Տհաճ լուր՝ Ալիևի համար...

Արցախյան գործընթացում վերջերս տեղի են ունենում իրադարձություններ, որոնք միառժամանակ առաջ կարող էին ֆանտաստիկայի ժանրից թվալ. դատելով որոշակի իրադարձություններից, իրար հաջորդող հայտարարություններից, որոնք չափազանց խորքային մեսիջներ են իրենց մեջ պարունակում, կարող ենք ենթադրել, որ արցախյան հարցում կշեռքի նժարը հետզհետե թեքվում է մեր կողմը. Հայաստանը դիվանագիտական ճակատում փայլուն հաղթանակ է տանում ընդդեմ Ադրբեջանի:

Ինչպես հայտնի է, Մինսկի խմբի համանախագահներն այցելել են Ադրբեջան, Հայաստան ու Արցախ, որից հետո հանդես են եկել համապատասխան հայտարարությամբ, ուր խոսք է գնում Կասպրշիկի մանդատի ընդլայնման և Վիեննայի ու Սանկտ Պետերբուրգի պայմանավորվածությունների կատարման մասին: Իսկ ինչպես հայտնի է, սույն պայմանավորվածությունների մեխը հետաքննության մեխանիզմների տեղակայումն է շփման գծում՝ կանխելու ցանկացած ոտնձգություն ու պատժելու այն կողմին, որն իրեն նման բան կարող է թույլ տալ: Եթե հաջողվի միջազգային ճնշման շնորհիվ Ադրբեջանին ստիպել՝ գնալու համապատասխան մեխանիզմների ներդրմանն, ապա կարելի կլինի ասել, որ պատերազմի վտանգը առնվազն կիսով չափ կնվազի:

Այս ֆոնին ուշագրավ են նաև այն հայտարարությունները, որոնք հնչում են տարբեր կողմերից՝ առնչվող արցախյան խնդրին: Մասնավորապես՝ Գոբլի՝ Հայաստանի իշխանություններին ուղղված յուրատեսակ մեսիջից հետո օրերս բրիտանացի փորձագետ Թոմաս դը Վաալն էր խոսել արցախյան հիմնահարցի շուրջ ու հայտարարել, թե երբ ասում է ինքնիշխանություն, խոսում է անկախության, համադաշնության կարգավիճակի մասին: Նա նաև կարծիք էր հայտնել, թե չի կարծում, թե ապագայում հնարավոր կլինի տեսնել Ադրբեջանի մաս կազմող Լեռնային Ղարաբաղ:

Ինչ վերաբերում է ռուսական կողմից եկող ազդանշաններին, ապա այստեղ պատկերն առավել քան հետաքրքրական է. մասնավորաբար՝ Սերգեյ Լավրովը, պատասխանելով «Արգումենտի ի ֆակտի» շաբաթաթերթի ընթերցողների հարցերից մեկին, թե արդյոք Ռուսաստանն օգնո՞ւմ է այլ երկրներին, կա՞ն, արդյոք, օրինակներ ՌԴ-ին այլ երկրների կողմից օգնության մասին փաստող՝ չհաշված Հայրենական մեծ պատերազմը, Սերգեյ Լավրովը հիշել է 2010թ. տորֆի ճահճում հրեդհների հետևանքների լիկվիդացման հարցում Հայաստանի ներդրումը՝ նշելով, որ օգնություն է ստացվել հայկական արտակարգ իրավիճակների ծառայությունների կողմից՝ հավելելով, որ բացի ԱԻ օգնությունից, Հայաստանը Ռուսաստանի մարդասիրական օգնություն է տրամադրել՝ հակահրդեհային ժամանակակից տեխնոլոգիաների տեսքով: Համաձայնե՛ք՝ միշտ չէ, որ նման կարգի բարձրաստիճան դիվանագետները խոսում են Հայաստանից ստացված օգնության մասին, ինչը, եթե փորձենք ալեգորիկ վերլուծության ենթարկել, բավական հետաքրքիր եզրահանգման կարելի կլինի հանգել: Ինչ վերաբերում է ռուսական փորձագիտական շրջանակներին, ապա այստեղից ստացվող ազդանշանները ևս երկակի եզրահանգումների տեղիք չեն թողնում: Մասնավորապես՝ Ստանիսլավ Տարասովը, կարծիք հայտնելով ՀՀ առաջին նախագահի կողմից ակտիվորեն առաջ տարվող թեզերի շուրջ, այդ ամենն անհանգստացնող էր համարել՝ պայմանավորելով դա Հայաստանում առկա նախընտրական վիճակով:

Երբ միմյանց կողքին ես դնում այս բոլոր իրադարձություններն ու փորձում հասկանալ՝ ինչ ընդհանուր բան կա այս ամենի միջև, պարզ է դառնում, որ իրականում այս բոլորը մեկ ընդհանուր պրոցեսի մասին վկայող ու նույն այդ պրոցեսի արձագանքը հանդիսացող բաներ են: Հաստատ է մեկ բան՝ միջազգային հանրությունը, ձեռք ձեռքի տված, փորձում է անել ամեն բան՝ վերադարձնելու Անդրկովկասը նախաապրիլյան կամ նախապատերազմական փուլ: Այլ կերպ ասած՝ անելով ակնհայտ հայանպաստ հայտարարություններ՝ աշխարհը փորձում է վերադառնալ ստատուս-քվոյի պահպանման կոնցեպտին՝ համոզված լինելով՝ դրա փոփոխությունը կարող է անկանխատեսելի հետևանքներ ունենալ բոլորի համար: 

Որպես ղարաբաղյան հարցի թեկուզ ժամանակավոր լուծում գոնե առայժմ աշխարհի հզորները արցախյան առաջին պատերազմի արդյունքում ստեղծված դե ֆակտո վիճակին այլընտրանք չեն տեսնում. ստատուս-քվոն ձեռնտու է թե՛ տարածաշրջանային տերություններին, թե՛ համաշխարհային գերտերություններին, որոնց համար նույն ստատուս-քվոյի հարցը դիտարկվում է համաշխարհային անվտանգության ենթատեքստում, իսկ վերանայել համաշխարհային նորմերը հանուն Ալիևի բեղերի, ոչ ոք չի պատրաստվում:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ