Պետությունն է պարտավոր ապահովել իրավաբանական օգնություն ստանալու յուրաքանչյուրի իրավունքը

Փաստաբան Երվանդ Վարոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

«Հայաստանի Սահմանադրությամբ սահմանված է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունք։
Մասնավորապես 64-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունք: Օրենքով սահմանված դեպքերում իրավաբանական օգնությունը ցույց է տրվում պետական միջոցների հաշվին»:

Իսկ 78-րդ հոդվածի համաձայն. «Հիմնական իրավունքների և ազատությունների սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է պիտանի և անհրաժեշտ լինեն Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար: Սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է համարժեք լինեն սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը»:
Պետությունն է պարտավոր ապահովել սահմանված այս իրավունքը, ինչպես նաև դրանից օգտվելու ողջամիտ մատչելիությունը։

Թե ինչքանով է այսօր (ինչպես և երեկ) պետությունն ապահովում օրենքով սահմանված դեպքերում անվճար իրավաբանական օգնությունն ապահովելու իր պարտականությունը, առանձին, երկար վերլուծության առարկա է։ Սակայն հակիրճ կարող ենք փաստել, որ այն այսօր կրում է ձևական բնույթ, քանի որ ՀՀ Փաստաբանների պալատի Հանրային պաշտպանի գրասենյակի ծանրաբեռնվածության աստիճանը ու դրան հանգեցրած համապատասպան զտիչների բացակայությունը (որոնք պետք է ապահովեն որպեսզի անվճար օգնությունից օգտվեն միայն կարիքավորները), որևէ կերպ այդ իրավունքից օգտվելու պատշաճ հնարավորությանը չեն նպաստում ու փաստացի այն չեն ապահովում։

Ծառացած խնդրին իրական, համապարփակ լուծում տալու փոխարեն, սակայն, պետությունն ընտրում է այսօր իրավիճակն էլ ավելի վատթարացնելու ուղի` փաստաբանական գործունեության հարկային բեռը ծանրացնելով, ինչն անխուսափելի հանգեցնելու է իրավաբանական ծառայությունների գնաճի, արդյունքում` նման օգնություն ստանալու ողջամիտ հնարավորության էլ ավելի բարդացմանը։
Սա է պատճառը, որ կառավարությունը ոչ միայն պետք է մտածի այդ ծառայություններից օգտվող քաղաքացիներին, այդ թվում նաև «հանցագործներին» (քրեական օրենքով արգելված արարք կատարելու մեջ մեղադրվող անձանց) «սուբսիդավորելու» մասին, այլև համապատասխան մեխանիզմեր սահմանի այդ իրավունքից օգտվելն առավել մատչելի դարձնելու ուղղությամբ։
Ուստի անթույլատրելի է փաստաբանական գործունեությանը (որն ի դեպ նաև օրենքի ուժով իրավապաշտպան գործունեություն է) մոտենալ որպես սովորական գործարարության։ Այն ֆինանսատնտեսական լծակները, որոնք կիրառելի են արդյունաբերության, առևտրի կամ այլ բնույթի ծառայությունների մատուցման ոլորտում, չեն կարող նույն տրամաբանությամբ իրագործվել իրավապաշտպան գործունեության ոլորտում։ Իսկ պետական կոնկրետ այրերը, ովքեր փաստաբանական գործունեության ոլորտն իրենց պատկերացումներին համապատասխան կանոնակարգելու փորձեր են կատարում, պարզապես պարտավոր են հարցերին նաել լայն տեսանկյունից, խնդիրը քննարկելով նաև ոլորտի մասնագետների հետ։
Փող հայթայթելուն միտված, չմտածված քայլերը, հղի են լուրջ հետևանքներով առաջին հերթին պետության կողմից ստանձնած նաև միջազգային պարտավորությունների չկատարման տեսքով»։