Հետընտրական աշունը կարող է թեժ լինել...

Քաղաքական ուժերի կողմից նախընտրական խոստումներ շռայլելը կարծես դարձել է քաղաքական մշակույթի անբաժան մասնիկը: Այլ հարց է` որքանով են այդ խոստումները իրականություն դառնում հետընտրական շրջանում: Հաշվի առնելով այն ծանր սոցիալ-տնտեսական վիճակը, այն բարոյահոգեբանական լարվածությունը, որը առկա է մեր հասարակության մոտ, այս ընտրություններում նման դառը ավանդույթի շարունակությունը կարող է թանկ նստել քաղաքական ուժերի համար: Եթե մեկ անգամ ևս ժողովուրդը իրեն խաբված զգա, սեփական խնդիրների լուծումը վերցնելու է իր ձեռքը` ոտքի կանգնելով և փորձելով հասնել իշխանափոխության: Եթե մեր երկրում սահմանադրական ճանապարհով, ընտրությունների միջոցով հնարավոր չէ հասնել փոփոխությունների, ապա` արտահերթ կարգով իշխանություններին փոխելը դառնում է ամենաիրատեսական տարբերակը: Հայաստանում վերջին 25 տարիների ընթացքում իշխանության փոփոխություն փողոցային տարբերակով տեղի չի ունեցել ուժեղ բյուրոկրատիայի, մասնավորապես՝ ուժային կառույցների պատճառով:

Այստեղ պետական ապարատը ձևավորվել է տարերայնորեն, որում մեծ նշանակություն է ունեցել Ղարաբաղյան պատերազմը: Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Հայաստանը ժամանակ չունեցավ զբաղվելու պետական ապարատի բնականոն ստեղծմամբ ու զարգացմամբ. երկրում պատերազմ էր, ու պատերազմի առաջխաղացումը կանխելու համար առաջնային էր ստեղծել ուժային կառույցներ, որոնք հետագայում դարձան Հայաստանի պետական ապարատի հենասյուները: Ընդհանրապես, բնության օրենքին հակառակ կլինի, եթե այսպես շարունակեն քանդել յուրաքանչյուրի հոգին, յուրաքանչյուրի կյանքը, պետության հիմքերը: Այս իրավիճակը, ի վերջո, կարող է բերել լուրջ պայթյունի:

Ասվածն արդեն հիմք է տալիս արձանագրել, որ հանրությունը պարբերաբար տեսնելով իր լքված ու խաբված վիճակը, ոչ մի վստահություն չունի հանդեպ քաղաքական ուժերը: Ուստի այսօր հանրության պասիվությունը գիտակցված վարքագիծ է: Այն գիտակցված է նաեւ այնքանով, որ իրեն պայքարի կոչող ուժերի գործողություններում հանրությունը չի տեսնում իրեն հուզող խնդիրների լուծման ճանապարհը: Չկա ոչ մի ռացիոնալ բացատրություն, որ իշխանափոխությունը՝ պայքարի դրոշակ բարձրացրած ուժի պետական կառավարման համակարգին տիրանալը, հենց ժողովրդի ակնկալիքն է: Սակայն, եթե գալիք ընտրությունները չարտացոլեն ժողովրդի իրական ցանկությունները և կարճ ժամանակում չիրականացվեն համակարգային փոփոխություններ՝ համաժողովրդական բողոքի ալիքը դառնալու է միակ ռացիոնալ պատասխանը:

Այս պահին իշխանությունները լուծել են հենց իշխանության ներսում առկա հիմնական խնդիրները. համակարգի ներսում չկա որևէ մեկը կամ որևէ խումբ, որը կարող է մարտահրավեր նետել բուրգի վերին հատվածում հանգրվանածներին, մինչդեռ փողոցի հարցը իշխանությունների համար շատ դժվար է լուծել: Նրանց ցածր վարկանիշը և հանրության մոտ իշխանության հանդեպ եղած վստահության ցածր մակարդակը թույլ չեն տալիս լուծել փողոցային պայքարի հարցը:

Եվ այդ ֆոնի վրա՝ հետընտրական շրջանում խոստումները կատարելուց հերթական անգամ խույս տալու պարագայում հնարավոր են հուզումներ, որոնք կարող են հանգեցնել իշխանափոխության, ինչը ամենեւին բացառել չենք կարող։

Ստելլա Խաչատրյան