Կարեն Կարապետյանի անկեղծության ժամը

Կառավարությունն Ազգային ժողովի արտահերթ նստաշրջան է հրավիրել՝ քննարկելու մի շարք օրինագծեր: Դրանից զատ, ամենայն հավանականությամբ, ևս մեկ արտահերթ նստաշրջան կհրավիրի՝ քննարկելու իր նոր ծրագիրը: Իսկ ինչ վերաբերում է նոր ծրագրին, ապա այն ներկայացնելիս Կարեն Կարապետյանը չի խուսափի հին ծրագրի կատարման ընթացքի մասին հարցերին պատասխանելուց:

Բնականաբար Կարապետյանին հարց կուղղեն, թե իր վարչապետության ընթացքում իր տված խոստումներից ո՞րն է կատարել: Ըստ այդմ` հնարավոր կլինի եզրակացություն անել՝ արժե՞ հավատալ վարչապետի նոր խոստումներին:

Ուշագրավն այն է, որ կառավարության նախորդ ծրագիրը հիմնականում օրենքները, պայմանները, ռեժիմները փոխելուն էր վերաբերում: Իսկ կոնկրետ արդյունքների՝ տնտեսության աճի ու զարգացման վերաբերյալ առանձնապես խոստումներ չկային: Հետևաբար նա կարող է այդ «քննության» տակից մի կերպ դուրս գալ՝ պատճառաբանելով, թե իրենք դեռ այդ զարգացման բազան են ապահովում, հիմքերն են ձևավորում: Բայց մեր հանրությունն այդպիսի սին խոսքեր լսել է բոլոր վարչապետներից ու բոլոր կառավարություններից: Կարեն Կարապետյանի կառավարության վիճակը արմատապես տարբերվում է նախորդ կառավարությունների կարգավիճակից: Ինքը՝ Կարեն Կարապետյանը, կարելի է ասել, ինքնուրույն խաղացող է: Եթե պատկերավոր արտահայտվենք, ի տարբերություն իր նախորդների, նա իր ոչ բոլոր քայլերն է համաձայնեցնում Սերժ Սարգսյանի հետ: Միաժամանակ նա շատ ավելի ոչ շահեկան վիճակում է իր նախորդների համեմատ` զուտ տնտեսական իրավիճակի առումով: Նրա կառավարությունն այլեւս չի կարող հույսը դնել վարկերի վրա, որովհետեւ Հայաստանը սպառել է նոր պարտքեր կուտակելու «լիմիտը»: Գործնականում միակ հաղթաթուղթը, որ նա կարող է գործարկել, օտարերկրյա ներդրումներն են, որոնք դեռ չկան:

Եթե կառավարության նախորդ ծրագիրը մանրամասն ուսումնասիրենք, ապա այնտեղ հաստատ կոնկրետ խոստումներ կգտնենք, և այդ դեպքում մեզ համար պարզ կդառնա՝ վարչապետը կատարե՞լ է մեր հանրությանն ու Ազգային ժողովին տված իր խոստումները, թե՞ ոչ: Այս կառավարության գլխավոր խնդիրներից մեկը, գուցեեւ ինչպես նախորդ բոլորինը, տնտեսության զարգացումն է: Գումար խնայելուն միտված առաջին քայլերից մեկն եղավ օպտիմալացման ծրագրերը՝ սկսած պետական կառուցներից: Դրան հակառակ՝ այս վարչապետն իր նախորդներին գերազանցեց խորհրդականների թվով: Արդյոք դա էր Կարապետյանի պատկերացրած խնայողությունը՝ դժվար է ասել:

Կարեն Կարապետյանի կոնկրետ ծրագրային դրույթներից մյուսը՝ «հավասար, արդար և գործարարությունը խթանող պայմանների ապահովումն» է: Գործարարության համար հավասար խաղի կանոններ էին խոստանում նաև նախկին բոլոր վարչապետները, այդ թվում նաև` Հովիկ Աբրահամյանը, բայց դա նրանց որևէ մեկին չհաջողվեց, կամ նրանք չպայքարեցին դրա համար: Նույնը կարող ենք ասել Կարեն Կարապետյանի մասին ու փաստենք բանանի ներկրման պատմությունը, որը մեր հանրությանը քաջ ծանոթ է: Նա իր վարչապետության առաջին ամիսներին անգամ հայտարարել էր, թե ով բանան ներկրի ու խոչընդոտների առաջ կանգնի, թող անմիջապես իրեն զանգի: Իրականում Կ. Կարապետյանը ոչինչ անել չկարողացավ, իսկ պատգամավոր Միհրան Պողոսյանը շարունակում է անարգել տիրապետել այդ ապրանքի ներկրման մենաշնորհին:

Կառավարության ծրագրում առկա էին նաև նման ձևակերպումներ. «կոռուպցիայի և ստվերի դեմ համակարգված պայքարի ուժեղացում»: Ցանկացած գործարար կարող է փաստել, որ հարկային և մաքսային ծառայություններում անհավասար պայմաններն ու կոռուպցիան շարունակվում է: Որպես ասվածի վառ օրինակ՝ հիշենք հայկական շուկայում հայտնված ադրբեջանական խնձորը, որը ներկրվել էր ապօրինի ճանապարհով:

Իսկ ամենաուշագրավը վերաբերում էր էներգետիկ ոլորտին: «Տարածաշրջանում իրացման նոր շուկաներ փնտրելու, ներկրման և արտահանման ակտիվ քաղաքականության միջոցով Հայաստանի էներգետիկ անկախության ապահովման ուղղությամբ համալիր միջոցառումների ակտիվ կերպով իրականացում»: Հայտնի չէ, թե անցած կես տարում այս ուղղությամբ ինչ է արվել, բայց մենք տեսնում ենք, որ մեր երկրի էներգետիկ համակարգը շարունակում է կախված մնալ Ռուսաստանից, չմոռանանք որ այդ կախվածության առաջացման պատճառներից մեկն էլ հենց Կարեն Կարապետյանի գործունեությունն էր: Արդյո՞ք Կարապետյանը ներկայացնելով կառավարության ծրագիրը անկեղծորեն կպատասխանի հնչող հարցերին, կանդրադառնա նախորդ ծրագրի թերություններին և մի շարք առանցքային հարցերում իր կաբինետի ձախողումներին դժվար է ասել: Այս տեսանկյունից Կարապետյանի անկեղծությունը լակմուսի թուղթ կհանդիսանա կառավարության հետագա գործունեության արդյունավետության գնահատման համար:

Ստելլա Խաչատրյան