Արևմուտքը մա՞տ է թափ տալիս...

Պատմություն դարձած խորհրդարանական ընտրությունները արդեն իսկ վերլուծության են ենթարկվել բոլոր հնարավոր տեսանկյուններից և ձեռքի տակ եղած ողջ հետազոտական գործիքակազմով: Սակայն մի ակնհայտ անտրամաբանական կետ կարծես թե դուրս մնաց հանրության ուշադրությունից:

Խոսքը վերաբերվում է արևմտյան դիտորդական առաքելությունների հետընտրական զեկույցներին, որտեղ թերևս առաջին անգամ արևմտյան մեր գործընկերները բարձրաձայնում են՝ Հայաստանում կոռումպացված է, ոչ միայն քաղաքական համակարգը, այլ նաև՝ հանրության զգալի մի հատվածը: Դատեք ինքներդ՝ ըստ ԵՄ, ԵԱՀԿ և ԱՄՆ պատվիրակությունների տարածած հայտարարության հայաստանյան ընտրությունների վրա էական ազդեցություն է թողել ընտրակաշառքը:

Միևնույն ժամանակ, այն նույն պատվիրակությունները փաստում են, որ այս ընտրությունները (որոնց վրա, հիշեցնենք՝ էական ազդեցություն է թողել փողն ու ընտրակաշառքը) արտացոլում են Հայաստանի ժողովրդի կամքը: Այս զեկույցների անտրամաբանականությունը պարզապես ակներև է:

Միևնույն ժամանակ հասկանալի է, նման զեկույցներում պատահական տառ անգամ հնարավոր չէ գտնել, հետևաբար նման ձևակերպումը հստակ ուղերձ է համապատասխան մարմիններին առ այն, որ նախընտրական շրջանում արևմտյան գործընկերների կողմից բարձրաձայնված կոռուպցիոն ռիսկերի հաղթահարման անհրաժեշտության մասին խոսակցությունները կարծես թե անտեսվել են, ինչը իր արտացոլումն է գտել այս ընտրություններում:

Ինչ կարող է փոխել արևմուտքի նման գնահատականը, որը տրվեց մեր քաղաքական համակարգին և հանրությանը: Նախկինում արևմտյան պատվիրակությունները հետընտրական փուլում թիրախավորում էին միայն քաղաքական համակարգը և քաղաքական սուբյեկտներին, ինչը արեւմտյան հանրությունը Հայաստանի և հատկապես մեր հասարակության հետ աշխատանքի տեղ էր թողնում: Անշուշտ, ներկայումս էլ հայտարարվում է հարաբերությունները շարունակելու պատրաստակամության մասին, սակայն փոխվել է իրավիճակը, և այս հայատարարություններն էլ կարծես զուտ դեկլարացիոն բնույթ են կրում:

Այն, որ մեր հանրությունը և քաղաքական համակարգը կոռումպացված են՝ դժվար թե իբրև նորություն դիտարկվի որևէ մեկի կողմից: Ներքաղական տեսանկյունից դա վնասում է և շարունակելու է վնասել հենց մեզ, մեր տնտեսությանը, և վերջ ի վերջո, անվտանգությանը: Կոռուպցիայի դեմ պայքարի ամբողջ «ծանր բեռը», նրա ձեւական եւ իմիտացիոն բացահայտման, դատապարտման, նրա հետագա կրճատման մենաշնորհային դերակատարությունն իր վրա է վերցնում նույն այդ իշխանությունը՝ որը կոռուպցիայի առաջացման թիվ մեկ աղբյուրն ու պատճառն է, ապահովելով նրա «անվտանգությունը»՝ կողմնակի, չնախատեսված, կամ պատահական, անցանկալի բացահայտումներից:

Այնինչ, կոռուպցիայի դեմ պայքարը պետք է հիմնականում իրագործվի հանրության, ժողովրդի կողմից՝ սահմանադրության մեջ համապատասխան օրենսդրական դրույթի հաստատագրման պահանջարկով: Մինչդեռ արևմուտքի աչքերում, այսօր մեր հանրությունը ոչ թե պայքարողի և զոհի կարգավիճակում է, այլ «հանցակցի»: Անշուշտ, սա շատ կաևոր գործոն է, որը իր ազդեցությունն է թողնելու ՀՀ-արևմուտք հետագա հարաբերությունների վրա:

Թերևս ԵՄ հետ շարունակվող բանակցություններում արևմտյան գործընկերները խաղարկեն հենց կոռուպցիայի խաղաքարտը՝ ջանալով իշխանություններից ստանալ իրենց անհրաժեշտ ռեակցիան: Արդյոք դրա արդյունքում՝ մեր հանրության մի ստվար զանգվածը կդադարի գումարի դիմաց ձայն վաճառել՝ դժվար է ասել, սակայն այն, որ մեր քաղաքական և իրավական գիտակցության հետևանքով արևմուտքի համար ստեղծել ենք մատ թափ տալու իդեալական առիթ՝ ակնհայտ է…

Ստելլա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ