Դեֆոլտի սպասումով

Կառավարության ծրագրի ու 2017 թվականի պետբյուջեի անհամապատասխանությունը սպասելի էր: 2016 թվականի բյուջեի թերակատարման պարագայում նոր կառավարությունը այլ ծրագիր ներկայացնել չէր կարող: Ծրագիրը, որպես այդպիսին, պետք է որակել արդյունավետության աստիճանի բարձրացման նախագծային մոտեցում: Ըստ սահմանադրության՝ ֆինանսական տարին սկսելուց 3 ամիս առաջ պետք է ներկայացնեինք բյուջեի նախագիծն՝ ԱԺ:

Բյուջեի մասին առավել լավ պատկերացում կազմելու համար հարկ է առանձնացնել երկու կարևոր դետալ. ներայում ՀՀ-ն գտնվում է մի չարաբաստիկ ցիկլի մեջ, և հայտնի չէ, թե այդ շղթայից երբ հնարավոր կլինի դուրս գալ, երկրորդ, փաստացի բոլորի համար պարզ է, որ պետությունը չի զարգանում, մինչև 2021 թվականը որևէ լուրջ փոփոխություն չի նախատեսվում, սա իր հերթին նշանակում է, որ պետբյուջեի եկամուտները բավարար չեն լինի: Այս երկու փաստերի համադրումից մնում է մի տրամանաբանական հանգուցալուծում' դեֆոլտն այնքան էլ սարերի ետևում չէ, եթե հաշվի առնենք, որ 2020թ.-ից սկսած բյուջեի 28 տոկոսը կգնա պարտքերի մարմանը: Ընդ որում, այդ ֆոնին շուրջ 19%-ով նվազել են ներդրումները՝ ՀՀ տնտեսության մեջ:

Անհամապատասխանությունների առումով ուղղակի փաստենք մի դրվագ. ըստ կառավարության ներկայացրած ծրագրի, աղետի գոտու շինարարության ավարտը նախատեսված է 2017-ի վերջ, սակայն բյուջեում չկա որևէ լումա, ստացվում է, որ որպես դասագրքային ճշմարտություններ և դեկլարատիվ PR ժեստեր՝ ասվում է մի բան, իսկ գումար հատկացնելիս ներկայացվում լրիվ ուրիշ բան:

Այս ամենի ֆոնին տարօրինակն այն է, որ կառավարության մոտեցումները տաս տարի է՝ անփոփոխ են: Ներկայացրած բյուջեն, եթե անգամ կատարվի, միևնույն է, այն ուղղակի հետընթաց է պետության համար, այն ունակ չէ ապահովել պետության կայուն զարգացումը:

Իսկ նախկին ու ներկա կառավարությունների նմանություններից կարելի է նշել թվանկարչությունը, ըստ որի՝ ՀՀ-ում արտադրվել է 761.000 տոննա կարտոֆիլ կամ 311.000 տոննա խաղող: Ինչպես ՀՀ նախկին վարչապետ Հ. Բագրատյանն է նշում, դրանք պարզ թվանկարչության հետևանք են: Իրականում՝ մեր երկրում այդ քանակներով մթերքներ չեն արտադրել, որ պետությունն էլ ակնկալի դրանց արտահանումը: Սա, ինչպես ասում են, դասական ֆոկուս է, որով հանրությանը փորձում են շեղել իրականությունից:
Իսկ ինչ վերաբերում է չոր թվերին, ապա համեմատության համար նշենք, որ ՀՀ տնտեսությունը գումարային աճել է 8,5 տոկոս, Վրաստանինը՝ 29 տոկոս: Ահա այսպես էլ ապրում ենք՝ անխուսափելի դեֆոլտին սպասելիս:

Արտակ Աբովյան