Սաունա՝ Օպերայում

Հայաստանի մշակութային համայնքը, ինչու ոչ՝ նաև ողջ հասարակությունն այս օրերին յուրատեսակ շոկի մեջ է հայտնվել: Պատճառը ՀՀ մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանի՝ վերջին օրերին չափազանց մեծ աղմուկ բարձրացրած նորահայտ գաղափարն է՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի շենքում ռեստորաններ բացելու մասին: Ավելին՝ պարզվում է՝ սկսել են խոսակցություններ շրջանառվել նաև այն մասին, որ Ամիրյանը պատրաստվում է նաև հետագայում շոգեբաղնիք կամ, ժողովրդի լեզվով ասած, սաունա բացել՝ ելնելով, կարելի է ենթադրել, Հայաստանում մշակույթը եկամտաբեր ոլորտ դարձնելու «բարի» մտադրությունից:

Երբ հայտնի դարձավ, որ Հասմիկ Պողոսյանին փոխարինելու է եկել մասնագիտությամբ լրագրող, մեդիա ոլորտում բավական պատկառելի ճանապարհ անցած ու շատերի կողմից համակրանք վայելող Արմեն Ամիրյանը, հասարակության ու մշակութային գործիչների շրջանում իրական հույսեր արթնացան առ այն, որ գոնե նոր նախարարի օրոք հնարավոր կդառնա երկրի մշակույթը դուրս բերել այն խորխորատից, որում այն հայտնվել էր հատկապես Հասմիկ Պողոսյանի կողմից վարվող սխալ քաղաքականության հետևանքով: Սակայն անցան շաբաթներ, ամիսներ, ու պարզ դարձավ, որ Ամիրյանից ունեցած սպասելիքներն իրականում բացառապես ինքնաներշնչանքի հետևանք էին, ու նոր նախարարը ոչ միայն չի պատրաստվում շտկումներ մտցնել նախարարության կողմից վարվող մշակութային քաղաքականությունում, այլև մշակույթը կոմերցիալիզացիայի ենթարկելուն ուղղված յուրատեսակ բանաձև ունի մշակած՝ իբր ոլորտը եկամտաբեր դարնձելու համար: Եթե սկզբում Ամիրյանի կողմից խոսվում էր գրախանութները ընտանեկան հանգստի վայրերի վերածելու կամ Հայաստանի մշակութային կարևորագույն օբյեկտների պատկերները, ասենք, գազավորված ըմպելիքների շշերի վրա պատկերելու մասին, ապա այժմ, դատելով ամեն ինչից, նախարարի մտքի ֆանտազիան է՛լ ավելի հեռուն է գնացել, ու Ամիրյանը հիմա էլ առաջարկում է Երևանի կարևորագույն խորհրդանիշներից մեկի շենքը փաստացի հյուրանոցառեստորանային համալիրի վերածել:

Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի շենքում սննդի օբյեկտներ, իսկ հետո էլ «սաունա» բացելու մասին մտքերը, ենթադրելի է՝ Ամիրյանի մոտ ծագել են արտասահմանյան երկրներ կատարած այցերի ժամանակ. նմանատիպ պրակտիկա, բայց ամենևին էլ ոչ նույնական, տարածված է հատկապես Եվրոպայում, ուր հաճախ կարող ես տեսնել այս կամ այն թանգարանում կամ թատրոնում գործող թանկարժեք ռեստորաններ՝ հաճախ՝ նախատեսված բացառապես տեղի աշխատակիցների համար:

Անկասկած է, որ Ամիրյանի նախաձեռնությունը՝ համապատասխան վայրում մի քանի հանրային սննդի օբյեկտներ կառուցելու, ունի միանգամայն նյութապաշտական դրդապատճառներ. մարդն ընդամենը փորձում է առավելագույնս ինքնադրսևորվել այն շրջանակներում, որում ի պաշտոնե հայտնվել է՝ այդպիսով հավելյալ եկամտի աղբյուրներ ստեղծելով ինքն իր համար. միայն տեղանքի վարձի գումարը բավական է՝ կարճ ժամանակահատվածում գերհարուստների շարքը դասվելու համար:

Անքննարկելի է՝ ոչ մի կերպ չի կարելի թույլ տալ, որպեսզի այնպիսի կարևորագույն կառույց, ինչպիսին Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի շենքն է, ինչ-որ մեկի մտքի անհաջող թռիչքի հետևանքով վերածվի սննդի կամ անձնական հիգիենայի սովորական օբյեկտի. ազգային խորհրդանիշներն ու մշակութային արժեքները շարքային «քյաբանոց» դարձնելն ուղղակի աններելի հանցանք կլինի:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ