորական կոմիսարիատներ բառացիորեն չի դադարում: Բանը հասել է նրան, որ նույնիսկ պետության կողմից հնչում են կոչեր՝ դադարեցնելու այդչափ հոսքը դեպի Արցախ՝ այնտեղ հյուրանոցային համարների անբավարար լինելու պատճառով: Դե իսկ սփյուռքի մեր հայրենակցների մասին խոսելն իսկ այս պարագայում ավելորդ է. ինչպես արցախյան առաջին պատերազմի օրերին էր, այնպես և այսօր աշխարհասփյուռ հայությունն իր պատրաստակամությունը հայտնեց՝ ամեն գնով ու բոլոր ճանապարհներով սատար կանգնելու հայրենիքին. սփյուռքի տարբեր գաղթօջախներից չի դադարում կամավորականների հոսքը, նրանց, ովքեր, թողնելով իրենց հարմարավետ առօրյան, շտապում են զենք վերցնել ու հայրենիք պաշտպանել: Դե հիմա ասեք, աշխարհի վրա քանի՞ ժողովուրդ կարող է պարծենալ նման համախմբվածությամբ ու անկրկնելի ռազմատենչ ոգով…

Ակնհայտ է մեկ բան՝ վերջին օրերի աննախադեպ իրադարձություններից պարզ դարձավ՝ հոռետեսական տրամադրությունները, որ տիրող էին երկրում հատկապես վերջին տարիներին, հօդս ցնդեցին, բառացիորեն, մեկ օրում: Բոլորին,բ այց հատկապես թշնամուն պարզ դարձավ, որ հայ ժողովուրդը՝ իր բոլոր հատվածներով, մեկ ամբողջական օրգանիզմ է, մեկ մարմին, ու երբեք իր քաջերին միայնակ չի թողնի մարտի դաշտում, իսկ թշնամին ստիպված է լինելու առճակատվել ոչ միայն հայոց բանակի քաջ մարտիկների, այլև համայն հայության հետ, որի ուժն անսպառ է, իսկ կորովն՝ անօրինակ:

Դավիթ Բաբանով