Ալիևի դստեր արկածները` Լոնդոնում…

Մշակույթ-մեծ քաղաքականություն անքակտելի կապի մասին հայտնի է բոլորին: Որքան էլ առաջին հայացքից թվա, թե մշակույթն ու քաղաքականությունը միմյանց հակոտնյա են, իրար հակասող ու, ամենակրևորը, բացարձակապես տարբեր արժեքների վրա հիմնված երևույթներ, փաստը մնում է փաստ, որ ոչինչ այնքան չի ծառայեցվում քաղաքական նպատակներին, քաղաքականությանն՝ առհասարակ, որքան՝ մշակույթը. վերջինը հատկապես գերտերությունների կողմից վաղուց վերածվել է քաղաքական շահեր սպասարկող գործիքի, որի շնորհիվ հզորները պայքարում են մարդկանց ուղեղների վրա սեփական գերիշխանությունը հաստատելու համար:

Պարզվում է՝ այս ծեծված հնարքից բավական ակտիվորեն փորձում են օգվել նաև թշնամի ազերիները, որոնց «արքայադուստրը»՝ Լեյլա Ալիևան, ձեռնամուխ է եղել հակահայկական ֆիլմի ստեղծմանը. Ալիևայի համապրոդյուսերությամբ նկարահանվել է բրիտանական «Ալի եւ Նինո» ֆիլմը՝ հիմնված Ղուրբան Սայիդի համանուն պատմվածքի վրա: Ֆիլմում, ուր պատմվում է ադրբեջանցի ազնվականի և վրաց իշխանադստեր սիրո մասին, հայ էլ կա՝ Մելիք Մախարարյանը, ով ծայրահեղ բացասական կերպար է ու հանդիսնում է ադրբեջանցի ազնվականի «անտիպոդը»: Մի խոսքով՝ Ալիևներն արել են ամեն բան՝ աշխարհին մեր ժողովրդի հավաքական կերպարը աղավաղված ու խեղաթյուրված մատուցելու համար. ֆիլմը, փաստացի, հակահայկական բովանդակության է: Ի դեպ՝ ֆիլմում ռուսները ևս ներկայացված են չարի կերպարով, ու հանդես են գալիս գոռոզ զավթիչների դերում. դաժան են ու արյունարբու:

Իհարկե, ասել, թե այս շինծու ֆիլմն իր նույնքան շինծու կերպարներով կինոմշակույթի անգերազանցելի գործ կարող է դառնալ, ապուշություն կլիներ, բայց այստեղ ոչ այնքան այս հիմար ֆիլմի բովանդակությունն է հետարքրիր հարցեր առաջ բերում, որքան ինքը՝ երևույթը, իսկ ավելի ճիշտ՝ ազերիների նախաձեռնողականությունը:

Որ Ադրբեջանը տասնամյակներ շարունակ ջանք ու եռանդ չի խնայում բոլոր հնարավոր միջոցներով հակահայկական արշավներ կազմակերպելու աշխարհում, նորություն չէ. սրանք ակտիվ են ինչպես քաղաքական, այնպես էլ, ինչպես պարզվում է, մշակութային ասպարեզում, ինչը մի կողմից նողկանք է առաջացնում, մյուս կողմից, եթե անկեղծ, նաև նախանձ, քանի որ այս ոչինչները, չունենալով նույնիսկ 100 տարվա պատմություն, անում են ամեն ինչ՝ կաշառում, քծնում և այլն, ոչ միայն աշխարհին ներկայանալի դառնալու, այլև մեզ՝ հայերիս դեմ կոնկրետ հակաքայլեր անելու:

Հարց է առաջանում՝ մենք կարողանո՞ւմ ենք օգտվել ժամանակակից աշխարհի առաջարկած գործիքներից՝ մերն առաջ տանելու համար, կարողանո՞ւմ ենք նույն մշակույթը ծառայեցնել մեր նպատակներին, ինչու ոչ՝ խայտառակելու թշնամու լպիրշությունը, թե՞ ընդամենը դարձել ենք դիտորդներ այն բանի, թե ինչպես են որոշ լրբեր անաշխատ փողերով հակահայկական դեմարշներ կազմակերպում ընդդեմ հայության:

Ցավոք, մեզանում իշխում է այն տեսակետը, թե ճշմարտությունը ոչ մեկին ոչինչ պացուցելու կամ քարոզչությամբ մատուցվելու կարիք չի զգում. մենք այս կարգի հարցերում նախընտրում ենք միջնադարյան ասպետի վեհ կեցվածքով հանդես գալ այն պարագայում, երբ մեր թշնամին, գտնվելով մեզանից շատ ավելի ճարպիկ ու խորամանկ, ջանք չի խնայում բոլոր հնարավոր միջոցներով իրենն առաջ տանելու, ու ստացվում է շատ հետաքրքիր պատկեր. մի կողմից՝ մատը մատին չենք տալիս ճշմարտությունն մեջ աշխարհին մատչելիորեն մատուցելու համար, մյուս կողմից՝ բողոքում ենք հայի բախտից, թե բա մենք սրա՞ն էինք արժան: Է՛,ինչ անի բախտը, եթե դու այնքան էլ պրագմատիկ ու նախաձեռնողական չես, եթե դու խիստ պասիվ կեցվածք ունես… Սթափվել է պետք:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ