Արամյանը դեֆոլտի՞ է գնում

Հայաստանի արտաքին պարտքի թեման, շատերը կհամաձայնեն, այն անսպառ թեմաներից մեկն է, որի շուրջ կարելի է խոսել տառացիորեն ժամերով. 6 մլրդ դոլարին հասնող այս հսկայական ֆինանսական բեռը, որն արդյունք է պետության կողմից տարիներ շարունակ անարդյունավետ ֆինասատնտեսական քաղաքականության, ոչ միայն ոչ մի կերպ նվազելու միտում չունի, այլև միմիայն աճելում է, ու հիմա պետությունը կանգնած է փաստի առաջ՝ փորձելով առաջացած խնդիրն իբր լուծել:

ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը, խոսելով Հայաստանի արտաքին պարտքի թեմայով, հանդես է եկել հայտարարություններով, որոնցից պարզ է դառնում մեկ բան. ուղիներ փնտրելու մասին մտածելու փոխարեն, թե ինչպես է պետք գոնե մաս առ մաս փակել արտաքին պարտքն ու ձերբազատվել դրանից, նախարարությունը որոշել է արտաքին պարտքի հսկայական բեռին հիմա էլ ավելացնել ներքին պարտքը, ու հիմա բյուջեի 150 մլրդ դեֆիցիտի 45 մլրդ-ը լցնելու են ներքին պարտքի թողարկման միջոցով:

Դատելով «էշ առնելու, էշ ծախելու» այն տրամաբանությունից, որ դրսևորում է ֆինանսների նախարարությունը, պետք է ակնհայտորեն ֆիքսել, որ Արամյանը ոչ միայն նպատակ չի հետապնդում գոնե ինչ-որ չափով Հայաստանի պետական պարտքի խնդիրը լուծել, այլև գործի է դնում մեկ այլ՝ առավել վտանգավոր մեխանիզմ՝ ներքին պարտքի բեռի ավելացումը: Ի դեպ՝ սա շատ ավելի վտանգավոր տենդենց է ու անհեռանկարային, քան՝ նույն արտաքին պարտքի բեռի ավելացումը, ինչն ակնհայտ է դարձնում այն իրական սպառնալիքը, որին ենթարկվելու է տնտեսությունը. այն ինչ-որ պահի կարող է անսպասելիորեն փլուզվել, ու դեֆոլտ հայտարարվի:

Այս ամենը, ցավալիորեն պետք է նկատել, բնավ էլ լավ օրից չէ. իսկ ի՞նչ պետք է անեին մի պարագայում, երբ տնտեսությունն ուղղակի դադարել է շնչել. չկա առողջ տնտեսություն՝ չկա փող, իսկ եթե չկա փող, նշանակում է՝ այն ինչ-որ մի տեղից պետք է վերցնել, իսկ թե որտեղից, սա արդեն ճաշակի հարց է:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ