Մերժվածները...

Խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցած 9 քաղաքական ուժերից 5-ն ապրիլի 2-ին չստացան բավարար քվե և նոր գումարման խորհրդարանում ներկայացված չեն լինի: Ընտրություններին, նախնական տվյալներով, «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցությունը ստացել է 0,94% , «Հայկական վերածնունդ» կուսակցությունը՝ 3,71%, Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքը՝ 1,65%, «Կոմունիստական» կուսակցությունը՝ 0,75%, Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան դաշինքը՝ 2,7%: Այս ուժերից որևե մեկն այդպես էլ չհայտարարեց ընտրությունների արդյունքները բողոքարկելու կամ անհնազանդության ալիք բարձրացնելու մասին: Ավելին՝ որոշ ուժեր բավարարվեցին ընդամենը մամուլում հաղորդագրություն տարածելով:

Թե՛ հանրության մի ստվար զանգվածի, թե՛ հենց իրենց՝ քաղաքական ուժերի համար՝ այսպիսի արդյունքը թերևս անակնկալ էր, եթե չասենք՝ շոկ: Անշուշտ, անթաքույց զարմանք է առաջացնում այն, որ ռեբրենդինգի ենթարկված «Օրինած երկիր»-ը՝ նույն ինքը «Հայկական վերածնունդ»-ը՝ չհաղթահարեց նվազագույն շեմը: Այս ուժը նախորդ ընտրություններին մշտապես ունեցել է իր կայուն ընտրազանգվածը և լավ թե վատ, սակայն ձայների առնվազն 5 տոկոսը իր հաշվին մշտապես գրանցել է: «Հայկական վերածնունդ»-ի քարոզարշավը չես անվանի ամենատպավորիչը, չկար նաև այն հիմնական մեսիջը, որը հանրությանը կմոտիվացներ իր ձայնը տալ հենց այս կուսակցությանը: Անհաջողության մեջ իր դերը խաղաց նաև 1999 թվականից ի վեր «Օրինած Երկրի» կողմից հնչեցվող պոպուլիստական խոստումները, որոնց իրականացմանը սպասելիս հասարակության աչքը ջուր է կտրել…

Խորհրդարան մուտք չգործեց նաև համեմատաբար վերջերս ձևավորված Օհանյան–Րաֆֆի-Օսկանյան դաշինքը: Արտաքին գործերի և պաշտպանության նախարարի քաղաքական դեբյուտի ձախողման գլխավոր պատճառներից մեկը կարելի է համարել վերջիններիս՝ իշխանության տարիներին արձանագրած բացթողումները և սխալները, որոնք հանրությունն այս մեկ ամսվա ընթացքում վեր հանեց և վերհիշեց:

Խորհրդարանում չենք տեսնի ևս մեկ նորաստեղծ դաշինքի՝ «Ազատ դեմոկրատներ»-ին: Այստեղ կարևոր դեր խաղաց այն, որ «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցությանը հասարակությունը ծանոթ չէր: Փաստորեն, հինգ տարի խորհրդարանում «Ազատ դեմոկրատներ»-ի գործունեությունը չէր եղել պատշաճ հրապարակավ, չնայած իրենք առանձին չմտան, «Ժառանգության» հետ մտան, բայց դա էլ խանգարեց, դա էլ կարող էր ազդեցություն ունենալ, որովհետեւ բոլորը դիտում էին իբրև «Ժառանգություն»: Այսինքն՝ անիրազեկվածությունը եւ այն, որ այդ գաղափարները, որ «Ազատ դեմոկրատները» բերում էին, դրանք չէին հասունացել, չէին եփվել հասարակության մեջ: Խոսքը դեպի Եվրոպա ձգտելու եւ ԵՏՄ-ից դուրս գալու գաղափարի մասին էր, որը թեպետ շատերին էր դուր գալիս, բայց եփված չէր:

Նույն կերպ՝ ԱԺ-ում ներկայացված չի լինի ՀԱԿ-ՀԺԿ դաշինքը: Այս քաղաքական ուժը, ի դեմս իր լիդերի՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի, քարոզարշավի մեխը հռչակեց արցախյան հիմնահարցի լուծման սեփական տեսլականը և խաղաղության քարոզը: Հետևաբար, ՀԱԿ-ՀԺԿ դաշինքի ձախողման գլխավոր պատճառը հանրության կողմից խաղաղության կարգախոսի պաշտպանության չարժանանալն էր:

«Կոմունիստական» կուսակցության մասնակցությունը այս ընտրություններին՝ անշուշտ, զուտ սիմվոլիկ բնույթ էր կրում: Անգամ իրենք՝ կոմունիստները, դժվար թե մանդատների լուրջ ակնկալիքներ ունեին: Վերջիններս իրենց քարոզարշավը կառուցեցին՝ շեշտը դնելով անցյալի ձեռքբերումների վրա, սակայն քննադատելով ներկա իրականությունը, այդպես էլ չառաջարկեցին քիչ թե շատ ռացիոնալ լուծումներ, հետևաբար, չգտան ըմբռնում հանրության լայն շերտերի շրջանում:

Ստելլա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ