Կառավարության ապտակը՝ հասարակությանը…

Այսպիսով՝ այն, ինչից սարսափում էինք, այն, ինչի մասին շատերը խուսափում էին նույնիսկ մտածել, այլևս իրողություն է. «Նաիրիտ» գործարանը սնանկ է ճանաչվել: Նոյեմբերի 28-ին Շենգավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել սնանկ ճանաչել «Նաիրիտ գործարան» ՓԲԸ-ն: Ըստ այդմ՝ դատարանը բավարարել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի հայցը և վճռել՝ «Նաիրիտ գործարան» ՓԲԸ-ից՝ հօգուտ ՀԷՑ-ի, բռնագանձել 500 հազար ՀՀ դրամ' որպես դիմողի կողմից նախապես վճարված պետական տուրքի գումար։ Նշենք, որ «Հայաստանի Էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ն դեռևս նախորդ տարի դիմել էր դատարան՝ «Նաիրիտ»-ը սնանկ ճանաչելու պահանջով:

Թե հատկապես որն էր գործնականում գաղտնի պայմաններում, բոլորի համար միանգամայն անակնկալ կերպով «Նաիրիտ»-ը սնանկ ճանաչելու բուն իմաստն ու նպատակն, անկեղծ ասած՝ այնքան էլ պարզ չէ, քանի որ սա, ըստ էության, մի սցենար էր, որից ամեն կերպ իշխանությունները նախկինում խուսափում էին, ամեն ինչ անում էին՝ վերջակետ չդնելու լեգենդար գործարանի ճակատագրում: 

Անկասկած, այս քայլին գնալու ոչ մի շոշափելի պատճառ չկար. նախ՝ պետք է ամրագրել այն, որ գործարանում ներդրումներ անելու, ինչպես ասում են՝ բիզնեսի մեջ մտնելու ցանկություն հայտնածներ կային՝ ի դեմս, ասենք, նույն «EU-ASIA Business Finance Centre» միջազգային հոլդինգի, որը բազմիցս է պատրաստակամություն հայտնել կոնկրետ ֆինանսական միջոցներ ներդնել՝ երկրորդ շունչ հաղորդելու հսկային: Ռուսական «Ռոսկոմպոզիցիա» ընկերությունը ևս կարծես անտարբեր չէր այս հարցում, ու բանակցություններ էին ընթանում ՀՀ կառավարության ու սույն ընկերության ղեկավարության միջև:

Ուստի՝ միանգամայն տրամաբանական հարց է առաջանում՝ ի՞նչը կարող էր լինել հենց այս ժամանակահատվածում «Նաիրիտի» սնանկության մասին որոշման պատճառը: Նախ՝ ակնհայտ է, որ այս ամենն, առանց ՀՀ կառավարության ներքին համաձայնության, չէր կարող իրականություն դառնալ: Հետևաբար՝ պատճառները ոչ միայն տնտեսական կարող են լինել, այլև՝ քաղաքական. չի բացառվում, որ կառավարությունը գնում է գործարանի սնանկացման ճանապարհով՝ մեկընդմիշտ փակելու հնարավոր ներդրումների թեման՝ այն համարելով դեռևս վաղաժամ. խնդիրն այլևս գտնվելու է սնանկացման կառավարչի հոգածության տակ, ինչն էլ նշանակում է,որ առնվազն մի քանի տարի՝ այս հարցն այլևս փակված կարելի է համարել: Այսինքն՝ փոխանակ առողջացման ծրագիր մշակելու ու այն քայլ առ քայլ կյանքի կոչելու՝ ներգրավելով համապատասխան ֆինանսական միջոցներ, կառավարությունը միանգամից վերջակետ է դնում խնդրին՝ առանց մտահոգվելու հնարավոր հետևանքների մասին:

Թե ինչ կարող է նշանակել «Նաիրիտ»-ի սնանկացումն այն քաղաքացիների համար, ովքեր իրենց կյանքի մեծ մասն անց են կացրել գործարանի պատերից ներս, ջանք ու եռանդ թափել, հոգի դրել սեփական աշխատանքում, բայց այդպես էլ անվարձահատույց մնացել, խոսքերով նկարագրելն, անշուշտ, շատ դժվար է. չնայած երկարատև պայքարին ու դրա ընթացքում ցուցաբերած հզոր կամային հատկանիշներին՝ այսօր մարդիկ ստիպված են իրենք իրենց համար ամրագրել մի իրողություն, որն, անկեղծ ասած, մարդկային տրամաբանության մեջ տեղավորել ՝ոչ մի կերպ չի ստացվում: Այս ողջ պատմության մեջ, եթե կուզեք, հիմնական տուժող կողմը հենց նրանք են: Ուստի՝ նրանք այլ ելք չունեն, քան փողոց դուրս գալն ու իրենց արդար պահանջն ամեն գնով տեղ հասցնելը, քանի որ պայքարի մյուս բոլոր մեթոդներն, ըստ էության, այլևս սպառված պետք է համարել:

Ինչպիսին էլ լինեն սնանկացման գնալու պատճառները, անկախ այն բանից, թե որքանով է օբյեկտիվ կամ սուբյեկտիվ նման ճանապարհով գնալը, փաստ է, որ «Նաիրիտ»-ի հարցը միայն տնտեսական հարց չէր. դրանում հսկայական էր հատկապես սոցիալական բաղադրիչի մասնաբաժինը, որը, սակայն, կառավարությունն անտեսեց՝ թքած ունենալով բազմաթիվ մարդկանց շահերն ու կենսական պահամնջմունքները:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ