Մենք մեր գործարարներին չպետք է վախեցնենք. պետք է սիրենք ու փայփայենք նրանց. Գևորգ Պապոյան

ՀՀ ԱԺ «Իմ Քայլը» խմբակցության պատգամավոր Գևորգ Պապոյանը հայտարարել է, որ համամիտ է Արցախի նախկին վարչապետ Արայիկ Հարությունյանի՝  պետական պարտքն ավելացնելով ներդրումների ծավալի մեծացման առաջարկի հետ: Սակայն Պապոյանը պետական պարտքի ավելացման մեջ խնդիրներ է տեսնում, որոնցից մեկը վարկերը նպատակային օգտագործելու մշակույթն է, ինչը, ըստ Պապոյանի՝ ՀՀ-ում խնդիր է:

ԼՈՒՐԵՐ.com-ը վարկերի օգտագործման մշակույթի, պետական պարտքի նվազեցման մեխանիզմների, դրանց միջոցով ներդրումները խթանելու և ներքաղաքական մի շարք այլ հարցերի շուրջ զրուցել է ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր Գևորգ Պապոյանի հետ:

Պարո՛ն Պապոյան, Դուք նշել եք, որ մեզանում առկա է վարկերը նպատակային օգտագործելու խնդիր. լուծման ինչպիսի՞ տարբերակներ եք առաջարկում:

-Պետության տեսանկյունից՝ ամեն ինչ շատ հեշտ է կառավարելը. եթե իշխանությունն ունի վարկերն ըստ նպատակայնության օգտագործելու քաղաքականություն, ինքն օգտագործում է, բոլոր իշխանություններն էլ ունեն այդ խելքը: Նախկինում պարզապես շատ էին կոռուպցիոն ռիսկերը, այդ իսկ պատճառով էլ վարկերի ոչ նպատակային օգտագործման խնդիր կար: Այստեղ ամենակարևորը մարդկանց ֆինանսական գրագիտության խնդիրն է, որից էլ պետք է  այդ մշակույթը ձևավորվի, և վարկերն էլ նպատակային ծախսենք: 

Խոսել եք նաև պետական պարտքի մասին, իսկ պետական պարտքը մարելու ի՞նչ մեխանիզմներ եք մշակում կամ առաջարկում: 

-Տեսեք՝ եթե մենք նստենք և անընդհատ մտածենք, թե ինչպես օր առաջ մարենք պետական պարտքը, ինչը որ արեց Ռումինյան, և այդ մոլուցքը նրան աղքատացրեց, ապա մենք էլ լավ բանի չենք հասնի, այսինքն՝ մենք չպետք է ամեն րոպե մտածենք, թե ինչպես մարենք պետական պարտքը: Ես սկզբունքորեն կողմ եմ Արցախի նախկին վարչապետ Արայիկ Հարությունյանի առաջարկին, քանի խնդիրը հետևյալն է՝ եթե դու՝ պետություն կամ քաղաքացի, վարկ ես վերցնում, արդյո՞ք կարողանալու ես նպատակային օգտագործել դա, որ, օրինակ, 10 մլն վերցնելուց հետո այն կարողանաս դարձնել 13 մլն. այստեղ է խնդիրը, սակայն եթե դու վերցնում ես գումարը և այն մսխում ես, ապա դա նպատակային չէ, պետք է ներդրած գումարը նոր գումար ստեղծի:

Մենք այս պահին պետական պարտքն ավելացնելու անհրաժշտություն ունե՞նք:

-Այս պահի դրությամբ չկա անհրաժեշտություն, բայց եթե մենք ունենանք հստակ ծրագիր, որ իքս գումարը ներդնելու դեպքում ստանալու են ավել գումար, որով էլ պարտքը կարող են մարել և շահույթ ունենալ, այսինքն՝ տնտեսագիտորեն հիմնավորված կլինի, ապա նման պարտքային տարբերակներին սկզբունքորեն դեմ չեմ լինի: Օրինակ՝ մենք տարիներ շարունակ ջրամբարներ և ճանապարհներ ենք սարքում, սակայն մինչև օրս չկան դրանք:

Անդրադառնանք ներդրումներին. ինչպե՞ս եք տեսնում պետական պարտք-ներդրումների մեծացում կապը և ո՞րն է ներդրումների ավելացման՝ Ձեր տեսլականը:

- Միանշանակ, վարկերի միջոցով ներդրումներ իրականացնելուն կողմ եմ, դա լրացուցիչ ներդրում կապահովի, բայց նորից պետք է աշխատենք ոչ թե դրսից արհեստական փող բերել ու վերաբաշխել, այլ պետք է այնպիսի պայմաններ առաջարկենք գործարարներին, որ նրանք շահագրգռվեն և սեփական ցանկությամբ ներդրումներ իրականացնեն մեր երկրում: 

Ի՞նչ պայմանների մասին է խոսքը, ինչպե՞ս եք շահագրգռելու ներդրողներին, քանի որ արդեն ներդրումների նվազման հստակ ցուցանիշներ ունենք, ինչը, մեղմ ասած, լավ չէ:

-Իրականում, ինձ էլ չեն գոհացնում ներդրումային ծրագրեը, բայց էնպես էլ չի, որ պակասել են դրանք: Եթե նախկինում պետական ծախսն էլ էին հաշվում ներդրում և ասում էին, որ շուրջ 850 միլիոնի ներդրում է արվել, այդ մեթոդաբանությունն ինձ համար ընդունելի չէ: Օտարերկրյա ներդրումները տոկոսային արժեքով աճ են գրանցել, ավելին՝ 2018թ. վերջին 2 եռամսյակներին դրանք աճել են, բայց էլի ինձ չեն գոհացնում այդ ներդրումները: Խնդիրը հետևյալն է՝ առաջին հերթին պետք է ստեղծենք հավասար պայմաններ՝ կոռուպցիայի վերացում, հովանավորչության վերացում և այլն, հաջորդը հարկային օրենսգրքում մի շարք դրույթների փոփոխումն է, իսկ երրորդը՝ պատրաստի բիզնես պրոեկտներ ունենալն է, որպեսզի ներդրողը գտնի իրեն հարմար բիզնես պլանը, ոչ թե սպասենք, որ ներդրողը գա և սկսի ման գալ, թե որտեղ կարող է ներդրում անել: Այսինքն՝ մարդկանց պատրաստի բիզնես պլան տալն է՝ շահույթով և ներդրումի չափով:

Պարո՛ն Պապոյան, խոսում եք ներդրողներին շահագրգռելու մասին, սակայն ՁԵր խմբակցության պատգամավոր Հովիկ Աղազարյանը հայտարարել էր, որ պետք է խոշոր գործարարներին և մեծահարուստներին 70 տոկոսով ունեզրկել, քանի որ միջին հաշվով՝ շատերն անօրինական ճանապարհով են հարստացել: Տնտեսագետներն ու դատական մարմիններն այստեղ ռիսկեր են տեսնում, իսկ գործարարները մեկնաբանում են, որ սա միանշանակ խոչընդոտելու է ներդրումների հոսքին և բացասական է անդրադառնալու բոլորի վրա: Ձեզ չի՞ մտահոգում սա:

-Ես չեմ կիսում պարոն Աղազարյանի կարծիքը, քանի որ դա իր անձնական կարծիքն է: Տեսեք՝ եթե ինչ-որ մեկը խլել է ինչ-որ մեկից, ապա դա պետք է իրավական գնահատական ստանա, ես գիտեմ բազմաթիվ գործարարների, որոնք այս երկրի բեռն իրենց ուսերին կրած տանում են և աշխատում են օրինական դաշտում, սակայն եթե անգամ այդ մարդիկ նախկինում վարչական իրավախախումներ են թույլ տվել, սակայն հետո անցել են բոլորովին օրինական դաշտ, ես ընդունում եմ նրանց աշխատանքը:Այդ գործարարներն իրենց մասնավոր զրույցներում անընդհատ նշում են, որ իրենց երբեք այնքան լավ չեն զգացել, որքան «Նոր Հայաստանում»: Մենք մեր գործարարներին չպետք է վախեցնենք, պետք է սիրենք ու փայփայենք նրանց: Կարծում եմ՝ իշխող ղեկավարության գործողությունները համահունչ են իմ նշած մոտեցումներին, այլ ոչ թե պարոն Աղազարյանի: 

Հարցազրույցը՝ Արմինե ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆի